نمای کلی (Overview)

یک گسترش تاریخچه با نخستین نویسه از پارامتر histchars آغاز می‌شود که به‌طور پیش‌فرض `!' است، و ممکن است در هر کجای خط فرمان رخ دهد، از جمله درون نقل‌قول دوتایی (اما نه درون نقل‌قول تکی '...' یا نقل‌قول‌های سبک سی $'...'، و نه هنگامی که با یک بک‌اسلش گریز داده شده باشد).

به دنبال این نخستین نویسه، یک تعیین‌کننده رویداد اختیاری (بخش `Event Designators' را ببینید) و سپس یک تعیین‌کننده کلمه اختیاری (بخش `Word Designators' را ببینید) قرار می‌گیرد؛ اگر هیچ‌یک از این تعیین‌کننده‌ها وجود نداشته باشند، هیچ گسترش تاریخچه‌ای رخ نمی‌دهد.

خطوط ورودی حاوی گسترش‌های تاریخچه، پس از گسترش یافتن بازتاب (echo) داده می‌شوند، اما این کار پیش از اعمال هرگونه گسترش دیگر و قبل از اجرای دستور رخ می‌دهد. همین شکل گسترش‌یافته است که برای مراجعات بعدی به عنوان رویداد تاریخچه ثبت می‌شود.

گسترش‌های تاریخچه تودرتو نمی‌شوند.

به‌طور پیش‌فرض، یک ارجاع تاریخچه بدون تعیین‌کننده رویداد، به همان رویدادی ارجاع می‌دهد که ارجاع تاریخچه پیشین در همان خط فرمان به آن اشاره کرده است؛ اگر تنها ارجاع تاریخچه در یک دستور باشد، به دستور قبلی اشاره می‌کند. با این حال، اگر گزینه CSH_JUNKIE_HISTORY فعال باشد، آنگاه هر ارجاع تاریخچه بدون مشخص‌کننده رویداد همیشه به دستور قبلی ارجاع می‌دهد.

برای نمونه، `!' تعیین‌کننده رویداد برای دستور قبلی است، بنابراین `!!:1' همیشه به کلمه نخست دستور قبلی اشاره دارد و `!!$' همیشه به آخرین کلمه دستور قبلی ارجاع می‌دهد. با فعال بودن CSH_JUNKIE_HISTORY، آنگاه `!:1' و `!$' دقیقاً به همان شیوه `!!:1' و `!!$' عمل می‌کنند. در مقابل، اگر CSH_JUNKIE_HISTORY غیرفعال باشد، `!:1' و `!$' به ترتیب به کلمات نخست و آخر همان رویدادی اشاره می‌کنند که نزدیک‌ترین ارجاع تاریخچه پیشین در خط فرمان فعلی به آن اشاره کرده است، یا در صورتی که هیچ ارجاع پیشینی وجود نداشته باشد، به دستور قبلی ارجاع خواهند داد.

توالی نویسه‌های `^foo^bar' (که در آن `^' در واقع دومین نویسه از پارامتر histchars است) دستور قبلی را تکرار می‌کند و رشته bar را جایگزین رشته foo می‌سازد. دقیق‌تر آن‌که، توالی `^foo^bar^' مترادف با `!!:s^foo^bar^' است؛ بنابراین سایر اصلاح‌کننده‌ها (بخش `Modifiers' را ببینید) می‌توانند پس از آخرین `^' قرار گیرند. به‌ویژه، `^foo^bar^:G' یک جایگزینی سراسری را انجام می‌دهد.

اگر شل در ورودی با توالی نویسه‌های `!"' مواجه شود، سازوکار تاریخچه موقتاً تا زمانی که لیست فعلی (به zshmisc(1) مراجعه کنید) به‌طور کامل تجزیه شود، غیرفعال می‌گردد. توالی `!"' از ورودی حذف می‌شود و نویسه‌های `!' پس از آن دیگر هیچ اهمیت ویژه‌ای نخواهند داشت.

شکلی با راحتی کمتر اما قابل‌فهم‌تر از پشتیبانی تاریخچه دستورها توسط دستور توکار fc ارائه شده است..SS "تعیین‌کننده‌های رویداد (Event Designators)" یک تعیین‌کنندهٔ رویداد، ارجاعی به یک مدخل خط فرمان در فهرست تاریخچه (history) است. در فهرست زیر، به یاد داشته باشید که `!' ابتدایی در هر مورد می‌تواند با تنظیم پارامتر histchars به نویسهٔ دیگری تغییر یابد.

!

شروع یک بسط تاریخچه، مگر آنکه پس از آن یک نویسهٔ فاصله، خط جدید، `=' یا `(' بیاید. اگر بلافاصله پس از آن یک تعیین‌کنندهٔ کلمه بیاید (بخش `تعیین‌کننده‌های کلمه` را ببینید)، این کار یک ارجاع تاریخچه بدون تعیین‌کنندهٔ رویداد تشکیل می‌دهد (بخش `نمای کلی` را ببینید).

!!

ارجاع به دستور قبلی. به تنهایی، این بسط دستور قبلی را تکرار می‌کند.

!n

ارجاع به خط فرمان n.

!-n

ارجاع به خط فرمان فعلی منهای n.

!str

ارجاع به تازه‌ترین دستوری که با str شروع می‌شود.

!?str[?]

ارجاع به تازه‌ترین دستوری که شامل str است. نویسهٔ `?' پایانی در صورتی لازم است که قرار باشد پس از این ارجاع یک اصلاح‌کننده بیاید یا هر متنی دنبال آن باشد که نباید بخشی از str در نظر گرفته شود.

!#

ارجاع به خط فرمان فعلی که تا اینجا تایپ شده است. با این خط طوری رفتار می‌شود که گویی تا کلمهٔ قبل از ارجاع `!#' (شامل خود آن کلمه) کامل شده است.

!{...}

جداسازی ارجاع تاریخچه از نویسه‌های مجاور (در صورت لزوم).

تعیین‌کننده‌های کلمه (Word Designators)

یک تعیین‌کنندهٔ کلمه مشخص می‌کند که کدام کلمه یا کلمات از یک خط فرمان داده‌شده باید در ارجاع تاریخچه گنجانده شوند. معمولاً یک `:' مشخصات رویداد را از تعیین‌کنندهٔ کلمه جدا می‌کند. تنها در صورتی می‌توان آن را حذف کرد که تعیین‌کنندهٔ کلمه با یکی از نویسه‌های `^'، `$'، `*'، `-' یا `%' شروع شود. تعیین‌کننده‌های کلمه عبارتند از:

0

نخستین کلمهٔ ورودی (دستور).

n

آرگومان nام.

^

نخستین آرگومان؛ یعنی 1.

$

آخرین آرگومان.

%

کلمه‌ای که با جستجوی (تازه‌ترین) ?str مطابقت دارد.

x-y

محدوده‌ای از کلمات؛ مقدار پیش‌فرض x برابر 0 است.

*

تمام آرگومان‌ها، یا یک مقدار تهی در صورتی که هیچ آرگومانی وجود نداشته باشد.

x*

کوتاه‌شدهٔ `x-$'.

x-

مانند `x*' اما با حذف کلمهٔ $.

توجه داشته باشید که تعیین‌کنندهٔ کلمهٔ `%' تنها هنگامی کار می‌کند که در یکی از حالت‌های `!%'، `!:%' یا `!?str?:%' استفاده شود، و فقط زمانی که پس از یک بسط !? (احتمالاً در یک دستور پیش‌تر) به کار رود. هر حالت دیگری منجر به خطا خواهد شد، گرچه ممکن است این خطا چندان واضح و آشکار نباشد..SS "تغییردهنده‌ها (Modifiers)" پس از مشخص‌کنندهٔ اختیاری واژه (word designator)، می‌توانید دنباله‌ای از یک یا چند تغییردهندهٔ زیر را اضافه کنید که پیش از هر یک از آن‌ها یک «:» قرار می‌گیرد. این تغییردهنده‌ها، به‌جز مواردی که ذکر شده، روی نتیجهٔ تولید نام فایل (filename generation) و بسط متغیر (parameter expansion) نیز کار می‌کنند.

a

تبدیل یک نام فایل به مسیر مطلق: در صورت نیاز، دایرکتوری جاری را به ابتدای آن می‌افزاید؛ بخش‌های «.» مسیر را حذف می‌کند؛ و بخش‌های «..» مسیر و بخش‌هایی را که بلافاصله پیش از آن‌ها آمده‌اند حذف می‌کند.

A

تبدیل نام فایل به یک مسیر مطلق، همانند تغییردهندهٔ «a»، و سپس ارسال نتیجه به تابع کتابخانه‌ای realpath(3) برای حل پیوندهای نمادین.

c

تبدیل نام یک دستور به یک مسیر مطلق از طریق جستجو در مسیر دستور مشخص‌شده توسط متغیر PATH. این قابلیت برای دستورهایی که شامل بخش‌های دایرکتوری هستند کار نمی‌کند. همچنین توجه داشته باشید که این ویژگی معمولاً به‌عنوان یک تحدیدکنندهٔ glob کار نمی‌کند مگر آنکه فایلی با همان نام در دایرکتوری جاری یافت شود.

e

حذف همهٔ بخش‌ها به‌جز پسوند نام فایل پس از «.»؛ تعریف پسوند نام فایل را در توضیحات تغییردهندهٔ r در زیر ببینید. توجه داشته باشید که طبق آن تعریف، اگر رشته با «.» پایان یابد، نتیجه خالی خواهد بود.

h [ digits ]

حذف آخرین بخش از نام مسیر، و کوتاه کردن مسیر به اندازهٔ یک سطح دایرکتوری: این بخش «سر» (head) نام مسیر است. عملکرد آن مشابه «dirname» است. اگر بلافاصله پس از h (بدون فاصله یا جداکنندهٔ دیگر) ارقام ده‌دهی بیاید، و مقدار عدد حاصل غیرصفر باشد، به‌جای حذف بخش انتهایی، آن تعداد از بخش‌های ابتدایی نگه داشته می‌شوند. در یک مسیر مطلق، «/» ابتدایی نخستین بخش به شمار می‌رود، بنابراین برای نمونه اگر var=/my/path/to/something باشد، آنگاه ${var:h3} با /my/path جایگزین می‌شود. علامت‌های «/» متوالی همانند یک «/» تک رفتار می‌شوند. در جایگزینی متغیر، ارقام تنها در صورتی قابل استفاده‌اند که عبارت درون آکولاد باشد؛ برای نمونه جایگزینی به فرم کوتاه $var:h2 به‌صورت ${var:h}2 رفتار می‌شود، نه به‌صورت ${var:h2}. هیچ محدودیتی برای استفاده از ارقام در جایگزینی تاریخچه یا تحدیدکننده‌های globbing اعمال نمی‌شود. اگر تعداد بخش‌های درخواستی بیشتر از بخش‌های موجود باشد، کل مسیر جایگزین می‌شود (بنابراین خطای «failed modifier» در بسط تاریخچه رخ نمی‌دهد).

l

تبدیل همهٔ واژه‌ها به حروف کوچک.

p

چاپ دستور جدید بدون اجرای آن. تنها در بسط تاریخچه (history expansion) کار می‌کند.

P

تبدیل نام فایل به یک مسیر مطلق، همانند realpath(3). مسیر حاصل مطلق خواهد بود، به همان مدخل دایرکتوریِ نام فایل ورودی اشاره خواهد کرد، و هیچ‌یک از بخش‌های آن پیوند نمادین یا برابر با «.» یا «..» نخواهند بود.

q

نقل‌قول کردن (quote) کلمات جایگزین‌شده، برای جلوگیری از بسط‌های بیشتر. در بسط تاریخچه و بسط متغیر کار می‌کند، هرچند برای متغیرها تنها در صورتی مفید است که متن حاصل قرار باشد مجدداً ارزیابی شود، مثلاً توسط eval.

Q

حذف یک سطح از نقل‌قول‌ها از کلمات جایگزین‌شده.

r

حذف پسوند نام فایل و باقی گذاشتن نام ریشه (root name). رشته‌های بدون پسوند نام فایل دست‌نخورده باقی می‌مانند. پسوند نام فایل یک «.» است که به دنبال آن هر تعداد نویسه (از جمله صفر) بیاید که نه «.» باشند و نه «/» و تا انتهای رشته ادامه داشته باشند. برای نمونه، پسوند «foo.orig.c» برابر با «.c» است، و «dir.c/foo» هیچ پسوندی ندارد.

s/l/r[/]

جایگزین کردن r به‌جای l همان‌گونه که در زیر شرح داده شده است. جایگزینی تنها برای اولین رشته‌ای که با l مطابقت دارد انجام می‌شود. برای آرایه‌ها و تولید نام فایل، این عمل بر روی هر واژه از متن بسط‌یافته اعمال می‌گردد. برای نکات بیشتر دربارهٔ جایگزینی‌ها، به ادامه مراجعه کنید.

&

تکرار جایگزینی قبلی s. همانند s، می‌تواند بلافاصله پس از یک g بیاید. در بسط متغیر، & باید درون آکولاد قرار گیرد، و در تولید نام فایل باید با یک بک‌اسلش نقل‌قول (quote) شود.

t [ digits ]

حذف تمام بخش‌های ابتدایی مسیر و باقی گذاشتن بخش پایانی (دنباله یا tail). عملکرد آن مشابه «basename» است. ابتدا هرگونه اسلش انتهایی حذف می‌شود. ارقام ده‌دهی همان‌طور که در بالا برای (h) توضیح داده شد مدیریت می‌شوند، اما در اینجا به‌جای مقدار پیش‌فرض ۱، آن تعداد از بخش‌های انتهایی نگه‌داشته می‌شوند؛ با ۰ نیز مانند ۱ رفتار می‌شود.

u

تبدیل همهٔ واژه‌ها به حروف بزرگ.

x

مشابه q، اما شکستن به واژه‌ها در فاصله‌های خالی (whitespace). با بسط متغیر کار نمی‌کند.

جایگزینی s/l/r/ به این صورت کار می‌کند. به‌طور پیش‌فرض، سمت چپ جایگزینی‌ها الگو نبوده، بلکه رشته‌های نویسه‌ای هستند. هر نویسه‌ای می‌تواند به‌جای «/» به‌عنوان جداکننده استفاده شود. یک بک‌اسلش نویسهٔ جداکننده را نقل‌قول می‌کند. نویسهٔ «&» در سمت راست r، با متن سمت چپ l جایگزین می‌شود. نویسهٔ «&» را می‌توان با یک بک‌اسلش نقل‌قول کرد. یک l تهی، رشتهٔ پیشین را یا از l قبلی و یا از رشتهٔ پویش زمینه‌ای s از «!?s» به کار می‌گیرد. اگر بلافاصله پس از r نویسهٔ خط جدید بیاید، می‌توانید راست‌ترین جداکننده را حذف کنید؛ راست‌ترین «?» در یک پویش زمینه نیز به طور مشابه می‌تواند حذف شود. توجه داشته باشید که رکورد مشترکی از آخرین l و r در تمامی انواع بسط نگهداری می‌شود.

توجه داشته باشید که اگر «&» در داخل تحدیدکننده‌های glob استفاده شود، به یک بک‌اسلش اضافی نیاز است زیرا در این حالت & یک نویسهٔ خاص محسوب می‌شود.

همچنین توجه داشته باشید که ترتیب بسط‌ها بر تفسیر l و r تأثیر می‌گذارد. هنگام استفاده در بسط تاریخچه، که پیش از هر بسط دیگری رخ می‌دهد، با l و r مانند رشته‌های تحت‌اللفظی رفتار می‌شود (به‌جز مواردی که در توضیح HIST_SUBST_PATTERN در زیر آمده است). هنگام استفاده در بسط متغیر، ابتدا جایگزینی r در مقدار متغیر انجام می‌شود، و سپس هرگونه ارجاع اضافی به فرآیند، متغیر، دستور، محاسبات عددی، یا آکولاد اعمال می‌گردد؛ این امر ممکن است در صورتی که l بیش از یک بار در مقدار اولیه ظاهر شود، آن جایگزینی‌ها و بسط‌ها را بیش از یک بار ارزیابی کند. هنگام استفاده در یک تحدیدکنندهٔ glob، هرگونه جایگزینی یا بسط یک‌بار در زمان تجزیهٔ تحدیدکننده انجام می‌شود، حتی پیش از آنکه عبارت «:s» به بخش‌های l و r تقسیم شود.

اگر گزینهٔ HIST_SUBST_PATTERN تنظیم شده باشد، با l به‌صورت یک الگو به شکل معمولِ توضیح‌داده‌شده در بخش FILENAME GENERATION در زیر رفتار می‌شود. این قابلیت در تمام جاهایی که تغییردهنده‌ها در دسترس هستند قابل استفاده است؛ با این حال، توجه داشته باشید که در تحدیدکننده‌های globbing، جایگزینی متغیر از قبل انجام گرفته است، بنابراین متغیرها در رشتهٔ جایگزین باید نقل‌قول (quote) شوند تا اطمینان حاصل شود که در زمان مناسب جایگزین می‌شوند. همچنین توجه داشته باشید که الگوهای پیچیدهٔ مورد استفاده در تحدیدکننده‌های globbing ممکن است به نشانه‌گذاری گسترش‌یافتهٔ تحدیدکنندهٔ glob به‌صورت (#q:s/.../.../) نیاز داشته باشند تا پوسته بتواند عبارت را به‌عنوان تحدیدکنندهٔ glob تشخیص دهد. علاوه بر این، توجه داشته باشید که الگوهای نادرست در جایگزینی مشمول گزینهٔ NO_BAD_PATTERN نمی‌شوند و بنابراین موجب خطا خواهند شد..PP هنگامی که HIST_SUBST_PATTERN تنظیم شده باشد، l می‌تواند با یک # آغاز شود تا نشان دهد الگو باید در ابتدای رشته‌ای که قرار است جایگزین شود مطابقت یابد، و یک % می‌تواند در ابتدا یا پس از یک # ظاهر شود تا نشان دهد الگو باید در انتهای رشته‌ای که قرار است جایگزین شود مطابقت یابد. علامت‌های % یا # را می‌توان با دو بک‌اسلش نقل‌قول کرد.

برای مثال، قطعه کد تولید نام فایل زیر با گزینهٔ EXTENDED_GLOB:

print -r -- *.c(#q:s/#%(#b)s(*).c/'S${match[1]}.C'/)

بسط *.c را گرفته و توصیف‌کننده‌های glob را در عبارت (#q...) اعمال می‌کند، که شامل یک اصلاح‌کنندهٔ جایگزینی لنگرانداخته‌شده به ابتدا و انتهای هر کلمه (#%) است. این کار ارجاع‌های به عقب ((#b)) را فعال می‌کند، به طوری که زیرعبارت داخل پرانتز در رشتهٔ جایگزین به صورت ${match[1]} در دسترس است. رشتهٔ جایگزین نقل‌قول شده است تا پارامتر پیش از شروع تولید نام فایل جایگزین نشود.

اصلاح‌کننده‌های f، F، w و W زیر تنها با بسط پارامتر و تولید نام فایل کار می‌کنند. آن‌ها در اینجا فهرست شده‌اند تا یک مرجع واحد برای تمام اصلاح‌کننده‌ها فراهم شود.

f

اصلاح‌کنندهٔ بلافاصله بعدی (بدون دونقطه) را تا زمانی تکرار می‌کند که کلمهٔ حاصل دیگر تغییری نکند.

F:expr:

مانند f، اما اگر عبارت expr به n ارزیابی شود، تنها n بار تکرار می‌کند. هر نویسه‌ای می‌تواند به‌جای `:' استفاده شود؛ اگر از `('، `['، یا `{' به عنوان جداکنندهٔ آغازین استفاده شود، جداکنندهٔ پایانی باید به ترتیب ')'، `]'، یا `}' باشد.

w

باعث می‌شود اصلاح‌کنندهٔ بلافاصله بعدی روی هر کلمه در رشته عمل کند.

W:sep:

مانند w، اما کلمات بخش‌هایی از رشته در نظر گرفته می‌شوند که توسط sep جدا شده‌اند. هر نویسه‌ای می‌تواند به‌جای `:' استفاده شود؛ پرانتزهای آغازین به صورت ویژه مدیریت می‌شوند، بالا را ببینید.

قوانین (Rules)

در اینجا خلاصه‌ای از قوانین جایگزینی آورده شده است؛ این بخش فرض می‌کند که آکولادها در اطراف جایگزینی وجود دارند، یعنی ${...}. چند مثال خاص در ادامه آورده شده است. توجه داشته باشید که گروه توسعه Zsh هیچ مسئولیتی در قبال هرگونه آسیب مغزی که ممکن است هنگام خواندن قوانین زیر رخ دهد نمی‌پذیرد.

1. جایگزینی تودرتو

اگر چندین شکل تودرتوی ${...} وجود داشته باشد، جایگزینی از درون به بیرون انجام می‌شود. در هر سطح، جایگزینی اسکالر یا آرایه بودن مقدار فعلی، قرار داشتن کل جایگزینی درون نقل‌قول جفت (double quotes)، و اینکه چه پرچم‌هایی به سطح فعلی جایگزینی ارائه شده‌اند را در نظر می‌گیرد، درست مانند اینکه جایگزینی تودرتو بیرونی‌ترین جایگزینی باشد. پرچم‌ها به جایگزینی‌های احاطه‌کننده منتقل نمی‌شوند؛ جایگزینی تودرتو بر اساس آنچه توسط پرچم‌ها تعیین شده، و احتمالاً با تنظیم برای نقل‌قول، یک اسکالر یا یک آرایه بازمی‌گرداند. تمام مراحل زیر در صورت کاربرد، در تمام سطوح جایگزینی انجام می‌شوند.

2. پرچم‌های داخلی پارامتر

هرگونه پرچم پارامتر تنظیم‌شده توسط یکی از دستورات خانوادهٔ typeset، به ویژه گزینه‌های -L، -R، -Z، -u و -l برای فاصله‌گذاری (padding) و بزرگ‌نویسی/کوچک‌نویسی حروف، مستقیماً روی مقدار پارامتر اعمال می‌شوند. توجه داشته باشید این پرچم‌ها گزینه‌های دستور هستند، مانند `typeset -Z'؛ آن‌ها با پرچم‌های مورد استفاده در جایگزینی‌های پارامتر یکسان نیستند.

3. اندیس‌گذاری پارامتر

اگر مقدار یک ارجاع خام پارامتر به همراه یک اندیس باشد، مانند ${var[3]}، اثر اندیس‌گذاری مستقیماً روی پارامتر اعمال می‌شود. اندیس‌ها از چپ به راست ارزیابی می‌شوند؛ اندیس‌های بعدی روی مقدار اسکالر یا آرایه‌ای اعمال می‌شوند که توسط اندیس قبلی حاصل شده است. بنابراین اگر var یک آرایه باشد، ${var[1][2]} دومین نویسه از کلمهٔ اول است، اما ${var[2,4][2]} کل کلمهٔ سوم است (کلمهٔ دوم از محدودهٔ کلمات دو تا چهارِ آرایهٔ اصلی). هر تعداد اندیس می‌تواند ظاهر شود. پرچم‌هایی مانند `(k)' و `(v)' که نتیجهٔ اندیس‌گذاری را تغییر می‌دهند، اعمال می‌شوند.

4. جایگزینی نام پارامتر

تنها در بیرونی‌ترین سطح تودرتویی، پرچم `(P)' اعمال می‌شود. این پرچم با مقدار به‌دست‌آمده تا این لحظه به عنوان یک نام پارامتر (که ممکن است شامل عبارت اندیس باشد) برخورد کرده و آن را با مقدار متناظر جایگزین می‌کند. اگر پرچم `(P)' در یک جایگزینی تودرتو ظاهر شود، این جایگزینی دیرتر رخ می‌دهد.

5. اتصال با نقل‌قول جفت

اگر مقدار پس از این فرایند یک آرایه باشد، و جایگزینی درون نقل‌قول جفت (double quotes) ظاهر شود، و نه پرچم `(@)' و نه عملگر طول `#' در سطح فعلی حاضر نباشند، آنگاه کلمات مقدار با اولین نویسهٔ پارامتر $IFS (به‌طور پیش‌فرض یک فاصله) بین هر کلمه به هم متصل می‌شوند (آرایه‌های تک‌کلمه‌ای تغییر نمی‌کنند). اگر پرچم `(j)' وجود داشته باشد، به جای $IFS برای اتصال استفاده می‌شود.

6. اندیس‌گذاری تودرتو

هرگونه اندیس باقیمانده (یعنی مربوط به یک جایگزینی تودرتو) در این مرحله ارزیابی می‌شود، بر اساس اینکه مقدار یک آرایه است یا یک اسکالر. همانند 3.، چندین اندیس می‌توانند ظاهر شوند. توجه داشته باشید که بنابراین ${foo[2,4][2]} معادل ${${foo[2,4]}[2]} و همچنین معادل "${${(@)foo[2,4]}[2]}" است (جایگزینی تودرتو در هر دو مورد یک آرایه بازمی‌گرداند)، اما معادل "${${foo[2,4]}[2]}" نیست (جایگزینی تودرتو به دلیل نقل‌قول‌ها یک اسکالر بازمی‌گرداند).

7. تغییردهنده‌ها

هرگونه تغییردهنده، همان‌طور که توسط یک `#'، `%'، `/' پایانی (احتمالاً مضاعف) یا مجموعه‌ای از تغییردهنده‌ها به شکل `:...' مشخص شده است (بخش `Modifiers' را در بخش `History Expansion' ببینید)، روی کلمات مقدار در این سطح اعمال می‌شوند.

8. ارزیابی نویسه

هرگونه پرچم `(#)' اعمال می‌شود، و نتیجه را تا این مرحله به صورت عددی به عنوان یک نویسه ارزیابی می‌کند.

9. طول

هرگونه تغییردهندهٔ ابتدایی `#'، یعنی به شکل ${#var}، برای ارزیابی طول عبارت تا این مرحله به کار می‌رود..TP 10. اتصال اجباری اگر پرچم `(j)' وجود داشته باشد، یا هیچ پرچم `(j)' وجود نداشته باشد اما قرار باشد رشته طبق قاعدهٔ 11. تفکیک شود، و اتصال در قاعدهٔ 5. رخ نداده باشد، هر کلمه‌ای در این مقدار با استفاده از رشتهٔ ارائه‌شده یا نخستین نویسهٔ $IFS در صورت نبود آن، به یکدیگر متصل می‌شوند. توجه داشته باشید که پرچم `(F)' به صورت ضمنی رشته‌ای را برای اتصال به این شیوه فراهم می‌کند.

11. تفکیک سادهٔ کلمات

اگر یکی از پرچم‌های `(s)' یا `(f)' وجود داشته باشد، یا مشخص‌کنندهٔ `=' حضور داشته باشد (برای نمونه ${=var})، کلمه بر اساس رخدادهای رشتهٔ مشخص‌شده تفکیک می‌شود، یا (برای `=' در صورتی که هیچ‌یک از این دو پرچم وجود نداشته باشد) بر اساس هر یک از نویسه‌های موجود در $IFS تفکیک می‌گردد.

12. تغییر بزرگی و کوچکی حروف

هرگونه تغییر در بزرگی و کوچکی حروف ناشی از یکی از پرچم‌های `(L)'، `(U)' یا `(C)' اعمال می‌شود.

13. جایگزینی توالی‌های گریز

نخست هرگونه جایگزینی مربوط به پرچم `(g)' انجام می‌شود، سپس هرگونه قالب‌بندی به سبک اعلان (prompt) از خانوادهٔ پرچم‌های `(%)' اعمال می‌گردد.

14. اعمال نقل‌قول

هرگونه نقل‌قول‌گذاری یا حذف نقل‌قول با استفاده از `(q)' و `(Q)' و پرچم‌های وابسته اعمال می‌شود.

15. نام‌گذاری دایرکتوری

هرگونه جایگزینی نام دایرکتوری با استفاده از پرچم `(D)' اعمال می‌شود.

16. بهبود نمایانی

هرگونه تغییر برای نمایان ساختن نویسه‌ها با استفاده از پرچم `(V)' اعمال می‌شود.

17. تفکیک واژگانی کلمات

اگر پرچم '(z)' یا یکی از حالت‌های پرچم '(Z)' وجود داشته باشد، کلمه طوری تفکیک می‌شود که گویی یک خط فرمان پوسته است، به گونه‌ای که علامت‌های نقل‌قول و دیگر فرانوسه‌ها برای تصمیم‌گیری در مورد این که چه چیزی یک کلمه را تشکیل می‌دهد استفاده می‌شوند. توجه داشته باشید که این شکل از تفکیک، کاملاً متمایز از موردی است که در قاعدهٔ 11. شرح داده شده است: این روش از $IFS استفاده نمی‌کند و موجب اتصال اجباری نیز نمی‌شود.

18. یکتاسازی

اگر حاصل یک آرایه باشد و پرچم `(u)' داده شده باشد، عناصر تکراری از آرایه حذف می‌شوند.

19. مرتب‌سازی

اگر حاصل همچنان یک آرایه باشد و یکی از پرچم‌های `(o)' یا `(O)' وجود داشته باشد، آرایه دوباره مرتب می‌شود.

20. RC_EXPAND_PARAM

در این مرحله تصمیم گرفته می‌شود که آیا عناصر آرایهٔ حاصل باید عنصر به عنصر با متن پیرامون ترکیب شوند یا خیر، همان‌گونه که توسط گزینهٔ RC_EXPAND_PARAM یا پرچم `^' تعیین می‌شود.

21. ارزیابی مجدد

هر پرچم `(e)' بر روی مقدار اعمال می‌شود و آن را وادار می‌سازد تا نه تنها برای جایگزینی‌های پارامتر جدید، بلکه برای جایگزینی‌های دستوری و محاسباتی نیز مجدداً بازبینی شود.

22. پر کردن (Padding)

هرگونه پر کردن مقدار با استفاده از پرچم‌های `(l.fill.)' یا `(r.fill.)' اعمال می‌شود.

23. اتصال معنایی

در زمینه‌هایی که معناشناسی بسط نیازمند حاصل شدن یک کلمهٔ منفرد است، تمام کلمات با قرار گرفتن نخستین نویسهٔ IFS در میانشان، مجدداً به هم متصل می‌شوند. بنابراین در `${(P)${(f)lines}}' مقدار ${lines} در خطوط جدید تفکیک می‌شود، اما سپس پیش از اعمال پرچم `(P)' باید دوباره به هم متصل گردد.

24. حذف آرگومان‌های خالی

اگر جایگزینی درون نقل‌قول دوتایی قرار نگرفته باشد، هرگونه آرگومان با طول صفر حاصل، خواه از یک متغیر اسکالر یا از یک عنصر آرایه باشد، از فهرست آرگومان‌های درج‌شده در خط فرمان حذف می‌شود.

25. جایگزینی نام پارامتر تو در تو

اگر پرچم `(P)' وجود داشته باشد و قاعدهٔ 4. اعمال نشده باشد، با مقدار حاصل تا این مرحله به عنوان نام یک پارامتر (که ممکن است شامل عبارت اندیس باشد) برخورد شده و با مقدار متناظر آن جایگزین می‌شود، در حالی که پرچم‌های داخلی (قاعدهٔ 2.) روی مقدار جدید اعمال می‌گردند. پرچم f برای تفکیک خط‌به‌خط یک جایگزینی درون نقل‌قول‌های جفتی مفید است. برای نمونه، ${(f)"$(<file)"} محتویات file را چنان جایگزین می‌کند که هر خط یک عنصر از آرایهٔ حاصل باشد. این را با اثر $(<file) به‌تنهایی مقایسه کنید که فایل را بر اساس کلمات تفکیک می‌کند، یا همان مورد در داخل نقل‌قول‌های جفتی، که تمام محتوای فایل را به یک رشتهٔ واحد تبدیل می‌کند.

موارد زیر قواعد مربوط به بسط‌های تودرتوی پارامتر را نشان می‌دهد. فرض کنید $foo شامل آرایهٔ (bar baz) است:

"${(@)${foo}[1]}"

این مورد نتیجهٔ b را تولید می‌کند. نخست، جایگزینی درونی "${foo}"، که هیچ پرچم آرایه‌ای (@) ندارد، یک نتیجهٔ تک‌کلمه‌ای "bar baz" تولید می‌کند. جایگزینی بیرونی "${(@)...[1]}" تشخیص می‌دهد که این یک مقدار اسکالر است، بنابراین (با وجود پرچم `(@)') اندیس، نخستین نویسه را برمی‌گزیند.

"${${(@)foo}[1]}"

این مورد نتیجهٔ `bar' را تولید می‌کند. در این حالت، جایگزینی درونی "${(@)foo}" آرایهٔ `(bar baz)' را تولید می‌کند. جایگزینی بیرونی "${...[1]}" تشخیص می‌دهد که این یک آرایه است و نخستین کلمه را برمی‌گزیند. این شبیه به حالت سادهٔ "${foo[1]}" است.

به‌عنوان مثالی از قواعد تفکیک و پیوند کلمات، فرض کنید $foo شامل آرایهٔ `(ax1 bx1)' باشد. آنگاه

${(s/x/)foo}

کلمات `a'، `1 b' و `1' را تولید می‌کند.

${(j/x/s/x/)foo}

مقادیر `a'، `1'، `b' و `1' را تولید می‌کند.

${(s/x/)foo%%1*}

مقادیر `a' و ` b' را تولید می‌کند (به فاصلهٔ اضافی دقت کنید). از آنجا که جایگزینی پیش از پیوند دادن یا تفکیک رخ می‌دهد، این عملیات ابتدا آرایهٔ تغییریافتهٔ (ax bx) را تولید می‌کند، که برای ساخت "ax bx" پیوند داده می‌شود و سپس تفکیک می‌گردد تا `a'، ` b' و `' را بدهد. رشتهٔ خالی پایانی سپس حذف خواهد شد، چرا که درون نقل‌قول‌های جفتی نیست.

دایرکتوری‌های نام‌گذاری‌شده پویا (Dynamic named directories)

اگر تابع zsh_directory_name وجود داشته باشد، یا متغیر پوسته zsh_directory_name_functions موجود بوده و شامل آرایه‌ای از نام‌های توابع باشد، آنگاه این توابع برای پیاده‌سازی نام‌گذاری پویای دایرکتوری به کار می‌روند. توابع به ترتیب امتحان می‌شوند تا زمانی که یکی از آن‌ها وضعیت صفر بازگرداند؛ بنابراین مهم است که توابع بررسی کنند آیا می‌توانند مورد مربوطه را پردازش کنند و وضعیت مناسب بازگردانند یا خیر.

یک «~» که به دنبال آن رشته namstr در قلاب‌های باز و بسته بدون نقل‌قول قرار گیرد، به صورت ویژه به عنوان نام پویای دایرکتوری در نظر گرفته می‌شود. توجه داشته باشید که نخستین قلاب بسته بدون نقل‌قول همیشه به namstr پایان می‌دهد. به تابع پوسته دو آرگومان ارسال می‌شود: رشته n (برای name) و namstr. این تابع یا باید آرایه reply را به یک تک‌عنصر که دایرکتوری متناظر با نام است تنظیم کند و وضعیت صفر بازگرداند (اجرای یک انتساب به عنوان آخرین دستور معمولاً کافی است)، یا باید وضعیتی غیرصفر بازگرداند. در حالت اول، عنصر reply به عنوان دایرکتوری استفاده می‌شود؛ در حالت دوم، جایگزینی ناموفق تلقی می‌گردد. اگر تمام توابع شکست بخورند و گزینه NOMATCH تنظیم شده باشد، خطایی رخ خواهد داد.

توابعی که در بالا تعریف شده‌اند همچنین برای بررسی این که آیا می‌توان یک دایرکتوری را به یک نام تبدیل کرد یا خیر استفاده می‌شوند؛ برای نمونه هنگام چاپ پشته دایرکتوری یا هنگام گسترش %~ در خط اعلان (prompts). در این حالت به هر تابع دو آرگومان ارسال می‌شود: رشته d (برای directory) و نامزد نام‌گذاری پویا. تابع در صورتی که دایرکتوری نتواند توسط آن نام‌گذاری شود باید وضعیتی غیرصفر بازگرداند، یا این که باید آرایه reply را به دو عنصر مقداردهی کند: اولی نام پویای دایرکتوری است (همان‌طور که در داخل «~[...]» ظاهر می‌شود)، و دومی طول پیشوندِ دایرکتوری است که باید جایگزین شود. برای نمونه، اگر دایرکتوری آزمایشی /home/myname/src/zsh باشد و نام پویا برای /home/myname/src (که ۱۶ نویسه دارد) s باشد، آنگاه تابع تنظیم می‌کند:

reply=(s 16)

نام دایرکتوری بازگردانده‌شده بدین صورت، با نام‌های ایستای احتمالی برای بخش‌هایی از مسیر دایرکتوری (همان‌طور که در زیر شرح داده شده) مقایسه می‌شود؛ در صورتی استفاده می‌شود که طول پیشوند تطبیق‌یافته (۱۶ در این مثال) از طول تطبیق‌یافته توسط هر نام ایستایی بلندتر باشد.

الزامی نیست که یک تابع هر دو فراخوانی n و d را پیاده‌سازی کند؛ برای نمونه، ممکن است مناسب باشد که برخی اشکال پویای گسترش به نام‌ها کوتاه نشوند. در این حالت هر فراخوانی با نخستین آرگومان d باید باعث بازگرداندن یک وضعیت غیرصفر شود.

سامانه تکمیل خودکار (completion)، عبارت «zsh_directory_name c» و سپس فراخوانی‌های مشابه برای عناصر آرایه zsh_directory_name_functions (در صورت وجود) را اجرا می‌کند تا نام‌های پویا برای دایرکتوری‌ها را تکمیل نماید. کد مربوط به این کار باید مانند هر تابع تکمیل دیگری باشد که در zshcompsys(1) شرح داده شده است.

به عنوان یک نمونه کاربردی، در اینجا تابعی آورده شده است که هر نام پویای شروع‌شونده با رشته p: را به دایرکتوری‌های زیر /home/pws/perforce گسترش می‌دهد. در این مورد ساده، یک نام ایستا برای دایرکتوری نیز به همان اندازه کارآمد خواهد بود.

zsh_directory_name() {
  emulate -L zsh
  setopt extendedglob
  local -a match mbegin mend
  if [[ $1 = d ]]; then
    # turn the directory into a name
    if [[ $2 = (#b)(/home/pws/perforce/)([^/]##)* ]]; then
      typeset -ga reply
      reply=(p:$match[2] $(( ${#match[1]} + ${#match[2]} )) )
    else
      return 1
    fi
  elif [[ $1 = n ]]; then
    # turn the name into a directory
    [[ $2 != (#b)p:(?*) ]] && return 1
    typeset -ga reply
    reply=(/home/pws/perforce/$match[1])
  elif [[ $1 = c ]]; then
    # complete names
    local expl
    local -a dirs
    dirs=(/home/pws/perforce/*(/:t))
    dirs=(p:${^dirs})
    _wanted dynamic-dirs expl 'dynamic directory' compadd -S\] -a dirs
    return
  else
    return 1
  fi
  return 0
}

همچنین تعریف نام‌های دایرکتوری با استفاده از گزینهٔ -d در دستور توکار hash امکان‌پذیر است.

هنگامی که شل مسیری را چاپ می‌کند (برای نمونه، هنگام بسط %~ در اعلانات خط فرمان یا هنگام چاپ پشتهٔ دایرکتوری)، مسیر بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا یک دایرکتوری نام‌گذاری‌شده به عنوان پیشوند آن وجود دارد یا خیر. در این صورت، بخش پیشوند با یک `~' به همراه نام دایرکتوری جایگزین می‌شود. از بین دو روش ارجاع به دایرکتوری، روش کوتاه‌تر استفاده می‌شود، یعنی یا نام دایرکتوری یا مسیر کامل؛ و در صورتی که طول یکسانی داشته باشند، نام به کار می‌رود. پارامترهای $PWD و $OLDPWD هرگز به این شیوه خلاصه نمی‌شوند.

بسط `=' (`=' expansion)

اگر کلمه‌ای با یک `=' بدون نقل‌قول آغاز شود و گزینهٔ EQUALS تنظیم شده باشد، باقی‌ماندهٔ کلمه به عنوان نام یک دستور در نظر گرفته می‌شود. اگر دستوری با آن نام وجود داشته باشد، کلمه با نام مسیر کامل آن دستور جایگزین می‌شود.

نکات (Notes)

بسط نام فایل در سمت راست یک انتساب پارامتر انجام می‌شود، از جمله مواردی که پس از دستورهای خانوادهٔ typeset ظاهر می‌شوند. در این حالت، سمت راست مانند پارامتر PATH به صورت فهرستی جداشده با دونقطه در نظر گرفته می‌شود، به طوری که یک `~' یا یک `=' پس از یک `:' واجد شرایط بسط است. تمام این رفتارها را می‌توان با نقل‌قول کردن `~'، `='، یا کل عبارت (نه صرفاً دونقطه) غیرفعال کرد؛ گزینهٔ EQUALS نیز رعایت می‌شود.

اگر گزینهٔ MAGIC_EQUAL_SUBST تنظیم شده باشد، هر آرگومان بدون نقل‌قول شل به شکل `identifier=expression' واجد شرایط بسط فایل به صورتی که در بند پیشین شرح داده شد می‌شود. نقل‌قول کردن نخستین `=' نیز مانع از این کار می‌شود.

عملگرهای گلوب (Glob Operators)

*

با هر رشته‌ای، شامل رشتهٔ تهی (null)، مطابقت دارد.

?

با هر تک‌نویسه‌ای مطابقت دارد.

[...]

با هر یک از نویسه‌های محصور مطابقت دارد. بازه‌هایی از نویسه‌ها را می‌توان با جدا کردن دو نویسه به وسیلهٔ یک `-' مشخص کرد. یک `-' یا `]' را می‌توان با قرار دادن آن به عنوان نخستین نویسه در فهرست مطابقت داد. همچنین چندین ردهٔ نام‌گذاری‌شده از نویسه‌ها به شکل `[:name:]' با معانی زیر وجود دارند. مجموعهٔ نخست از ماکروهای ارائه‌شده توسط سیستم‌عامل برای آزمایش ترکیب‌های نویسهٔ داده‌شده استفاده می‌کند، شامل هرگونه تغییرات ناشی از تنظیمات زبان محلی؛ به ctype(3) مراجعه کنید:

[^...]

[!...]

مشابه [...]، با این تفاوت که با هر نویسه‌ای که در مجموعهٔ داده‌شده نباشد مطابقت می‌کند.

<[x]-[y]>

با هر عددی در بازهٔ x تا y، شامل خود آن‌ها، مطابقت می‌کند. هر یک از این دو عدد را می‌توان حذف کرد تا بازه بی‌انتها (باز) شود؛ بنابراین `<->' با هر عددی مطابقت می‌یابد. برای تطبیق تک‌رقم‌ها، شکل [...] کارآمدتر است.

(...)

با الگوی محصورشده مطابقت می‌کند. از این ساختار برای گروه‌بندی استفاده می‌شود. اگر گزینهٔ KSH_GLOB تنظیم شده باشد، قرار گرفتن مستقیم نویسه‌های `@'، `*'، `+'، `?' یا `!' درست پیش از `(' به صورت ویژه مدیریت می‌شود، همان‌طور که در ادامه توضیح داده شده است. گزینهٔ SH_GLOB از استفاده از پرانتزهای تنها به این شکل جلوگیری می‌کند، هرچند گزینهٔ KSH_GLOB همچنان در دسترس است.

x|y

یا با x و یا با y مطابقت می‌کند. این عملگر تقدم کمتری نسبت به سایر عملگرها دارد. نویسهٔ `|' باید درون پرانتز قرار گیرد تا از تفسیر آن به عنوان خط لوله (pipeline) جلوگیری شود. گزینه‌ها به ترتیب از چپ به راست ارزیابی می‌شوند.

^x

(نیازمند فعال بودن گزینهٔ EXTENDED_GLOB است.) با هر چیزی به جز الگوی x مطابقت می‌کند. این عملگر تقدم بالاتری نسبت به `/' دارد، بنابراین `^foo/bar' دایرکتوری‌های موجود در `.' به جز `./foo' را به دنبال فایلی به نام `bar' جستجو خواهد کرد.

x~y

(نیازمند فعال بودن گزینهٔ EXTENDED_GLOB است.) با هر آنچه که با الگوی x مطابقت داشته باشد اما با y مطابقت نداشته باشد، تطابق می‌یابد. این عملگر تقدم کمتری نسبت به تمام عملگرها به جز `|' دارد، بنابراین `*/*~foo/bar' تمام فایل‌های همهٔ دایرکتوری‌های `.' را جستجو کرده و سپس در صورت وجود چنین تطابقی، `foo/bar' را مستثنی می‌کند. الگوهای چندگانه را می‌توان به صورت `foo~bar~baz' مستثنی کرد. در الگوی استثنا (y)، نویسه‌های `/' و `.' رفتار ویژه‌ای شبیه به کاربرد معمولشان در globbing نخواهند داشت.

x#

(نیازمند فعال بودن گزینهٔ EXTENDED_GLOB است.) با صفر یا چند بار تکرار الگوی x مطابقت می‌کند. این عملگر تقدم بالایی دارد؛ `12#' معادل `1(2#)' است، نه `(12)#'. قرار گرفتن یک `#' نقل‌قول‌نشده به دنبال چیزی که قابل تکرار نیست، یک خطا محسوب می‌شود؛ این شامل یک رشتهٔ خالی، الگویی که پیش‌تر به دنبال آن `##' آمده است، یا پرانتزها هنگامی که بخشی از الگوی KSH_GLOB باشند (به عنوان مثال، `!(foo)#' نامعتبر است و باید با `*(!(foo))' جایگزین شود) می‌شود.

x##

(نیازمند فعال بودن گزینهٔ EXTENDED_GLOB است.) با یک یا چند بار تکرار الگوی x مطابقت می‌کند. این عملگر تقدم بالایی دارد؛ `12##' معادل `1(2##)' است، نه `(12)##'. بیش از دو نویسهٔ `#' فعال نمی‌توانند کنار یکدیگر ظاهر شوند. (به تداخل احتمالی با مشخص‌کننده‌های الگو (glob qualifiers) در قالب `1(2##)' توجه داشته باشید که بنابراین باید از آن اجتناب شود.).SS "عملگرهای گلوبینگ شبیه ksh (ksh-like Glob Operators)" اگر گزینهٔ KSH_GLOB تنظیم شده باشد، اثر پرانتزها می‌تواند با قرار گرفتن یکی از نویسه‌های `@'، `*'، `+'، `?' یا `!' در پیش از آن تغییر یابد. برای داشتن اثرات ویژه نیازی نیست این نویسه بدون نقل‌قول باشد، اما `(' باید بدون نقل‌قول باشد.

@(...)

تطابق با الگوی درون پرانتز. (مانند `(...)'.)

*(...)

تطابق با هر تعداد تکرار. (مانند `(...)#'، به جز اینکه جستجوی بازگشتی دایرکتوری پشتیبانی نمی‌شود.)

+(...)

تطابق با حداقل یک تکرار. (مانند `(...)##'، به جز اینکه جستجوی بازگشتی دایرکتوری پشتیبانی نمی‌شود.)

?(...)

تطابق با صفر یا یک تکرار. (مانند `(|...)'.)

!(...)

تطابق با هر چیزی به‌جز عبارت درون پرانتز. (مانند `(^(...))'.)

اولویت (Precedence)

اولویت عملگرهای ارائه‌شده در بالا از (بالاترین) `^'، `/'، `~'، `|' (پایین‌ترین) است؛ بقیه عملگرها صرفاً از چپ به راست به عنوان بخشی از یک رشته در نظر گرفته می‌شوند، و `#' و `##' بر کوتاه‌ترین واحد ممکن پیش از خود (یعنی یک نویسه، `?'، `[...]'، `<...>'، یا یک عبارت درون پرانتز) اعمال می‌شوند. همان‌طور که در بالا ذکر شد، یک `/' که به عنوان جداکننده دایرکتوری استفاده می‌شود نباید درون پرانتز ظاهر شود، در حالی که `|' باید درون آن قرار گیرد؛ در الگوهایی که در زمینه‌هایی غیر از تولید نام فایل استفاده می‌شوند (برای مثال در دستورهای case و آزمون‌های درون `[[...]]')، نویسهٔ `/' خاص نیست؛ و همچنین `/' بعد از یک `~' که بیرون پرانتز در یک الگوی نام فایل ظاهر شود نیز خاص نیست.

پرچم‌های گلوبینگ (Globbing Flags)

پرچم‌های گوناگونی وجود دارند که بر هر متنی در سمت راست خود تا انتهای گروه دربرگیرنده یا تا انتهای الگو تأثیر می‌گذارند؛ این پرچم‌ها نیازمند گزینهٔ EXTENDED_GLOB هستند. همه آن‌ها به شکل (#X) هستند که در آن X می‌تواند یکی از حالت‌های زیر را داشته باشد:

i

غیرحساس به حروف بزرگ و کوچک: نویسه‌های بزرگ یا کوچک در الگو با نویسه‌های بزرگ یا کوچک تطابق می‌یابند.

l

نویسه‌های کوچک در الگو با نویسه‌های بزرگ یا کوچک تطابق می‌یابند؛ نویسه‌های بزرگ در الگو همچنان تنها با نویسه‌های بزرگ تطابق پیدا می‌کنند.

I

حساس به حروف بزرگ و کوچک: به‌طور محلی اثر i یا l را از آن نقطه به بعد باطل می‌کند.

b

فعال‌سازی ارجاع به عقب (backreference) برای گروه‌های پرانتزی در الگو؛ این قابلیت در فرایند تولید نام فایل کار نمی‌کند. هنگامی که الگویی با مجموعه‌ای از پرانتزهای فعال تطابق یابد، رشته‌های تطبیق‌یافته با گروه‌ها در آرایهٔ $match، اندیس‌های آغاز پرانتزهای تطبیق‌یافته در آرایهٔ $mbegin، و اندیس‌های پایان در آرایهٔ $mend ذخیره می‌شوند، به طوری که نخستین عنصر هر آرایه متناظر با نخستین گروه پرانتزی است، و به همین ترتیب. این آرایه‌ها از جهات دیگر برای شل خاص نیستند. اندیس‌ها از همان قواعد جایگزینی پارامتر استفاده می‌کنند، به‌گونه‌ای که عناصر $mend و $mbegin می‌توانند در اندیس‌ها به کار روند؛ گزینهٔ KSH_ARRAYS نیز رعایت می‌شود. مجموعه‌های پرچم‌های گلوبینگ به عنوان گروه‌های پرانتزی در نظر گرفته نمی‌شوند؛ تنها به نه پرانتز فعال نخست می‌توان ارجاع داد.

foo="a_string_with_a_message"
if [[ $foo = (a|an)_(#b)(*) ]]; then
  print ${foo[$mbegin[1],$mend[1]]}
fi

B

غیرفعال‌سازی ارجاع به عقب، که اثر پرچم b را از آن نقطه به بعد باطل می‌کند.

cN,M

پرچم (#cN,M) در هر جایی که عملگرهای # یا ## قابل استفاده باشند می‌تواند به کار رود به جز در عبارت‌های `(*/)#' و `(*/)##' در تولید نام فایل، جایی که `/' معنای ویژه‌ای دارد؛ این پرچم نمی‌تواند با دیگر پرچم‌های گلوبینگ ترکیب شود و در صورت قرارگیری در جای نادرست خطای الگوی نامعتبر (bad pattern) رخ می‌دهد. این پرچم معادل شکل {N,M} در عبارت‌های منظم است. نویسه یا گروه پیشین باید بین N و M بار، شامل هر دو، تطابق یابد. شکل (#cN) دقیقاً نیازمند N تطابق است؛ (#c,M) معادل تعیین N به صورت 0 است؛ (#cN,) مشخص می‌کند که هیچ حد بالایی برای تعداد تطابق‌ها وجود ندارد.

m

تنظیم ارجاع‌ها به داده‌های تطابق برای کل رشتهٔ تطبیق‌یافته؛ این عمل مشابه ارجاع به عقب است و در فرایند تولید نام فایل کار نمی‌کند. این پرچم باید در انتهای الگو فعال باشد، یعنی نسبت به یک گروه محلی نباشد. پارامترهای $MATCH، $MBEGIN و $MEND به ترتیب روی رشتهٔ تطبیق‌یافته و اندیس‌های آغاز و پایان رشته تنظیم خواهند شد. این قابلیت بیش از همه در جایگزینی پارامتر کاربرد دارد، زیرا در غیر این صورت رشتهٔ تطبیق‌یافته از پیش مشخص است.

arr=(veldt jynx grimps waqf zho buck)
print ${arr//(#m)[aeiou]/${(U)MATCH}}

M

غیرفعال‌سازی پرچم m، بنابراین هیچ ارجاعی به داده‌های تطابق ایجاد نخواهد شد.

anum

تطبیق تقریبی: تعداد num خطا در رشتهٔ تطبیق‌یافته توسط الگو مجاز است. قوانین مربوط به این قابلیت در زیربخش بعدی توضیح داده شده است.

s, e

برخلاف سایر پرچم‌ها، این‌ها تنها اثر محلی دارند و هرکدام باید به تنهایی ظاهر شوند: `(#s)' و `(#e)' تنها شکل‌های معتبر هستند. پرچم `(#s)' تنها در ابتدای رشتهٔ آزمون موفق می‌شود، و پرچم `(#e)' تنها در انتهای رشتهٔ آزمون به موفقیت می‌رسد؛ آن‌ها معادل `^' و `$' در عبارت‌های منظم استاندارد هستند. این پرچم‌ها برای تطبیق بخش‌های مسیر در الگوهایی غیر از تولید نام فایل مفید هستند (جایی که بخش‌های مسیر در هر صورت به صورت جداگانه پردازش می‌شوند). برای مثال، `*((#s)|/)test((#e)|/)*' با بخش مسیر `test' در هر یک از رشته‌های زیر تطابق می‌یابد: test، test/at/start، at/end/test، in/test/middle. کاربرد دیگر در جایگزینی پارامتر (parameter substitution) است؛ برای نمونه `${array/(#s)A*Z(#e)}' تنها عنصرهایی از یک آرایه را حذف خواهد کرد که با الگوی کامل `A*Z' مطابقت داشته باشند. راه‌های دیگری نیز برای انجام بسیاری از عملیات‌های این‌چنینی وجود دارد، با این حال ترکیب عملیات‌های جایگزینی `/' و `//' با پرچم‌های `(#s)' و `(#e)' روشی ساده و به‌یادماندنی فراهم می‌آورد.

توجه داشته باشید که گزاره‌هایی به شکل `(^(#s))' نیز کار می‌کنند، یعنی هر جایی به جز ابتدای رشته را مطابقت می‌دهند، اگرچه این در واقع به معنای «هر چیزی به جز یک بخش با طول صفر در ابتدای رشته» است؛ برای تطبیق یک بخش با طول صفر از رشته که در ابتدا نباشد، باید از `(""~(#s))' استفاده کنید.

q

یک `q' و هر آنچه تا پرانتز بسته پرچم‌های globbing بیاید توسط کد تطبیق الگو نادیده گرفته می‌شود. این قابلیت برای پشتیبانی از استفاده از توصیف‌گرهای glob در نظر گرفته شده است؛ بخش زیر را ببینید. نتیجه این است که الگوی `(#b)(*).c(#q.)' را می‌توان هم برای globbing و هم برای تطبیق با یک رشته به کار برد. در حالت اول، `(#q.)' به عنوان یک توصیف‌گر glob در نظر گرفته می‌شود و `(#b)' سودی نخواهد داشت، در حالی که در حالت دوم `(#b)' برای ارجاع‌های پس‌رو (backreferences) مفید است و `(#q.)' نادیده گرفته می‌شود. توجه داشته باشید که تغییردهنده‌های دونقطه (colon modifiers) در توصیف‌گرهای glob نیز در تطبیق الگوی معمولی اعمال نمی‌شوند.

u

با در نظر گرفتن این‌که پوسته با MULTIBYTE_SUPPORT کامپایل شده باشد، locale فعلی در تشخیص وجود نویسه‌های چندبایتی در الگو رعایت می‌شود. این پرچم گزینهٔ MULTIBYTE را بازنویسی می‌کند؛ رفتار پیش‌فرض از این گزینه گرفته می‌شود. با U مقایسه کنید. (راهنمای یادآوری: معمولاً نویسه‌های چندبایتی از Unicode در کدگذاری UTF-8 هستند، اگرچه هر افزونه‌ای از ASCII که توسط کتابخانهٔ سیستم پشتیبانی شود ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.)

U

همهٔ نویسه‌ها تک‌بایتی در نظر گرفته می‌شوند. برعکسِ u است. این پرچم گزینهٔ MULTIBYTE را لغو می‌کند.

برای نمونه، رشتهٔ آزمایشی fooxx می‌تواند با الگوی (#i)FOOXX تطبیق یابد، اما با (#l)FOOXX، (#i)FOO(#I)XX یا ((#i)FOOX)X مطابقت ندارد. رشتهٔ (#ia2)readme تطبیق غیرحساس به بزرگی و کوچکی حروف را برای readme با حداکثر دو خطا مشخص می‌کند.

هنگام استفاده از نحو ksh برای گروه‌بندی، هر دو گزینهٔ KSH_GLOB و EXTENDED_GLOB باید فعال باشند و پیش از پرانتز باز باید @ قرار گیرد. همچنین دقت کنید که پرچم‌ها روی حروف داخل گروه‌های [...] تأثیری ندارند، به عبارت دیگر (#i)[a-z] همچنان تنها با حروف کوچک مطابقت می‌یابد. در نهایت، توجه داشته باشید که هنگام بررسی کل مسیرها بدون حساسیت به حروف بزرگ و کوچک، باید تمام دایرکتوری‌ها برای همهٔ فایل‌های منطبق جستجو شوند، به گونه‌ای که الگویی به شکل (#i)/foo/bar/... بالقوه کند خواهد بود.

تطبیق تقریبی (Approximate Matching)

در تطبیق تقریبی، پوسته شمارش خطاهای پیداشده را نگه می‌دارد که نمی‌تواند از تعداد مشخص‌شده در پرچم‌های (#anum) فراتر رود. چهار نوع خطا شناسایی می‌شوند:

1.

نویسه‌های متفاوت، مانند fooxbar و fooybar.

2.

جابه‌جایی نویسه‌ها، مانند banana و abnana.

3.

یک نویسهٔ مفقود در رشتهٔ هدف، مانند الگوی road و رشتهٔ هدف rod.

4.

یک نویسهٔ اضافی ظاهر شده در رشتهٔ هدف، مانند stove و strove.

بنابراین، الگوی (#a3)abcd با dcba تطبیق می‌یابد که خطاهای آن ناشی از دو بار استفاده از قاعدهٔ اول و یک بار از قاعدهٔ دوم با گروه‌بندی رشته به صورت [d][cb][a] و [a][bc][d] است.

بخش‌های غیرلفظی الگو باید به صورت دقیق تطبیق یابند، از جمله نویسه‌ها در محدوده‌های نویسه‌ای؛ از این رو (#a1)??? با اعمال قاعدهٔ ۴ بر روی یک بخش خالی از الگو، با رشته‌هایی به طول چهار تطبیق می‌یابد، اما با رشته‌هایی به طول دو تطبیق ندارد، زیرا همهٔ ?ها باید مطابقت داشته باشند. سایر نویسه‌هایی که باید دقیقاً تطبیق داده شوند نقطه‌های ابتدایی نام فایل‌ها (مگر اینکه گزینهٔ GLOB_DOTS تنظیم شده باشد)، و تمام اسلش‌ها در نام فایل‌ها هستند؛ بنابراین a/bc با ab/c دارای دو خطا است (اسلش نمی‌تواند با نویسهٔ دیگری جابه‌جا شود). به همین ترتیب، خطاها برای رشته‌های غیرمتوالی در الگو به صورت جداگانه شمرده می‌شوند، به طوری که (ab|cd)ef با aebf دارای دو خطا است.

هنگام استفاده از استثنا به وسیله عملگر ~، تطبیق تقریبی برای بخش مستثنی‌شده کاملاً به طور جداگانه در نظر گرفته می‌شود و باید جداگانه فعال گردد. بدین ترتیب، (#a1)README~READ_ME با READ.ME تطبیق می‌یابد اما با READ_ME خیر، زیرا READ_ME انتهایی بدون تقریب تطبیق داده می‌شود. با این حال، (#a1)README~(#a1)READ_ME با هیچ الگویی به شکل READ?ME تطبیق نمی‌یابد زیرا اکنون تمام این اَشکال مستثنی شده‌اند.

به جز در موارد استثنا، تنها یک شمارش کلی برای خطاها وجود دارد؛ با این حال، حداکثر خطاهای مجاز را می‌توان به صورت محلی تغییر داد و این کار با گروه‌بندی قابل محدودسازی است. برای نمونه، (#a1)cat((#a0)dog)fox در مجموع یک خطا را مجاز می‌داند که نباید در بخش dog رخ دهد، و الگوی (#a1)cat(#a0)dog(#a1)fox معادل آن است. توجه داشته باشید نقطه‌ای که خطا برای نخستین بار در آن پیدا می‌شود، نقش حیاتی در تعیین استفاده از تقریب دارد؛ برای نمونه، (#a1)abc(#a0)xyz با abcdxyz مطابقت نخواهد داشت، زیرا خطا در `x' رخ می‌دهد، جایی که تطبیق تقریبی غیرفعال شده است.

بخش‌های کامل مسیر ممکن است به صورت تقریبی تطبیق داده شوند، به طوری که `(#a1)/foo/d/is/available/at/the/bar' یک خطا را در هر بخشی از مسیر مجاز می‌داند. با این حال این روش بسیار کم‌بازده‌تر از حالت بدون (#a1) است، چرا که هر دایرکتوری در مسیر باید برای تطبیق تقریبی احتمالی پیمایش شود. بهترین کار این است که (#a1) پس از بخش‌هایی از مسیر که از درستی آن‌ها اطمینان وجود دارد، قرار گیرد. بخشی از مسیر به شکل `(foo/)#' با مسیری شامل صفر یا چند دایرکتوری که با الگوی foo مطابقت دارند، تطبیق می‌یابد.

به عنوان یک روش کوتاه‌تر، `**/' معادل با `(*/)#' است؛ توجه داشته باشید که بنابراین، این ساختار با فایل‌های موجود در دایرکتوری جاری و همچنین زیردایرکتوری‌ها تطبیق داده می‌شود. بنابراین:

ls -ld -- (*/)#bar

یا

ls -ld -- **/bar

یک جستجوی بازگشتی دایرکتوری برای فایل‌هایی به نام `bar' انجام می‌دهد (که احتمالاً شامل فایل `bar' در دایرکتوری جاری نیز می‌شود). این ساختار پیوندهای نمادین (symbolic links) را دنبال نمی‌کند؛ شکل جایگزین `***/' این کار را انجام می‌دهد، اما در سایر موارد کاملاً مشابه است. هیچ‌یک از این دو را نمی‌توان با سایر انواع تطبیق الگو (globbing) در همان بخش مسیر ترکیب کرد؛ در این حالت، عملگرهای `*' به رفتار معمول خود برمی‌گردند.

در صورتی که گزینهٔ GLOB_STAR_SHORT تنظیم شده باشد، اشکال حتی کوتاه‌تری نیز در دسترس هستند. در آن حالت، اگر بلافاصله پس از یک ** یا *** نویسهٔ / نیاید، طوری با آن‌ها برخورد می‌شود که گویی هم یک / و هم یک * دیگر وجود دارند. از این رو:

setopt GLOBSTARSHORT
ls -ld -- **.c

معادل است با

ls -ld -- **/*.c

توصیف‌کننده‌های تطبیق الگو (Glob Qualifiers)

الگوهایی که برای تولید نام فایل به کار می‌روند می‌توانند به فهرستی از توصیف‌کننده‌ها درون پرانتز ختم شوند. این توصیف‌کننده‌ها مشخص می‌کنند که کدام‌یک از نام‌فایل‌هایی که در غیر این صورت با الگوی داده‌شده تطبیق دارند، در فهرست آرگومان‌ها درج خواهند شد.

اگر گزینهٔ BARE_GLOB_QUAL تنظیم شده باشد، یک جفت پرانتز در انتهای الگو که شامل نویسه‌های `|' یا `(' (یا `~' در صورتی که نویسهٔ ویژه باشد) نباشد، به عنوان مجموعه‌ای از توصیف‌کننده‌های glob در نظر گرفته می‌شود. یک زیرعبارت glob که در حالت عادی به عنوان توصیف‌کننده در نظر گرفته می‌شود، برای نمونه `(^x)'، می‌تواند با دوبرابر کردن پرانتزها مجبور شود که به عنوان بخشی از الگوی glob در نظر گرفته شود، که در این حالت `((^x))' تولید می‌شود.

اگر گزینهٔ EXTENDED_GLOB تنظیم شده باشد، نحو دیگری برای توصیف‌کننده‌های glob در دسترس است، یعنی `(#qx)' که در آن x هر یک از همان توصیف‌کننده‌های به‌کاررفته در ساختار دیگر است. توصیف‌کننده‌ها همچنان باید در انتهای الگو بیایند. با این حال، با این نحو می‌توان چندین توصیف‌کنندهٔ glob را به صورت زنجیره‌ای به یکدیگر متصل کرد. با آن‌ها مانند یک AND منطقی از مجموعه‌های جداگانهٔ پرچم‌ها رفتار می‌شود. همچنین، از آنجا که این نحو بدون ابهام است، تا زمانی که پرانتزهای موجود در آن متوازن باشند، با عبارت به عنوان توصیف‌کننده‌های glob برخورد خواهد شد؛ حضور نویسه‌های `|' یا `(' یا `~' این رفتار را باطل نمی‌کند. توجه داشته باشید که توصیف‌کننده‌ها به این شکل حتی اگر یک توصیف‌کنندهٔ سادهٔ glob نیز در انتهای الگو وجود داشته باشد شناسایی می‌شوند، برای نمونه `*(#q*)(.)' در صورت فعال بودن هر دو گزینه، فایل‌های عادی اجرایی را شناسایی خواهد کرد؛ با این حال، احتمالاً برای وضوح بیشتر باید از نحو ترکیبی اجتناب کرد. توجه داشته باشید که در شرط‌هایی که از ساختار `[[' استفاده می‌کنند، حضور یک عبارت درون پرانتز به شکل (#q...) در انتهای یک رشته نشان می‌دهد که باید تطبیق الگو (globbing) انجام شود؛ این عبارت می‌تواند شامل توصیف‌کننده‌های glob باشد، اما شکل سادهٔ (#q) نیز معتبر است. این مورد در مورد سمت راست عملگرهای تطبیق الگو صدق نمی‌کند، زیرا این نحو از پیش دارای معنای خاصی است.

یک توصیف‌کننده می‌تواند هر یک از موارد زیر باشد:

/

دایرکتوری‌ها

F

دایرکتوری‌های «پر» (یعنی غیرخالی). توجه داشته باشید که مفهوم معکوس (^F) به دایرکتوری‌های خالی و همهٔ غیردایرکتوری‌ها بسط می‌یابد. برای دایرکتوری‌های خالی از (/^F) استفاده کنید.

.

فایل‌های عادی (plain files)

@

پیوندهای نمادین (symbolic links)

=

سوکت‌ها (sockets)

p

لوله‌های نام‌گذاری‌شده (FIFOs)

*

فایل‌های عادی قابل اجرا (0100 یا 0010 یا 0001)

%

فایل‌های دستگاه (ویژهٔ نویسه‌ای یا بلوکی)

%b

فایل‌های ویژهٔ بلوکی (block special files)

%c

فایل‌های ویژهٔ نویسه‌ای (character special files)

r

فایل‌های قابل خواندن توسط مالک (0400)

w

فایل‌های قابل نوشتن توسط مالک (0200)

x

فایل‌های قابل اجرا توسط مالک (0100)

A

فایل‌های قابل خواندن توسط گروه (0040)

I

فایل‌های قابل نوشتن توسط گروه (0020)

E

فایل‌های قابل اجرا توسط گروه (0010)

R

فایل‌های قابل خواندن برای همگان (0004)

W

فایل‌های قابل نوشتن برای همگان (0002)

X

فایل‌های قابل اجرا برای همگان (0001)

s

فایل‌های با بیت setuid (04000)

S

فایل‌های با بیت setgid (02000)

t

فایل‌های دارای بیت چسبنده یا sticky bit (01000)

fspec

فایل‌هایی با حقوق دسترسی مطابق با spec. این spec می‌تواند یک عدد اکتال (هشت‌هشتی) باشد که اختیاری پیش از آن یک `='، یک `+' یا یک `-' قرار می‌گیرد. اگر هیچ‌یک از این نویسه‌ها داده نشود، رفتار مشابه `=' خواهد بود. عدد اکتال بیت‌های حالت مورد انتظار را مشخص می‌کند؛ اگر با یک `=' ترکیب شود، مقدار داده‌شده باید دقیقاً با حالت‌های فایل (file-modes) مطابقت داشته باشد؛ با یک `+'، دست‌کم بیت‌های موجود در عدد داده‌شده باید در حالت‌های فایل تنظیم شده باشند؛ و با یک `-'، بیت‌های موجود در آن عدد نباید تنظیم شده باشند. قرار دادن یک `?' به جای یک رقم اکتال در هر کجای عدد تضمین می‌کند که بیت‌های متناظر در حالت‌های فایل بررسی نمی‌شوند؛ این ویژگی تنها در ترکیب با `=' مفید است.

estring

+cmd

رشتهٔ string به عنوان کد شل اجرا خواهد شد. نام فایل در فهرست گنجانده خواهد شد اگر و تنها اگر کد یک وضعیت صفر بازگرداند (معمولاً وضعیت خروج آخرین دستور).

nt() { [[ $REPLY -nt $NTREF ]] }
NTREF=reffile
ls -ld -- *(+nt)

ddev

فایل‌های روی دستگاه dev

l[-|+]ct

فایل‌هایی با تعداد پیوند کمتر از ct (-)، بیشتر از ct (+)، یا برابر با ct

U

فایل‌هایی که مالک آن‌ها شناسه کاربری مؤثر (effective user ID) است

G

فایل‌هایی که مالک آن‌ها شناسه گروه مؤثر (effective group ID) است

uid

فایل‌هایی که مالک آن‌ها شناسه کاربری id است در صورتی که یک عدد باشد. در غیر این صورت، id یک نام کاربری را مشخص می‌کند: نویسهٔ بعد از `u' به عنوان یک جداکننده در نظر گرفته می‌شود و رشتهٔ میان آن و جداکننده منطبق بعدی به عنوان نام کاربری تلقی خواهد شد. جداکننده‌های آغازین `['، `{' و `<' به ترتیب با جداکننده‌های پایانی `]'، `}' و `>' تطبیق می‌یابند؛ هر نویسهٔ دیگر با خودش مطابقت دارد. فایل‌های انتخاب‌شده آن‌هایی هستند که در مالکیت این کاربر باشند. برای نمونه، `u:foo:' یا `u[foo]' فایل‌های متعلق به کاربر `foo' را انتخاب می‌کند.

gid

مشابه uid اما با شناسه‌ها یا نام‌های گروه

a[Mwhms][-|+]n

فایل‌هایی که دقیقاً n روز پیش مورد دسترسی قرار گرفته‌اند. فایل‌های مورد دسترسی در طول n روز گذشته با استفاده از یک مقدار منفی برای n (-n) انتخاب می‌شوند. فایل‌هایی که بیش از n روز پیش مورد دسترسی قرار گرفته‌اند با یک مقدار مثبت n (+n) انتخاب می‌شوند. مشخص‌کننده‌های اختیاری یکا شامل `M'، `w'، `h'، `m' یا `s' (مانند `ah5') باعث می‌شوند بررسی به ترتیب بر حسب ماه (۳۰ روزه)، هفته، ساعت، دقیقه یا ثانیه به جای روز انجام شود. استفادهٔ صریح از `d' برای روز نیز مجاز است.

m[Mwhms][-|+]n

مشابه توصیف‌کنندهٔ دسترسی فایل، به جز اینکه از زمان تغییر محتوای فایل (modification time) استفاده می‌کند.

c[Mwhms][-|+]n

مشابه توصیف‌کنندهٔ دسترسی فایل، به جز اینکه از زمان تغییر وضعیت اینود فایل (inode change time) استفاده می‌کند.

L[+|-]n

فایل‌هایی با طول کمتر از n بایت (-)، بیشتر از n بایت (+)، یا دقیقاً برابر با n بایت.

^

تمام توصیف‌کننده‌های پس از خود را نفی (معکوس) می‌کند

-

بین اعمال توصیف‌کننده‌ها بر روی پیوندهای نمادین (حالت پیش‌فرض) و فایل‌هایی که به آن‌ها اشاره می‌کنند (در صورت وجود)، وضعیت را تغییر می‌دهد؛ هر پیوند نمادینی که فراخوانی سیستمی `stat' برای هدف آن با شکست مواجه شود (علت شکست هرچه که باشد) به عنوان یک فایل مستقل در نظر گرفته می‌شود

M

گزینهٔ MARK_DIRS را برای الگوی فعلی تنظیم می‌کند

T

همانند گزینهٔ LIST_TYPES، یک علامت توصیف‌کننده در انتهای نام فایل‌ها برای الگوی فعلی می‌افزاید (بر M اولویت دارد)

N

گزینهٔ NULL_GLOB را برای الگوی فعلی تنظیم می‌کند

D

گزینهٔ GLOB_DOTS را برای الگوی فعلی تنظیم می‌کند

n

گزینهٔ NUMERIC_GLOB_SORT را برای الگوی فعلی تنظیم می‌کند

Yn

حالت مدار-کوتاه (short-circuit) را فعال می‌کند: الگو حداکثر به n نام فایل بسط می‌یابد. اگر بیش از n تطابق وجود داشته باشد، فقط نخستین n تطابق به ترتیب پیمایش دایرکتوری در نظر گرفته خواهند شد.

oc

مشخص می‌کند که نام فایل‌ها چگونه باید مرتب شوند. مقادیر زیر برای c به روش‌های زیر مرتب‌سازی را انجام می‌دهند:

Oc

مانند «o»، اما به‌صورت نزولی مرتب می‌کند؛ یعنی «*(^oc)» همانند «*(Oc)» است و «*(^Oc)» همانند «*(oc)»؛ «Od» در هر سطح از جست‌وجو، فایل‌های موجود در دایرکتوری جاری را پیش از فایل‌های موجود در زیردایرکتوری‌ها قرار می‌دهد.

[beg[,end]]

مشخص می‌کند که کدام یک از نام‌های فایل منطبق‌شده باید در فهرست بازگردانده‌شده گنجانده شوند. نحو نگارش آن مشابه با اندیس‌های آرایه است. beg و end اختیاری می‌توانند عبارت‌های ریاضی باشند. مانند اندیس‌گذاری پارامترها، آن‌ها می‌توانند منفی باشند تا شمارش از آخرین تطابق به سمت عقب انجام گیرد. برای نمونه: «*(-OL[1,3])» فهرستی از نام‌های سه فایل بزرگ‌تر را برمی‌گرداند.

Pstring

عبارت string به عنوان یک کلمهٔ جداگانه به ابتدای هر تطابق glob اضافه خواهد شد. تحدید string به همان شیوه‌ای است که برای آرگومان‌های توصیف‌کنندهٔ glob e که در بالا شرح داده شد انجام می‌شود. این توصیف‌کننده می‌تواند تکرار شود؛ کلمات به‌طور جداگانه به ابتدا اضافه می‌شوند تا خط فرمان نهایی شامل کلمات به همان ترتیبی باشد که در فهرست توصیف‌کننده‌های glob داده شده بودند.

بیش از یکی از این فهرست‌ها می‌توانند با جدا شدن توسط ویرگول با یکدیگر ترکیب شوند. کل فهرست زمانی منطبق می‌شود که دست‌کم یکی از زیرفهرست‌ها تطابق داشته باشد (آن‌ها با هم «یا» می‌شوند و توصیف‌کننده‌ها در زیرفهرست‌ها با هم «و» می‌شوند). با این حال، برخی از توصیف‌کننده‌ها مستقل از زیرفهرستی که در آن داده شده‌اند، بر تمامی تطابق‌های تولیدشده اثر می‌گذارند. این‌ها توصیف‌کننده‌های «M»، «T»، «N»، «D»، «n»، «o»، «O» و اندیس‌های ارائه‌شده در براکت‌ها («[...]») هستند.

اگر یک «:» در فهرست توصیف‌کننده‌ها ظاهر شود، باقی‌ماندهٔ عبارت درون پرانتز به عنوان یک تغییردهنده تفسیر می‌شود (بخش «Modifiers» در بخش «History Expansion» را ببینید). هر تغییردهنده باید توسط یک «:» جداگانه معرفی شود. همچنین توجه داشته باشید که نتیجه پس از اعمال تغییر نیازی نیست که حتماً یک فایل موجود باشد. نام هر فایل موجودی می‌تواند با یک تغییردهنده به شکل «(:...)» دنبال شود حتی اگر هیچ تولید نام فایل واقعی انجام نگیرد، اگرچه توجه داشته باشید که وجود پرانتزها باعث می‌شود که کل عبارت مشمول هرگونه گزینه‌های تطبیق الگوی سراسری مانند NULL_GLOB شود. بنابراین:

ls -ld -- *(-/)

تمامی دایرکتوری‌ها و پیوندهای نمادینی که به دایرکتوری‌ها اشاره دارند را فهرست می‌کند، و

ls -ld -- *(-@)

تمامی پیوندهای نمادین شکسته را فهرست می‌کند، و

ls -ld -- *(%W)

تمامی فایل‌های دستگاه در دایرکتوری جاری که همگان اجازهٔ نوشتن در آن‌ها را دارند فهرست می‌کند، و

ls -ld -- *(W,X)

تمامی فایل‌های موجود در دایرکتوری جاری که قابل نوشتن برای همگان یا قابل اجرا برای همگان هستند را فهرست می‌کند، و

print -rC1 /tmp/foo*(u0^@:t)

نام پایهٔ (basename) تمامی فایل‌های متعلق به root که با رشتهٔ «foo» در /tmp آغاز می‌شوند را با نادیده گرفتن پیوندهای نمادین خروجی می‌دهد، و

ls -ld -- *.*~(lex|parse).[ch](^D^l1)

تمامی فایل‌هایی که تعداد پیوند آن‌ها ۱ است و نامشان شامل یک نقطه است (اما نه آن‌هایی که با یک نقطه آغاز می‌شوند، چرا که GLOB_DOTS به‌طور صریح خاموش است) را به‌جز lex.c، lex.h، parse.c و parse.h فهرست می‌کند.

print -rC1 b*.pro(#q:s/pro/shmo/)(#q.:s/builtin/shmiltin/)

نشان می‌دهد که چگونه تغییردهنده‌های دونقطه و سایر توصیف‌کننده‌ها می‌توانند به یکدیگر زنجیر شوند. توصیف‌کنندهٔ معمولی «.» ابتدا اعمال می‌شود، سپس تغییردهنده‌های دونقطه به ترتیب از چپ به راست اعمال می‌گردند. بنابراین اگر EXTENDED_GLOB تنظیم شده باشد و الگوی پایه با فایل عادی builtin.pro منطبق شود، پوسته «shmiltin.shmo» را چاپ خواهد کرد.