(NAME)'>نام (NAME)

JOE - ویرایشگر متنی قدرتمند Joe´s Own Editor

خلاصه دستور (SYNOPSIS)

joe [global-options] [ [local-options] filename ]...
jstar [global-options] [ [local-options] filename ]...
jmacs [global-options] [ [local-options] filename ]...
rjoe [global-options] [ [local-options] filename ]...
jpico [global-options] [ [local-options] filename ]...

توضیحات (DESCRIPTION)

برنامه JOE یک ویرایشگر قدرتمند تمام‌صفحه برای کنسول است. این برنامه دارای رابط کاربری «بدون حالت» (mode-less) مشابه با بسیاری از ویرایشگرهای کاربرپسند رایانه‌های شخصی است. کاربران نرم‌افزار WordStar شرکت Micro-Pro یا زبان‌های «Turbo» شرکت Borland در این ویرایشگر کاملاً احساس آشنایی خواهند کرد. با این وجود، JOE یک ویرایشگر متنی تمام‌صفحه و کامل برای UNIX است و ویژگی‌های متعددی را برای ویرایش برنامه‌ها و متون ارائه می‌دهد.

همچنین JOE چندین ویرایشگر دیگر را شبیه‌سازی می‌کند. ویرایشگر JSTAR یک بازسازی نزدیک از WordStar همراه با افزونه‌های متعدد JOE است. ویرایشگر JPICO بازسازی نزدیکی از ویرایشگر PICO سیستم ایمیل Pine است، اما با گسترش‌ها و بهبودهای بسیار. ویرایشگر JMACS یک شبیه‌ساز GNU-EMACS است. ویرایشگر RJOE نسخه محدودشده‌ای از JOE است که تنها اجازه ویرایش فایل‌های مشخص‌شده در خط فرمان را می‌دهد.

اگرچه JOE در واقع شامل پنج ویرایشگر مجزا است، اما همچنان به یک فایل اجرایی با پنج نام مختلف نیاز دارد. افزودن پسوند «rc» به انتهای نام هر ویرایشگر، نام فایل پیکربندی اولیه‌سازی JOE را مشخص می‌کند که رفتار و ویژگی‌های ویرایشگر را تعیین می‌نماید.

برنامه JOE یک نرم‌افزار آزاد است؛ شما می‌توانید آن را تحت شرایط مجوز عمومی همگانی گنو (GNU General Public License) منتشرشده توسط بنیاد نرم‌افزارهای آزاد (Free Software Foundation) بازتوزیع کرده یا تغییر دهید. برنامه JOE از طریق اینترنت در نشانی http://www.sourceforge.net/projects/joe-editor در دسترس است.

نحوه استفاده (USAGE)

برای اجرای ویرایشگر، دستور joe را تایپ کرده و در ادامه نام صفر یا چند فایل را که قصد ویرایش آن‌ها را دارید وارد کنید. پیش از نام هر فایل می‌توان یک گزینه محلی قرار داد (به جدول گزینه‌های محلی در ادامه مراجعه کنید). سایر گزینه‌های سراسری که بر کل ویرایشگر اعمال می‌شوند را نیز می‌توان در خط فرمان مشخص کرد (به جدول گزینه‌های سراسری در ادامه مراجعه کنید). اگر در حال ویرایش فایلی جدید هستید، می‌توانید نام فایل را هنگام فراخوانی ویرایشگر یا هنگام ذخیره آن درون برنامه وارد نمایید. ساختار اصلاح‌شده‌ای برای نام فایل‌ها ارائه شده است که امکان ویرایش خروجی برنامه‌ها، ورودی/خروجی استاندارد، یا بخش‌هایی از فایل‌ها و دستگاه‌ها را فراهم می‌کند. برای جزئیات بیشتر به بخش Filenames در ادامه مراجعه کنید.

پس از ورود به ویرایشگر، می‌توانید متن را تایپ کرده و از توالی کلیدهای کنترلی ویژه برای انجام کارهای ویرایشی استفاده نمایید. برای اطلاع از توالی‌های کنترلی، ادامه این صفحه راهنما را بخوانید یا برای مشاهده راهنما در ویرایشگر کلیدهای ^K H را فشار دهید.

نکاتی فنی درباره جزئیات عملکرد کلیدها:

علامت ^ به این معنی است که کلید Control را پایین نگه داشته و هم‌زمان کلید بعدی را فشار می‌دهید (مشابه عملکرد کلید Shift برای حروف بزرگ). تعدادی از دنباله‌های کلید کنترلی روی کلیدهای دیگر نیز نگاشت شده‌اند تا نیازی به فشردن کلید Control نباشد: کلید Esc به جای ^[، کلید Del به جای ^?، کلید Backspace به جای ^H، کلید Tab به جای ^I، کلید Return یا Enter به جای ^M و کلید Linefeed به جای ^J کار می‌کند. ممکن است برخی صفحه‌کلیدها با بعضی کلیدهای کنترلی مشکل داشته باشند. معمولاً می‌توان ^_، ^^ و ^@ را بدون نگه‌داشتن Shift وارد کرد (برای مثال، ترکیب‌های ^-، ^6 و ^2 را امتحان کنید). برخی صفحه‌کلیدها ممکن است این ترکیب‌ها را به کلیدهای دیگری اختصاص داده باشند؛ کلیدهای ^.، ^, و ^/ را امتحان کنید. کلید ^Space معمولاً می‌تواند به جای ^@ استفاده شود. کاراکترهای ^\ و ^] توسط بسیاری از برنامه‌های ارتباطی مانند telnet و kermit تفسیر می‌شوند؛ معمولاً کافی است کلید را دو بار فشار دهید تا از برنامه ارتباطی عبور کند.

در برخی صفحه‌کلیدها، پایین نگه‌داشتن کلید Alt هنگام زدن کلیدی دیگر، معادل فشردن Esc قبل از زدن آن کلید است.

پس از فشردن ^K H، نخستین پنجره راهنما در بالای صفحه ظاهر می‌شود. در حالی که پنجره راهنما باز است، می‌توانید به تایپ و ویرایش متن ادامه دهید. برای ورق زدن و مشاهده سایر مباحث راهنما، کلیدهای Esc , و Esc . (یعنی فشردن Esc , و سپس Esc .) را بزنید. برای بستن پنجره راهنما از ^K H استفاده کنید.

شما می‌توانید چیدمان صفحه‌کلید، صفحه‌های راهنما و تنظیمات رفتاری پیش‌فرض متعددی را با کپی کردن فایل پیکربندی اولیه‌سازی JOE (که معمولاً /etc/joe/joerc است) به نام .joerc در دایرکتوری خانگی خود و سپس ویرایش آن سفارشی‌سازی کنید. به بخش joerc در ادامه مراجعه کنید.

جهت استفاده از JOE به عنوان ویرایشگر پیش‌فرض برای ایمیل و اخبار (News)، باید متغیرهای محیطی EDITOR و VISUAL را در فایل راه‌اندازی پوسته خود (.cshrc یا .profile) طوری مقداردهی کنید که به JOE اشاره کنند (مسیر برنامه معمولاً /usr/bin/joe است).

چندین پارامتر فراخوانی دیگر نیز وجود دارند که در مواقع خاص، به‌ویژه در حالتی که صفحه ترمینال شما به درستی به‌روزرسانی نمی‌شود، باید تنظیم گردند. به بخش Environment variables در ادامه مراجعه کنید.

گزینه‌ها (OPTIONS)

این گزینه‌ها همچنین می‌توانند در فایل joerc مشخص شوند. گزینه‌های محلی را می‌توان بسته به پسوند نام فایل تنظیم کرد. برنامه‌ها (با پسوند .c، .h یا .p) معمولاً قابلیت تورفتگی خودکار (autoindent) فعال دارند. شکستن خودکار خطوط (Wordwrap) در سایر فایل‌ها فعال است، اما برای فایل‌های rc غیرفعال شده است.

یک گزینه با تعیین به این صورت فعال می‌شود:

-wordwrap

یک گزینه با تعیین به این صورت غیرفعال می‌شود:

--wordwrap

برخی گزینه‌ها آرگومان می‌پذیرند. آرگومان‌ها به این صورت داده می‌شوند:

-lmargin 5

گزینه‌های سراسری زیر را می‌توان در خط فرمان مشخص نمود:

• asis
  کاراکترهایی با کدهای بالاتر از ۱۲۷ به همان صورت اصلی به ترمینال ارسال خواهند شد، به جای آنکه به عنوان معکوس کاراکتر متناظر زیر ۱۲۸ ارسال شوند. اگر این گزینه کار نکرد، کارگزار ترمینال خود را بررسی کنید. این گزینه در صورت استفاده از کدگذاری UTF-8 هیچ تأثیری ندارد.
• assume_256color
  شبیه‌ساز ترمینال شبه‌ANSI را دارای پشتیبانی از ۲۵۶ رنگ در نظر می‌گیرد، حتی اگر ورودی termcap بگوید که پشتیبانی نمی‌شود.
• assume_color
  شبیه‌ساز ترمینال شبه‌ANSI را دارای پشتیبانی از رنگ در نظر می‌گیرد، حتی اگر ورودی termcap بگوید که پشتیبانی نمی‌شود.
• text_color color
  تنظیم رنگ متن.
• status_color color
  تنظیم رنگ نوار وضعیت.
• help_color color
  تنظیم رنگ راهنما.
• menu_color color
  تنظیم رنگ منوها.
• prompt_color color
  تنظیم رنگ اعلان‌ها (prompts).
• msg_color color
  تنظیم رنگ پیام‌ها.
• autoswap
  در صورت نیاز، هنگام اجرای دستورهای رونوشت یا انتقال بلوک، به طور خودکار ^K B را با ^K K جابه‌جا می‌کند تا یک بلوک متنی معتبر علامت‌گذاری شود.

  backpath path
  مسیر دایرکتوری‌ای را تنظیم می‌کند که تمام فایل‌های پشتیبان باید در آن ذخیره شوند. اگر این گزینه تنظیم نشده باشد (پیش‌فرض)، فایل‌های پشتیبان در همان دایرکتوری حاوی فایل ذخیره می‌شوند.

• backup_file_suffix string
  رشته پسوند مورد استفاده برای نام فایل‌های پشتیبان را تنظیم می‌کند. اگر تنظیم نشده باشد (پیش‌فرض)، این پسوند ~ است.
• baud nnn
  نرخ باود (baud rate) را برای بهینه‌سازی صفحه ترمینال تنظیم می‌کند (مقداری که توسط stty گزارش شده را نادیده می‌گیرد). برنامه JOE برای نرخ‌های باود زیر 19200 تاخیرهایی اعمال می‌کند که میان‌گیر tty را دور می‌زند تا تایپ پیشاپیش (typeahead) بتواند خروجی صفحه را متوقف کند. دستورهای پیمایش (scrolling) برای نرخ باود 38400 و بالاتر استفاده نخواهند شد. این قابلیت برای X-termها و سایر کنسول‌های tty که عملاً از روی خط سریال اجرا نمی‌شوند مفید است.
• beep
  هنگامی که دستورهای ویرایشی با خطا مواجه می‌شوند، مثلاً وقتی مکان‌نما از حد مجاز فراتر می‌رود، بوق هشدار (beep) را فعال می‌کند.
• break_links
  در صورت فعال بودن، JOE ابتدا پیش از نوشتن فایل آن را حذف می‌کند تا پیوندهای سخت (hard-links) و پیوندهای نمادین (symbolic-links) شکسته شوند.
• break_hardlinks
  در صورت فعال بودن، و در صورتی که فایل یک پیوند نمادین نباشد، JOE ابتدا پیش از نوشتن فایل آن را حذف می‌کند تا پیوندهای سخت شکسته شوند.
• brpaste
  هنگام شروع JOE، دستوری را به شبیه‌ساز ترمینال ارسال می‌کند که «حالت چسباندن قلاب‌دار» (bracketed paste mode) را فعال می‌سازد (تنها در صورتی که ترمینال از مجموعه دستورات ANSI پشتیبانی کند). در این حالت، متنی که در پنجره چسبانده می‌شود با ESC [ 2 0 0 ~ و ESC [ 2 0 1 ~ احاطه می‌گردد.
• columns nnn
  تعداد ستون‌ها در شبیه‌ساز ترمینال را تنظیم می‌کند (در صورتی که مدخل termcap نادرست باشد). این گزینه تنها در سیستم‌های قدیمی که فاقد ioctl «دریافت اندازه پنجره» (get window size) هستند کاربرد دارد.
• csmode
  حالت جستجوی ادامه‌دار را فعال می‌کند: فشردن‌های متوالی ^K F به جای درخواست جستجوی جدید، جستجوی فعلی را تکرار می‌کنند.
• dopadding
  به JOE امکان می‌دهد تا کاراکترهای فاصله‌گذار (padding) NUL را به ترمینال ارسال کند (برای ترمینال‌های بسیار قدیمی).
• exask
  در صورت تنظیم، ^K X پیش از ذخیره فایل، نام جدیدی را درخواست می‌کند.
• floatmouse
  در صورت تنظیم، کلیک‌های ماوس می‌توانند مکان‌نما را فراتر از انتهای خطوط قرار دهند.
• guess_crlf
  در صورت تنظیم، JOE تلاش می‌کند قالب فایل را بین MS-DOS یا UNIX حدس بزند.
• guess_indent
  در صورت تنظیم، JOE تلاش می‌کند بر اساس محتوای فایل، نویسه تورفتگی و گام تورفتگی را حدس بزند. الگوریتم بدین صورت است که بزرگ‌ترین مقسوم‌علیه مشترک سه تورفتگی رایج‌تر در فایل را پیدا می‌کند.
• guess_non_utf8
  در صورت تنظیم، حدس زدن فایل‌های غیر UTF-8 را در لوکال‌های UTF-8 فعال می‌کند.
• guess_utf8
  در صورت تنظیم، حدس زدن فایل‌های UTF-8 را در لوکال‌های غیر UTF-8 فعال می‌کند.
• guess_utf16
  در صورت تنظیم، حدس زدن فایل‌های UTF-16 را فعال می‌کند. اگر یک فایل UTF-16BE یا UTF-16LE تشخیص داده شود، هنگام بارگذاری به UTF-8 تبدیل شده و در حین ذخیره مجدداً به UTF-16 بازگردانده می‌شود.
• helpon
  در صورت تنظیم، برنامه از ابتدا با راهنمای برخطِ فعال شروع به کار می‌کند.
• help_is_utf8
  در صورت تنظیم، فرض می‌شود که متن راهنما در فایل joerc از نوع UTF-8 است.
• icase
  در صورت تنظیم، جستجو به‌طور پیش‌فرض به بزرگی و کوچکی حروف حساس نخواهد بود.
• joe_state
  خواندن و نوشتن در فایل ~/.joe_state را فعال می‌کند.
• joexterm
  اگر xterm با گزینه --paste64 برای پشتیبانی بهتر از ماوس پیکربندی شده است، این گزینه را فعال کنید.
• keepup
  در صورت تنظیم، شماره ستون در خط وضعیت به‌طور مداوم به‌روزرسانی می‌شود، در غیر این صورت فقط یک بار در ثانیه به‌روزرسانی خواهد شد.

  language language
  زبان را برای aspell تعیین می‌کند.

• lightoff
  برجسته‌سازی ^K B ^K K را پس از یک عملیات بلوک به‌طور خودکار خاموش می‌کند.
• lines nnn
  تعداد خطوط را در شبیه‌ساز ترمینال تنظیم می‌کند (در صورتی که مدخل termcap نادرست باشد). این گزینه فقط در سامانه‌های قدیمی که ioctl مربوط به “get window size” را ندارند مفید است.
• marking
  حالت نشانه‌گذاری را فعال می‌کند: متن میان ^K B و مکان‌نما را برجسته می‌کند.
• menu_above
  منوها را به جای پایین اعلان‌ها، بالای آن‌ها قرار می‌دهد.
• menu_explorer
  هنگام انتخاب یک دایرکتوری در منو باقی می‌ماند (در غیر این صورت دایرکتوری به مسیر افزوده شده و مکان‌نما به اعلان بازمی‌گردد).
• menu_jump
  با فشرده شدن Tab Tab به منوی انتخاب فایل می‌پرد.
• mid
  اگر این گزینه تنظیم شود و مکان‌نما به بیرون پنجره حرکت کند، پنجره طوری پیمایش می‌شود که مکان‌نما در مرکز قرار گیرد. این گزینه در ترمینال‌های کند که فاقد دستورهای پیمایش هستند اجباری است.
• left nn
  تعداد ستون‌هایی را تعیین می‌کند که با عبور مکان‌نما از لبه سمت چپ یا هنگام اجرای دستور crawll، صفحه به سمت چپ پیمایش می‌شود. اگر nn منفی باشد، کسری از صفحه است که باید پیمایش شود؛ برای مثال، -2 به معنای پیمایش 1/2 صفحه است.
• right nn
  تعداد ستون‌هایی را تعیین می‌کند که با عبور مکان‌نما از لبه سمت راست یا هنگام اجرای دستور crawlr، صفحه به سمت راست پیمایش می‌شود. اگر nn منفی باشد، کسری از صفحه است که باید پیمایش شود؛ برای مثال، -3 به معنای پیمایش 1/3 صفحه است.
• mouse
  پشتیبانی از ماوس xterm را فعال می‌کند.
• nobackups
  فایل‌های پشتیبان را غیرفعال می‌کند.
• nocurdir
  پیشوند دایرکتوری جاری را در اعلان‌ها غیرفعال می‌کند.
• noexmsg
  پیام خروج را غیرفعال می‌کند (“File not changed so no update needed”).
• nolinefeeds
  ارسال linefeedها را جهت حفظ تاریخچه صفحه در بافر پیمایش به عقب شبیه‌ساز ترمینال غیرفعال می‌کند (تنها زمانی کاربرد دارد که حالت notite فعال باشد).
• nolocks
  قفل‌های فایل سازگار با EMACS را غیرفعال می‌کند.
• nomodcheck
  بررسی دوره‌ای تغییرات فایل را غیرفعال می‌کند.
• nonotice
  این گزینه از نمایش اعلان حق نشر در زمان شروع ویرایشگر جلوگیری می‌کند.
• nosta
  این گزینه بالاترین خط وضعیت را حذف می‌کند. این ویژگی برای مواقعی که فقط می‌خواهید متن خود را روی صفحه ببینید یا اگر از vt52 استفاده می‌کنید مناسب است.
• notagsmenu
  منوی انتخاب برای جستجوی tags با نتایج چندگانه را غیرفعال می‌کند.
• notite
  توالی‌های ti و te در termcap را که معمولاً برای ذخیره و بازیابی محتویات صفحه ترمینال هنگام شروع و خروج JOE تنظیم شده‌اند غیرفعال می‌کند.
• pastehack
  اگر ورودی صفحه‌کلید به‌صورت یک بلوک یکپارچه دریافت شود، آن را جای‌گذاری ماوس فرض کرده و autoindent و wordwrap را غیرفعال می‌کند.

  noxon
  غیرفعال‌سازی کنترل جریان ^S و ^Q، که احتمالاً اجازه می‌دهد از ^S و ^Q به عنوان کلیدهای ویرایشگر استفاده شود.

• orphan
  یتیم کردن فایل‌های اضافیِ داده‌شده در خط فرمان به جای باز کردن پنجره برای آن‌ها (فایل‌ها بارگذاری می‌شوند، اما برای دسترسی به آن‌ها باید از دستورهای switch-buffer استفاده کنید).
• pg nnn
  تعیین تعداد خطوطی که در حین Page Up و Page Down حفظ می‌شوند (از -1 برای ۱/۲ اندازه پنجره استفاده کنید).
• regex
  استفاده پیش‌فرض از نحو استاندارد عبارات باقاعده (regular expression)، به جای نحو JOE (که در آن نویسه‌های خاص تنها زمانی معنای ویژه دارند که پیش از آن‌ها بک‌اسلش بیاید).
• restore
  تنظیم برای بازیابی موقعیت مکان‌نما به آخرین موقعیت در فایل‌های پیش‌تر ویرایش‌شده.
• rtbutton
  جابه‌جا کردن دکمه‌های چپ و راست ماوس.
• search_prompting
  نمایش رشته جست‌وجوی قبلی در دستور جست‌وجو (مشابه PICO).
• skiptop nnn
  هنگامی که روی N تنظیم شود، N خط نخست صفحه ترمینال توسط JOE استفاده نمی‌شود و در عوض با محتوای اصلی خود رها می‌شود. این ویژگی برای برنامه‌هایی که JOE را فراخوانی می‌کنند تا پیامی برای کاربر باقی بگذارند مفید است.
• square
  فعال‌سازی حالت بلوک مستطیلی.
• transpose
  جابه‌جا کردن سطرها با ستون‌ها در تمام منوها.
• title
  نمایش زمینه (عنوان‌ها) در خط وضعیت. در صورت فعال بودن، خط اول تابعی که مکان‌نما در آن قرار دارد روی خط وضعیت نشان داده می‌شود. فایل نحو context.jsf مشخص می‌کند کدام خطوط، خطوط عنوان هستند.
• type
  انتخاب نوع فایل، با بازنویسی نوع تشخیص‌داده‌شده به صورت خودکار. انواع فایل در فایل ftyperc تعریف شده‌اند.
• undo_keep nnn
  تعیین تعداد رکوردهای واگرد (undo) جهت نگه‌داری (0 به معنای نامحدود است).
• usetabs
  تنظیم برای مجاز کردن استفاده از تب‌ها در عملیات بلوک مستطیلی.
• wrap
  فعال‌سازی چرخش جست‌وجو و بازگشت به ابتدای فایل.

گزینه‌های محلی زیر را می‌توان در خط فرمان مشخص کرد:

• +nnn
  مکان‌نما روی خط مشخص‌شده کار خود را آغاز می‌کند.
• autoindent
  فعال‌سازی حالت تورفتگی خودکار. هنگامی که روی یک خط تورفته کلید Enter را می‌زنید، تورفتگی روی خط جدید تکرار می‌شود.
• c_comment
  فعال‌سازی پرش از روی کامنت‌های سبک C یعنی /.../ با استفاده از ^G
• cpara characters
  تعیین فهرست نویسه‌هایی که می‌توانند بندها (پاراگراف‌ها) را تورفته کنند.
• cnotpara characters
  تعیین فهرست نویسه‌هایی که آغازگر خطوطی هستند که قطعاً بخشی از پاراگراف‌ها نیستند.
• cpp_comment
  فعال‌سازی پرش از روی کامنت‌های سبک ++C یعنی // ... با استفاده از ^G
• crlf
  استفاده JOE از دنباله CR-LF به عنوان پایان خط به جای LF تنها. این ویژگی برای ویرایش فایل‌های MS-DOS یا VMS است.

  encoding encoding
  تنظیم کدگذاری فایل (مانند utf-8 یا 8859-1).

• flowed
  تنظیم برای افزودن اجباری یک فاصله اضافی در انتهای هر خط از یک بند، به جز خط آخر.
• force
  در صورت فعال بودن، اگر هنگام ذخیره فایل نویسه خط جدید پایانی وجود نداشته باشد، به انتهای فایل افزوده می‌شود.
• french
  در صورت فعال بودن، در قالب‌بندی مجدد بندها به جای دو فاصله، تنها یک فاصله بعد از نقطه‌ها درج می‌شود.
• hex
  فعال‌سازی حالت hex-dump.
• highlight
  فعال‌سازی برجسته‌سازی نحو (syntax highlighting).
• highlighter_context
  فعال‌سازی استفاده از فایل نحو برای شناسایی توضیحات و رشته‌هایی که باید در تطبیق ^G نادیده گرفته شوند.
• indentc nnn
  تعیین نویسه تورفتگی برای تغییر مکان به چپ و تغییر مکان به راست (^K , و ^K .). برای Space از 32 و برای Tab از 9 استفاده کنید.
• indentfirst
  در صورت فعال بودن، کلید home هوشمند ابتدا به نقطه تورفتگی پرش می‌کند؛ در غیر این صورت، ابتدا به ستون 1 می‌پرد.
• istep nnn
  گام تورفتگی را تنظیم می‌کند.
• linums
  فعال‌سازی نمایش شماره خطوط.
• lmargin
  تنظیم حاشیه چپ.
• lmsg
  تعریف پیام نوار وضعیت در سمت چپ.
• overwrite
  فعال‌سازی حالت رونویسی (overtype). تایپ کردن به جای درج پیش از نویسه‌ها، نویسه‌های موجود را بازنویسی می‌کند.
• picture
  فعال‌سازی حالت "picture" - به مکان‌نما اجازه می‌دهد از انتهای خطوط عبور کند.
• pound_comment
  دستور ^G توضیحات # ... را نادیده می‌گیرد.
• purify
  در صورت نیاز، اصلاح تورفتگی پیش از جابه‌جایی یا پس‌بر هوشمند. برای نمونه، اگر تورفتگی از ترکیبی از تب‌ها و فاصله‌ها استفاده کند و indentc روی فاصله تنظیم شده باشد، تورفتگی پیش از عملیات جابه‌جایی به تماماً فاصله تبدیل خواهد شد.
• rdonly
  تنظیم حالت فقط‌خواندنی.
• rmargin nnn
  تنظیم حاشیه راست.
• rmsg string
  تعریف پیام نوار وضعیت در سمت راست.
• semi_comment
  دستور ^G توضیحات ; ... را نادیده می‌گیرد.
• single_quoted
  دستور ^G عبارت‌های ´...´ را نادیده می‌گیرد.
• smartbacks
  فعال‌سازی پس‌بر و تب هوشمند. هنگامی که این حالت فعال باشد، پس‌بر و تب بر اساس مقادیر گزینه‌های istep و indentc تورفتگی را ایجاد کرده یا تورفتگی را برمی‌گردانند.

  smarthome
  کلید Home ابتدا مکان‌نما را به ابتدای خط، و در صورت فشردن دوباره، به نخستین نویسه غیرخالی منتقل می‌کند.

• smsg string
  تعیین قالب دستور وضعیت هنگامی که مکان‌نما روی یک نویسه قرار دارد.
• spaces
  درج فاصله (space) هنگام فشرده شدن کلید Tab.
• syntax syntax
  تنظیم نحو برای برجسته‌سازی نحوی (syntax highlighting).
• tab nnn
  تنظیم عرض توقف تب (tab stop width).
• text_delimiters word delimiter list
  تعیین فهرستی از جداکننده‌های کلمات که ^G میان آن‌ها جابه‌جا خواهد شد.

برای نمونه، "begin=end:if=elif=else=endif" بدان معناست که ^G میان if، elif، else و endif متناظر می‌پرد.

• vhdl_comment
  دستور ^G از کامنت‌های -- ... چشم‌پوشی می‌کند.
• wordwrap
  هنگامی که فراتر از حاشیه سمت راست تایپ کنید، JOE کلمه پیشین را به خط بعد منتقل می‌کند (wordwrap).
• zmsg string
  تعیین قالب دستور وضعیت هنگامی که مکان‌نما در انتهای فایل است.
• xmsg string
  تعیین پیام راه‌اندازی (معمولاً اعلان حق نشر یا کپی‌رایت).
• aborthint string
  تعیین توالی کلیدی که برای لغو عملیات در اعلان‌ها نمایش داده می‌شود (معمولاً ^C).
• helphint string
  تعیین توالی کلیدی که برای راهنما در اعلان‌ها نمایش داده می‌شود (معمولاً ^K H).

ویرایش پایه‌ای (Basic Editing)

هنگامی که نویسه‌ها را در ویرایشگر تایپ می‌کنید، آن‌ها به طور معمول در فایل در حال ویرایش درج می‌شوند (یا اگر مکان‌نما در انتهای فایل باشد، به فایل افزوده می‌شوند). این حالت کاری معمول ویرایشگر است. اگر می‌خواهید بخشی از متن موجود را جایگزین کنید، باید متن پیشین را پیش یا پس از نوشتن متن جایگزین، حذف کنید. از کلید Backspace می‌توان برای پاک کردن متن استفاده کرد: مکان‌نما را به بعد از متنی که قصد حذف آن را دارید ببرید و Backspace را به تعداد دفعات لازم بفشارید.

برای ایجاد شکست خط (line-break) کلید Enter یا Return را بفشارید. برای نمونه، اگر مکان‌نما در میانه یک خط باشد و کلید Enter را بفشارید، خط به دو نیم تقسیم شده و مکان‌نما در ابتدای خط دوم قرار می‌گیرد. برای حذف شکست خط، در ابتدای یک خط کلید Backspace را بفشارید.

از کلیدهای جهت‌نما برای حرکت در فایل استفاده کنید. اگر صفحه‌کلید شما این کلیدها را ندارد (یا بنا به دلایلی کار نمی‌کنند)، از ^F برای حرکت به جلو (راست)، ^B برای حرکت به عقب (چپ)، ^P برای رفتن به خط قبلی (بالا) و ^N برای رفتن به خط بعدی (پایین) استفاده کنید. کلیدهای جهت‌نمای چپ و راست تنها یک نویسه در هر بار به جلو یا عقب در متن جابه‌جا می‌شوند: اگر در ابتدای یک خط باشید و جهت‌نمای چپ را فشار دهید، به انتهای خط پیشین خواهید رفت. کلیدهای جهت‌نمای بالا و پایین مکان‌نما را به اندازه‌ای به جلو و عقب جابه‌جا می‌کنند که در همان ستونی قرار گیرد که در خط قبلی قرار داشت.

اگر می‌خواهید متن ورودی را دندانه‌گذاری (indent) کنید، می‌توانید از کلید Tab بهره ببرید. این کلید یک نویسه کنترلی ویژه درج می‌کند که باعث می‌شود نویسه‌های پس از آن از توقف‌گاه تب (tab stop) بعدی آغاز شوند. توقف‌گاه‌های تب معمولاً هر ۸ ستون یک‌بار قرار دارند، اما این فاصله با دستور ^T D قابل تغییر است. برنامه‌نویسان زبان‌های C و PASCAL معمولاً توقف‌گاه‌های تب را روی هر ۴ ستون تنظیم می‌کنند.

چنانچه بنا به دلیلی صفحه پایانه شما به‌هم ریخت (برای نمونه، در صورت دریافت اعلان رایانامه از biff)، می‌توانید با فشردن ^R صفحه نمایش ویرایشگر را تازه‌سازی کنید.

کلیدهای بسیار دیگری نیز برای حذف متن و جابه‌جایی در فایل وجود دارد. برای نمونه، فشردن ^D نویسه‌ای را که مکان‌نما روی آن قرار دارد حذف می‌کند، بر خلاف Backspace که به سمت عقب حذف انجام می‌دهد. همچنین اگر مکان‌نما در انتهای یک خط باشد، ^D شکست خط را حذف خواهد کرد. برای حذف کل خطی که مکان‌نما روی آن است ^Y و برای حذف متن از جایگاه مکان‌نما تا انتهای خط، ^J را تایپ کنید.

برای بردن مکان‌نما به ابتدای خط جاری ^A را بفشارید. برای بردن مکان‌نما به انتهای خط ^E را بفشارید. فشردن ^U یا ^V صفحه را به اندازه نیم صفحه به بالا یا پایین پیمایش (scroll) می‌کند.
«پیمایش» بدین معناست که متن روی صفحه جابه‌جا می‌شود، اما مکان‌نما نسبت به قاب صفحه در جایگاه خود باقی می‌ماند. برای بردن مکان‌نما به ابتدا یا انتهای فایل، کلیدهای ^K U یا ^K V را بفشارید. برای مشاهده دستورهای حذف و جابه‌جایی بیشتر، به صفحه‌های راهنمای درون ویرایشگر مراجعه کنید.

در صورت بروز اشتباه، می‌توانید ^_ را برای بازگردانی («undo») آن بفشارید. در بیشتر صفحه‌کلیدها تنها با زدن ^- به ^_ دسترسی دارید، اما در برخی ممکن است نیاز باشد کلیدهای Shift و Control را هم‌زمان نگه دارید. چنانچه عملیات بازگردانی را بیش از اندازه انجام دادید، می‌توانید با فشردن ^^ تغییرات را دوباره برگردانید («redo») (در اکثر صفحه‌کلیدها این کار با زدن ^6 انجام می‌شود).

مجموعه‌های نویسه و UTF-8 (Character sets and UTF-8)

برنامهٔ JOE به‌طور بومی از دو دسته مجموعه نویسه پشتیبانی می‌کند: UTF-8 و کدگذاری‌شده به‌صورت بایتی (مانند ISO-8859-1). برای این مجموعه‌های نویسه، فایل همان‌گونه که هست در حافظه بارگذاری می‌شود و هنگام ذخیره‌سازی دقیقاً حفظ می‌گردد، حتی اگر شامل خطاهای کدگذاری UTF-8 باشد.

این برنامه هنوز نمی‌تواند به‌طور بومی از دیگر دسته‌های اصلی مانند UTF-16 یا GB2312 پشتیبانی کند. محدودیت‌های دیگری نیز وجود دارد: مجموعه‌های نویسه باید از LF (0x0A) یا CR-LF (0x0D - 0x0A) به عنوان پایان‌دهندهٔ خط استفاده کنند، فاصله باید 0x20 و تب باید 0x09 باشد. اساساً، فایل‌ها باید فایل‌های متنی سازگار با UNIX یا MS-DOS باشند.

این بدان معناست که EBCDIC به‌درستی کار نخواهد کرد (اگرچه در هر صورت نیاز به مدیریت خطوط با طول رکورد ثابت دارید) و مجموعه‌های نویسه‌ای که از خطوط پایان‌یافته با CR استفاده می‌کنند (سیستم‌های قدیمی مک) هنوز کار نخواهند کرد.

اکنون JOE از UTF-16 (هم big endian و هم little endian) پشتیبانی می‌کند. این پشتیبانی از طریق تبدیل به UTF-8 در هنگام بارگذاری و تبدیل مجدد به UTF-16 در زمان ذخیره‌سازی انجام می‌شود.

پایانه و فایل می‌توانند کدگذاری‌های متفاوتی داشته باشند. برنامهٔ JOE بین این دو تبدیل انجام می‌دهد. در حال حاضر، یکی از این دو باید UTF-8 باشد تا تبدیل کار کند.

مجموعه نویسهٔ پایانه و مجموعه نویسهٔ پیش‌فرضی که برای فایل‌ها در نظر گرفته می‌شود توسط متغیر محیطی ´LC_ALL´ تعیین می‌گردد (و اگر تنظیم نشده باشد، LC_CTYPE و LANG نیز بررسی می‌شوند).

برای مثال، اگر LC_ALL روی مقدار زیر تنظیم شده باشد:

de_DE

آنگاه مجموعه نویسه ISO-8859-1 خواهد بود.

اگر LC_ALL روی مقدار زیر تنظیم شده باشد:

de_DE.UTF-8

مجموعه نویسه UTF-8 خواهد بود.

کلیدهای ^T E را بفشارید تا کدگذاری فایل را تغییر دهید. در این اعلان، دو بار Tab Tab را بزنید تا فهرستی از کدگذاری‌های موجود به دست آورید. چندین مجموعه نویسهٔ توکار وجود دارد، به علاوه می‌توانید مجموعه‌های نویسه را در دایرکتوری‌های ~/.joe/charmaps و /usr/share/joe/charmaps نصب کنید.

مسیر /usr/share/i18n/charmaps را برای فایل‌های نمونهٔ مجموعه نویسه بررسی کنید. تنها مجموعه‌های نویسهٔ بایت‌محور کار خواهند کرد. همچنین فایل نباید فشرده‌شده با gzip باشد (همهٔ فایل‌های charmap در مسیر /usr/share/i18n/charmaps روی رایانهٔ من فشرده بودند). تجزیه‌کننده بسیار نامنعطف است، بنابراین فایل اساساً باید دقیقاً شبیه نمونهٔ موجود در /usr/share/joe/charmaps باشد.

می‌توانید ^K Space را برای دیدن مجموعه نویسهٔ فعلی بفشارید.

اگر کدگذاری فایل UTF-8 باشد، می‌توانید ^Q x را برای وارد کردن یک نویسهٔ یونیکد بفشارید.

اعلان‌ها (Prompts)

بیشتر اعلان‌ها تاریخچه‌ای از پاسخ‌هایی که به آن‌ها می‌دهید را ضبط می‌کنند. می‌توانید کلیدهای جهت‌نمای بالا و پایین را برای پیمایش در این تاریخچه‌ها بفشارید.

اعلان‌ها در واقع پنجره‌هایی تک‌خطی و بدون سطر وضعیت هستند، بنابراین می‌توانید از هر دستور ویرایشی که معمولاً روی متن به کار می‌برید، در داخل اعلان‌ها نیز استفاده کنید. تاریخچهٔ اعلان در واقع خطوط دیگری از همان «فایل اعلان» است. از این رو در صورت تمایل می‌توانید با دستور معمول ^K F در تاریخچهٔ اعلان به عقب جستجو کنید.

از آن‌جا که اعلان‌ها پنجره هستند، می‌توانید با ^K P و ^K N نیز از آن‌ها بیرون رفته و پنجره را تعویض کنید.

من کجا هستم؟ (Where am I?)

کلیدهای ^K Space را بفشارید تا JOE شمارهٔ خط، شمارهٔ ستون و شمارهٔ بایت را در آخرین خط صفحه نمایش دهد. عددی که به نویسهٔ زیر مکان‌نما اختصاص دارد (کد ASCII آن) نیز نمایش داده می‌شود. می‌توانید با قرار دادن توالی‌های گریز مناسب در رشته‌های پیکربندی نوار وضعیت، کاری کنید که شمارهٔ خط و/یا شمارهٔ ستون همیشه در نوار وضعیت نمایش داده شوند. برای جزئیات، فایل joerc را ویرایش کنید.

اگر تصادفاً ^K را زدم چه؟ (What if I hit <strong>^K</strong> by accident?)

کلید فاصله (space bar) را فشار دهید. این کار فرمانی بی‌خطر را اجرا می‌کند (شمارهٔ خط را در نوار وضعیت نشان می‌دهد).

تعلیق موقت ویرایشگر (Temporarily suspending the editor)

اگر نیاز دارید ویرایشگر را موقتاً متوقف کرده و به پوسته بازگردید، ^K Z را بفشارید. برای مثال، ممکن است بخواهید ویرایش هر آنچه را انجام می‌دهید متوقف کنید تا به یک رایانامه پاسخ دهید یا همین صفحهٔ راهنما را بخوانید. برای بازگشت به ویرایشگر باید fg یا exit را تایپ کنید (هنگامی که ^K Z را می‌زنید به شما گفته خواهد شد کدام یک را تایپ کنید).

جستجوی متن (Searching for text)

کلیدهای ^K F را بفشارید تا ویرایشگر برای شما به جلو یا عقب به دنبال بخشی از متن (string) بگردد. از شما متنی که می‌خواهید جستجو کنید پرسیده خواهد شد. پس از زدن Enter، از شما خواسته می‌شود گزینه‌ها را وارد کنید.
می‌توانید مجدداً کلید Enter را فشار دهید تا ویرایشگر بلافاصله به سمت جلو متن را جستجو کند، یا می‌توانید یک یا چند مورد از این گزینه‌ها را وارد کنید:

•

b

جستجو به سمت عقب به جای جلو.

•

i

یکسان در نظر گرفتن حروف بزرگ و کوچک هنگام جستجو. در حالت عادی حروف بزرگ و کوچک متفاوت در نظر گرفته می‌شوند.

•

nnn

(که در آن nnn یک عدد است) اگر عددی وارد کنید، JOE به دنبال Nـمین رخداد متن می‌گردد. این ویژگی برای رفتن به مکان‌های مشخصی در فایل‌هایی با ساختار منظم سودمند است.

•

r

جایگزینی متن. اگر گزینهٔ r را وارد کنید، سپس متن جایگزین از شما پرسیده خواهد شد. هر بار که ویرایشگر متن جستجوشده را پیدا کند، از شما پرسیده می‌شود که آیا مایلید متن یافت‌شده را با متن جایگزین تعویض کنید یا خیر. می‌توانید کلیدهای زیر را بفشارید: y برای جایگزینی متن و سپس یافتن مورد بعدی، n برای جایگزین نکردن این متن و رفتن به مورد بعدی، r برای جایگزینی تمام رخدادهای باقی‌مانده از متن مورد جستجو در ادامهٔ فایل بدون درخواست تأیید (مشروط به گزینهٔ nnn در بالا)، یا ^C برای توقف جستجو و جایگزینی.

همچنین می‌توانید B یا Backspace را برای بازگشت به متن پیش‌تر یافت‌شده بفشارید (اگر جایگزین شده باشد، جایگزینی واگردانی می‌شود).

•

a

جستجو تمامی بافرهای بارگذاری‌شده را شامل می‌شود. بنابراین برای جایگزینی همه نمونه‌های "foo" با "bar" در تمام فایل‌های .c در دایرکتوری جاری:

joe *.c
   ^K F
       foo <Enter>
       ra <Enter>
       bar <Enter>

•

e

جستجو تمامی فایل‌ها را در فهرست خطای grep یا make در بر می‌گیرد. می‌توانید از یک دستور UNIX برای ساخت فهرستی از فایل‌ها و جستجو و جایگزینی در سرتاسر آن فهرست بهره بگیرید. بنابراین برای جایگزینی همه نمونه‌های "foo" با "bar" در تمام فایل‌های .c که با f آغاز می‌شوند. همچنین می‌توانید به جای grep از "ls" و "find" برای ساخت فهرست فایل‌ها استفاده کنید.

Esc G
  grep -n foo f*.c <Enter>
^K F
       foo <Enter>
   re <Enter>
   bar <Enter>

•

x

در صورت دادن این گزینه، JOE از نحو استاندارد برای عبارت‌های باقاعده استفاده خواهد کرد. در نحو استاندارد، این نویسه‌ها مستقیماً معنای ویژهٔ خود را دارند و نیازی به گریز دادن (escape) آن‌ها با بک‌اسلش نیست: ., *, +, ?, {, }, (, ), |, ^, $ و [.

•

y

ویرایشگر JOE به‌جای نحو استاندارد، از نحو اختصاصی JOE برای عبارت‌های باقاعده استفاده خواهد کرد. این گزینه بر گزینهٔ «-regex» اولویت دارد.

•

v

ویرایشگر JOE اطلاعات اشکال‌زدایی مربوط به عبارت باقاعده را به گزارش راه‌اندازی (startup log) ارسال خواهد کرد. این گزارش را می‌توان با دستور showlog مشاهده کرد.

می‌توانید برای تکرار جستجوی قبلی ^L را فشار دهید.

می‌توانید در اعلان گزینه‌های جستجو و جایگزینی، ^K H را فشار دهید تا فهرستی از تمام گزینه‌های جستجو و جایگزینی نشان داده شود.

جستجوی افزایشی (Incremental search)

برای شروع جستجوی افزایشی رو به جلو از Esc S، یا برای شروع جستجوی افزایشی رو به عقب از Esc R استفاده کنید. هم‌زمان با تایپ رشته جستجو، مکان‌نما به نخستین متنی که با عبارت باقاعده واردشده تا آن لحظه تطابق داشته باشد، خواهد پرید.

کلیدهای Esc S یا Esc R را دوباره فشار دهید تا رخداد بعدی متن پیدا شود یا جهت جستجو تغییر کند.

کلیدهای ^S، ^\ و ^L اثری مشابه با Esc S دارند. ^R اثری مشابه با Esc R دارد. این کلیدها برای پشتیبانی از JMACS در نظر گرفته شده‌اند.

برای لغو آخرین عملِ جستجوی افزایشی، کلید Backspace را فشار دهید. آخرین عمل می‌تواند تکرار جستجوی پیشین یا وارد کردن یک نویسه جدید باشد.

برای درج نویسه‌های کنترلی در متن جستجو، از ^Q استفاده کنید. پیش‌تر، از ` نیز می‌شد برای این کار استفاده کرد.

برای خروج از جستجوی افزایشی، هر کلید دیگری را فشار دهید.

رفتن به جداکننده متناظر (Goto matching delimiter)

برای پرش بین جداکننده‌های متناظر، کلید ^G را بزنید. این ویژگی هم روی جداکننده‌های نویسه‌ای (مانند ´(´ و ´)´) و هم روی جداکننده‌های کلمه‌ای برای زبان‌هایی مانند Pascal و Verilog که از "begin" و "end" برای جداسازی بلوک‌ها استفاده می‌کنند، کار می‌کند. همچنین برای تطبیق برچسب‌های آغاز و پایان در XML کاربرد دارد. اگر کلمه‌ای شناخته‌شده نباشد، ^G جستجویی را با انتقال آن کلمه به اعلان جستجو آغاز می‌کند.

برای کارکرد ^G روی جداکننده‌های کلمه‌ای، مکان‌نما باید روی نخستین حرف کلمه قرار گرفته باشد. بنابراین در XML، اگر مکان‌نما روی < در <foo> باشد، به > خواهد پرید. اما اگر روی ´f´ باشد، به </foo> متناظر خواهد پرید. به‌همین ترتیب، در C، کلید ^G بین #if، #else و #endif جابه‌جا خواهد شد، اما لازم است مکان‌نما را روی حرف قرار دهید، نه روی ´#´.

کلید ^G آن‌قدر هوشمند است که از جداکننده‌های موجود در بخش‌های درون نقل‌قول یا کامنت‌ها صرف‌نظر کند. شما باید به JOE اعلام کنید که زبان شما این موارد را چگونه مشخص می‌کند: برای نمونه‌هایی از نحوه انجام این کار، فایل ftyperc را ببینید.

تعدادی گزینه وجود دارد که رفتار ^G را کنترل می‌کنند. این گزینه‌ها مشخص می‌کنند که ^G از چه نوع کامنت‌هایی می‌تواند رد شود:

• c_comment
• cpp_comment
• pount_comment
• semi_comment
• vhdl_comment

این گزینه‌ها تعیین می‌کنند که ^G از چه نوع رشته‌هایی می‌تواند صرف‌نظر کند:

• single_quoted
• double_quoted

این گزینه به یک فایل نحو (syntax) نشانه‌گذاری‌شده امکان می‌دهد مشخص کند چه متنی می‌تواند به عنوان کامنت یا رشته در نظر گرفته شود تا ^G از آن رد شود:

•

highlighter_context

این گزینه استفاده از فایل‌های نحو را برای شناسایی کامنت‌ها و رشته‌هایی که باید هنگام تطبیق ^G نادیده گرفته شوند، فعال می‌کند. وضعیت‌های فایل نحو باید با کلمات کلیدی string و comment نشانه‌گذاری شوند تا این ویژگی کار کند.

•

text_delimiters

این گزینه فهرستی از جداکننده‌های کلمه‌ای را برای تطابق فراهم می‌کند. برای نمونه، "begin=end:if=elif=else=endif" بدان معناست که ^G بین if، elif، else و endif متناظر می‌پرد. همچنین بین begin و end نیز جابه‌جا خواهد شد.

کلید ^G دارای یک جدول داخلی برای مطابقت دادن جداکننده‌های نویسه‌ای است؛ می‌داند که ( با ) جفت می‌شود.

کلید ^G دارای یک تجزیه‌کننده داخلی برای مدیریت تطابق برچسب‌های آغاز/پایان در XML است.

اگر می‌خواهید بخش خاصی از متن را جابه‌جا، کپی، ذخیره یا حذف کنید، می‌توانید این کار را با بلوک‌های مشخص‌شده (هایلایت‌شده) انجام دهید. ابتدا مکان‌نما را به ابتدای بخشی از متن که می‌خواهید روی آن کار کنید برده و ^K B را فشار دهید. سپس مکان‌نما را به نویسهٔ بلافاصله پس از انتهای متنی که می‌خواهید تغییر کند ببرید و ^K K را فشار دهید. متن بین ^K B و ^K K باید مشخص (هایلایت) شود. اکنون می‌توانید مکان‌نما را به جای دیگری در سند خود ببرید و برای انتقال متن مشخص‌شده به آنجا، ^K M را فشار دهید.
می‌توانید با فشردن ^K C یک رونوشت از متن مشخص‌شده تهیه کرده و آن را در محل قرارگیری مکان‌نما درج کنید. دستور ^K Y متن مشخص‌شده را حذف می‌کند. دستور ^K W متن مشخص‌شده را در یک فایل می‌نویسد.

یک دستور بسیار مفید ^K / است که یک بلوک متن را از طریق یک دستور UNIX فیلتر می‌کند. برای نمونه، اگر فهرستی از واژه‌ها را با ^K B و ^K K انتخاب کرده و سپس ^K / sort را تایپ کنید، فهرست واژه‌ها مرتب‌سازی خواهد شد. دستور مفید دیگر UNIX برای ^K /، دستور tr است. اگر ^K / tr a-z A-Z را تایپ کنید، تمام حروف موجود در بلوک مشخص‌شده به حروف بزرگ تبدیل خواهند شد.

تورفتگی بلوک‌های برنامه (Indenting program blocks)

حالت تورفتگی خودکار با دستور ^T I تغییر وضعیت می‌دهد. فایل joerc معمولاً به گونه‌ای تنظیم شده است که برای فایل‌هایی با نام‌های منتهی به .p، .c یا .h، حالت تورفتگی خودکار فعال باشد. هنگامی که حالت تورفتگی خودکار فعال باشد و کلید Enter را بزنید، مکان‌نما در همان ستونی قرار می‌گیرد که نخستین نویسهٔ غیرفاصله‌ای در خط اصلی قرار داشت.

می‌توانید از دستورهای ^K , و ^K . برای شیفت دادن یک بلوک متن به چپ یا راست استفاده کنید. اگر هنگام اجرای این دستورها هیچ هایلایتی تنظیم نشده باشد، بلوک برنامه (همان‌طور که با تورفتگی مشخص شده است) که مکان‌نما در آن قرار دارد انتخاب می‌شود و با دستورهای بعدی ^K , و ^K . جابه‌جا خواهد شد.

تعداد ستون‌هایی که این دستورها شیفت می‌دهند و نویسهٔ مورد استفاده برای شیفت دادن را می‌توان از طریق گزینه‌های istep و indentc تنظیم کرد. این گزینه‌ها در منوی ^T در دسترس هستند. همچنین، از ^T = می‌توان برای انتخاب سریع از میان چند مقدار متداول برای گام و نویسهٔ تورفتگی استفاده کرد.

ویرایشگر JOE چندین گزینهٔ اضافی مربوط به ایجاد تورفتگی در برنامه‌ها دارد:

• smartbacks
  فعال‌سازی پس‌بر (backspace) و تب هوشمند. هنگامی که این حالت تنظیم باشد، کلیدهای Backspace و Tab بر اساس مقادیر گزینه‌های istep و indentc، تورفتگی را اعمال یا حذف می‌کنند.
• smarthome
  کلیدهای Home و ^A ابتدا مکان‌نما را به ابتدای خط می‌برند، سپس اگر دوباره فشرده شوند، به نخستین نویسهٔ غیرخالی منتقل می‌کنند.
• indentfirst
  کلید خانگی هوشمند (Smart home) به‌جای اینکه ابتدا به ابتدای خط برود، نخست به اولین نویسهٔ غیرخالی می‌رود.
• purify
  اصلاح تورفتگی در صورت نیاز، پیش از شیفت دادن یا پس‌بر هوشمند. برای نمونه، اگر در تورفتگی از ترکیبی از تب‌ها و فاصله‌ها استفاده شده باشد و indentc روی فاصله تنظیم شده باشد، پیش از عملیات شیفت دادن، تمام تورفتگی به فاصله تبدیل خواهد شد.
• guess_indent
  هنگامی که این گزینه فعال باشد، JOE تلاش می‌کند نویسه و گام تورفتگی را بر اساس محتویات فایل حدس بزند. الگوریتم بدین صورت است که بزرگ‌ترین مقسوم‌علیه مشترک سه تورفتگی رایج‌تر در فایل را پیدا می‌کند.

حالت مستطیلی (Rectangle mode)

کلیدهای ^T X را بزنید تا ^K B و ^K K به‌جای بلوک‌های جریانی متنی، بلوک‌های مستطیلی را انتخاب کنند. این حالت با عنوان حالت ستونی (columnar mode) نیز شناخته می‌شود. این حالت برای جابه‌جایی، کپی، حذف یا ذخیرهٔ ستون‌های متن مفید است. همچنین می‌توانید ستون‌های متن را با دستور ^K / فیلتر کنید - برای نمونه اگر بخواهید یک ستون را مرتب کنید. دستور درج فایل، یعنی ^K R نیز تحت تأثیر این حالت قرار می‌گیرد.

هنگامی که حالت مستطیلی انتخاب می‌شود، حالت رونویسی (overtype mode) نیز مفید است (^T T). با انتخاب حالت رونویسی، مستطیل‌ها به‌جای درج شدن پیش از متن موجود، جایگزین آن می‌شوند. همچنین دستور حذف بلوک (^K Y) به‌جای حذف کردن مستطیل انتخاب‌شده، آن را با Spaces و Tabs خالی (پاک) می‌کند. حالت رونویسی به‌ویژه برای دستور فیلتر کردن بلوک (^K /) بسیار سودمند است، زیرا عرض اولیهٔ ستون انتخاب‌شده را حفظ می‌کند.

حالت تصویر (Picture mode)

از ^T P برای ورود به حالت تصویر یا خروج از آن استفاده کنید. حالت تصویر در ترسیم اشکال ASCII کمک می‌کند.

حالت تصویر نحوهٔ مدیریت مواردی را توسط JOE کنترل می‌کند که در آن مکان‌نما فراتر از انتهای خطوط قرار دارد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که از کلیدهای جهت‌نمای بالا یا پایین برای انتقال مکان‌نما از انتهای یک خط بلند به یک خط کوتاه استفاده می‌کنید.

اگر در این حالت تلاش کنید نویسه‌ای تایپ کنید:

اگر حالت تصویر خاموش باشد، مکان‌نما به انتهای خط می‌پرد و نویسه را در آنجا درج می‌کند.

اگر حالت تصویر روشن باشد، خط با نویسه‌های فاصله پر می‌شود تا نویسه بتواند در موقعیت مکان‌نما درج شود.

پنجره‌ها (Windows)

شما می‌توانید بیش از یک فایل را به‌طور هم‌زمان ویرایش کنید یا دو یا چند بخش مختلف از یک فایل یکسان را ویرایش نمایید. برای این کار، ^K O را بزنید تا صفحه به دو پنجره تقسیم شود. از ^K P یا ^K N برای انتقال مکان‌نما به پنجرهٔ بالایی یا پنجرهٔ پایینی استفاده کنید. از ^K E برای ویرایش یک فایل جدید در یکی از پنجره‌ها بهره بگیرید. هنگامی که فایل را با ^K X ذخیره کنید یا با ^C آن را لغو نمایید، پنجره بسته خواهد شد. اگر فایلی را که در دو پنجره باز است لغو کنید، یکی از پنجره‌ها بسته می‌شود نه خود فایل.

می‌توانید ^K O را درون یک پنجره بزنید تا پنجره‌های بیشتری ایجاد شوند. اگر پنجره‌های زیادی روی صفحه دارید، اما نمی‌خواهید آن‌ها را ببندید، می‌توانید ^K I را بزنید. این کار فقط پنجره‌ای را که مکان‌نما در آن قرار دارد نمایش می‌دهد؛ یا اگر در ابتدا فقط یک پنجره روی صفحه بود، تلاش می‌کند تا تمام پنجره‌های پنهان‌شده را در صفحه جا دهد. اگر تعداد پنجره‌ها بیش از گنجایش صفحه باشد، می‌توانید روی پایین‌ترین پنجره ^K N یا روی بالاترین پنجره ^K P را بزنید تا به آن‌ها دسترسی پیدا کنید.

اگر در خط فرمان بیش از یک نام فایل به JOE داده باشید، هر فایل در پنجرهٔ متفاوتی قرار خواهد گرفت.

می‌توانید ارتفاع پنجره‌ها را با دستورهای ^K G و ^K T تغییر دهید. ویرایشگر JOE مدل نامعمولی برای سامانه‌ی پنجره‌بندی خود دارد. اساساً شما حلقه‌ای از پنجره‌ها در اختیار دارید، اما ممکن است تنها بخشی از این حلقه روی صفحه جا شود. پنجره‌هایی که روی صفحه نیستند همچنان وجود دارند، فقط به بیرون پیمایش شده‌اند. هنگامی که در پایین‌ترین پنجره‌ی صفحه کلیدهای ^K N را فشار می‌دهید، پنجره‌های بیشتری را از حلقه به روی صفحه می‌آورد و احتمالاً باعث می‌شود پنجره‌ی بالایی از دید خارج شود.

ویرایشگر JOE بومی تلاش می‌کند هر بافر بارگذاری‌شده را در یک پنجره نگه دارد تا کاربران بتوانند با پیمایش در میان پنجره‌ها، همه‌ی بافرها را پیدا کنند. دستور explode (^K I) یا تمام پنجره‌ها را به اندازه‌ی کل صفحه گسترش می‌دهد تا تنها یک پنجره در صفحه جا شود، یا همه‌ی آن‌ها را تا جای ممکن کوچک می‌کند تا تعداد زیادی پنجره در صفحه جای گیرند.

از سوی دیگر، JOE از بافرهای «یتیم» (orphan) پشتیبانی می‌کند - فایل‌هایی که در ویرایشگر بارگذاری شده‌اند، اما در هیچ پنجره‌ای قرار ندارند. ^C معمولاً یک پنجره را می‌بندد و بافری را که درون آن بود دور می‌اندازد. اگر روی آخرین پنجره‌ی باقی‌مانده ^C را بزنید، معمولاً از ویرایشگر خارج می‌شود. با این حال، اگر بافرهای یتیم وجود داشته باشند، ^C در عوض آن‌ها را در این پنجره‌ی نهایی بارگذاری می‌کند تا به شما فرصت دهد صریحاً آن‌ها را دور بیندازید. اگر گزینه‌ی orphan در خط فرمان داده شود، مانند joe -orphan *.c، آن‌گاه JOE تنها نخستین فایل را در یک پنجره بارگذاری کرده و تمام فایل‌های دیگر را به عنوان بافر یتیم رها می‌کند.

همچنین orphan کنترل می‌کند که آیا دستور ویرایش ^K E یک پنجره‌ی جدید برای فایل تازه بارگذاری‌شده ایجاد کند، یا پنجره‌ی فعلی را دوباره استفاده کند (و بافر قبلی آن را یتیم سازد).

دستور bufed نام بافری را برای جابه‌جایی به درون یک پنجره درخواست می‌کند. فهرست تکمیل خودکار آن تمام بافرها، از جمله بافرهای یتیم و بافرهایی که در پنجره‌های دیگر ظاهر شده‌اند را نشان می‌دهد. کلیدهای Esc V و Esc U (دستورهای nbuf و pbuf) به شما اجازه می‌دهند درون یک پنجره‌ی واحد در میان تمام بافرها به صورت چرخشی پیمایش کنید.

پنجره‌ها پشته‌ای از بافرهای مقیم را نگهداری می‌کنند تا از قابلیت پنجره‌ی پوسته‌ی (shell) بالاپر پشتیبانی شود. هنگامی که یک پنجره‌ی بالاپر بسته می‌شود، بافر قبلی به پنجره بازگردانده می‌شود.

بافرهای موقت (Scratch buffers)

بافرهای چرک‌نویس (scratch) بافرهایی هستند که JOE تلاشی برای نگهداری یا حفظ آن‌ها نمی‌کند. ویرایشگر JOE برای ذخیره‌ی بافرهای چرک‌نویس تغییریافته سؤالی نمی‌پرسد. پنجره‌های پوسته‌ی بالاپر، گزارش راه‌اندازی (startup log) و پنجره‌های پیام compile و grep همگی بافرهای چرک‌نویس هستند. می‌توانید با دستور scratch بافر چرک‌نویس خود را بسازید.

دستورهای زیر بافرهای چرک‌نویس را بارگذاری می‌کنند:

• showlog نمایش گزارش راه‌اندازی
• mwind نمایش پنجره‌ی پیام (پیام‌های compile / grep از دستورهای Esc C و Esc G).

ماکروهای صفحه‌کلید (Keyboard macros)

ماکروها به شما اجازه می‌دهند زنجیره‌ای از کلیدهای فشرده‌شده را ضبط کرده و آن‌ها را با فشردن دو کلید بازپخش کنید. این قابلیت برای خودکارسازی کارهای تکراری مفید است. برای شروع ضبط ماکرو، ^K [ را به همراه عددی از 0 تا 9 فشار دهید. خط وضعیت عبارت (Macro n recording...) را نمایش خواهد داد. اکنون، رشته‌کلیدهایی را که می‌خواهید تکرار شوند تایپ کنید. دستورهایی که وارد می‌کنید اثر معمول خود را خواهند داشت. برای متوقف کردن ضبط ماکرو ^K ] را بزنید. برای اجرای یک دور از کلیدهای ضبط‌شده، ^K را به همراه شماره‌ای که ماکرو را در آن ضبط کرده‌اید فشار دهید.

برای نمونه، اگر می‌خواهید عبارت «**» را در ابتدای تعدادی از خطوط قرار دهید، می‌توانید تایپ کنید:

^K [ 0 ^A **down arrow\ ^K ]

که ضبط ماکرو را آغاز می‌کند، مکان‌نما را به ابتدای خط می‌برد، «**» را درج می‌کند، مکان‌نما را یک خط به پایین می‌برد و سپس ضبط را پایان می‌دهد. از آنجا که کلیدهای لازم برای قرار دادن مکان‌نما در خط بعدی را در ماکرو گنجاندیم، می‌توانیم بارها و بارها از این ماکرو بدون نیاز به حرکت دستی مکان‌نما استفاده کنیم؛ نکته‌ای که همواره هنگام ضبط ماکرو باید به یاد داشته باشید.

ماکروها و دستورها (Macros and commands)

ماکرو فهرستی از دستورها است که با ویرگول از هم جدا شده‌اند. هنگامی که ماکرو اجرا می‌شود، هر دستور تا رسیدن به انتهای فهرست یا تا زمانی که یکی از دستورها شکست بخورد (مقدار بازگشتی غیرصفر از دستور)، اجرا می‌شود. اگر بوق‌ها را فعال کرده باشید (^T B)، دستورهای ناموفق صدای بوق تولید می‌کنند.

کلیدهای Esc D را بزنید تا مجموعه‌ی فعلی ماکروهای صفحه‌کلید به عنوان متن در بافر جاری درج شوند. برای نمونه، ماکروی درج «**» که در بالا ذکر شد، به این شکل است:

home,"**",dnarw ^K 0    Macro 0

می‌توانید این را در فایل .joerc خود درج کرده و توالی کلید (یعنی K 0) را به موردی پایدارتر تغییر دهید.

جستجوی برچسب‌ها (Tags search)

اگر در حال ویرایش یک برنامهٔ بزرگ C با تعداد زیادی فایل منبع هستید، می‌توانید از برنامهٔ ctags برای ایجاد یک فایل tags استفاده کنید. این فایل شامل فهرستی از نمادهای برنامه و فایل‌ها و موقعیت‌هایی است که نمادها در آن تعریف شده‌اند.

ابتدا فایل tags را با برنامهٔ «ctags» ایجاد کنید. برای مثال:

ctags *.c *.h

این کار فایلی به نام «tags» در دایرکتوری جاری ایجاد خواهد کرد.

برنامهٔ JOE به دنبال فایل «tags» در دایرکتوری جاری می‌گردد. اگر چنین فایلی وجود نداشته باشد، تلاش می‌کند فایلی را باز کند که توسط متغیر محیطی TAGS مشخص شده است.

مسیرها در فایل tags همیشه نسبت به مکان خود فایل tags سنجیده می‌شوند.

فایل tags شامل فهرستی از مکان‌های تعریف شناسه در یکی از این قالب‌ها است:

identifier filename /search-expression/[;comments]
identifier filename ?search-expression?[;comments]
identifier filename line-number[;comments]

برخی نسخه‌های ctags نام‌های کلاس را در شناسه‌ها می‌گنجانند:

class::member

در این حالت، JOE با هر یک از این رشته‌ها مطابقت خواهد داد:

member
::member
class::member

برخی نسخه‌های ctags نام فایل را در شناسه قرار می‌دهند:

filename:identifier

در این حالت JOE تنها زمانی شناسه را پیدا می‌کند که نام بافر با نام فایل تطابق داشته باشد.

عبارت search-expression یک عبارت باقاعدهٔ vi است، اما JOE تنها از نویسه‌های ویژهٔ زیر پشتیبانی می‌کند:

^ در ابتدا یعنی عبارت از ابتدای سطر آغاز می‌شود
$ در انتها یعنی عبارت در انتهای سطر پایان می‌پذیرد
\x درج علامت گریز برای x (نادیده‌گرفتن معنای ویژه /، ?، ^ یا $)

کلیدهای ^K ; را بزنید تا اعلان جستجوی برچسب‌ها نمایان شود. اگر مکان‌نما روی یک شناسه قرار داشته باشد، اعلان از پیش با آن شناسه پر می‌شود. قابلیت تکمیل با Tab در این اعلان کار می‌کند (از فایل tags برای یافتن موارد تکمیل استفاده می‌کند).

هنگامی که Enter را می‌زنید، جستجوی برچسب‌ها آغاز می‌شود:

اگر یک و تنها یک تطابق وجود داشته باشد، JOE مستقیماً به محل تعریف پرش می‌کند.

اگر چندین تطابق وجود داشته باشد، رفتار برنامه توسط گزینهٔ notagsmenu کنترل می‌شود. اگر notagsmenu فعال باشد، JOE به اولین تعریف پرش می‌کند. چنانچه پیش از فشردن هر کلید دیگری دوباره ^K ; را بزنید، JOE به تعریف بعدی پرش می‌کند و به همین ترتیب ادامه می‌یابد. دستور «tagjump» نیز این عملکرد را انجام می‌دهد.

اگر notagsmenu غیرفعال باشد، JOE منویی از تمام تطابق‌ها را نمایش می‌دهد. شما مورد دلخواه خود را انتخاب می‌کنید و JOE به آن می‌پرد. اگر پیش از فشردن کلید دیگری دوباره ^K ; را بزنید، همان منو دوباره نمایان می‌شود در حالی که مکان‌نما در موقعیت اصلی خود باقی مانده است.

می‌توانید ^K - را بزنید تا مکان‌نما به مکان اصلی پیش از جستجوی برچسب‌ها بازگردد (اغلب ^C نیز کارساز خواهد بود).

از آنجا که ^K ; فایل تعریف را در پنجرهٔ جاری بارگذاری می‌کند، احتمالاً ابتدا می‌خواهید پنجره را با ^K O تقسیم کنید تا هم فایل اصلی و هم فایل تعریف بارگذاری شده باشند. ویرایشگر JOE دارای یک ماشین‌حساب داخلی است که می‌توان آن را با Esc M فراخوانی کرد.

پنجره‌های بازشوی پوسته (Pop-up shell windows)

برای باز کردن و جابه‌جایی میان پنجره‌های پوسته، کلیدهای F1 - F4 را بفشارید.

پنجره‌های بازشوی پوسته از یک شبیه‌ساز پایانهٔ کامل استفاده می‌کنند تا هنگام تایپ "man ls" قالب‌بندی آن به‌درستی انجام شود (به‌اندازهٔ کافی خوب کار می‌کند تا بتوان از برخی برنامه‌های تعاملی استفاده کرد). با این حال، پنجرهٔ پوسته همچنان یک بافر ویرایشی است.

پنجرهٔ قدیمی پوسته (بدون شبیه‌سازی پایانه) همچنان وجود دارد: طبق معمول از ^K ´ برای فراخوانی آن استفاده کنید. این ویژگی برای مشاهدهٔ توالی‌های کنترلی صادرشده از یک برنامه مفید است.

در پنجره‌های بازشوی پوسته در مقایسه با پنجرهٔ قدیمی‌تر، کلیدهای بیشتری به برنامهٔ در حال اجرا ارسال می‌شوند. یک بخش :vtshell در فایل joerc برای کنترل این کلیدها وجود دارد. به‌ویژه کلیدهای جهت‌نما و Ctrl-C به برنامه فرستاده می‌شوند. این بدان معناست که می‌توانید به‌آسانی با کلیدهای جهت‌نما در تاریخچهٔ bash پیمایش کنید یا برنامه‌ها را به روش معمول با Ctrl-C متوقف سازید.

از سوی دیگر، ارسال Ctrl-C بدین معناست که روش بستن پنجره کمتر مشهود است. یک راه این است که مکان‌نما را از نقطهٔ ورود داده‌های پوسته خارج کنید (با Ctrl-P) و سپس Ctrl-C را بزنید. راه دیگر فشردن ^K Q است. در نهایت، می‌توانید دستور ´pop´ را در اعلان خط فرمان تایپ کنید.

اگر لازم است کلیدی را به پوسته بفرستید که JOE معمولاً از آن استفاده می‌کند، آن را نقل (quote) کنید. برای نمونه، اگر "emacs -nw" را در پنجرهٔ پوسته اجرا کنید، می‌توانید با فشردن کلیدهای زیر از آن خارج شوید:

^Q ^X ^C

برای بازگرداندن سریع مکان‌نما به نقطه‌ای که داده‌ها به پوسته وارد می‌شوند، ^K V را بفشارید.

هنگامی که یک پنجرهٔ پوسته را باز می‌کنید، یک اسکریپت راه‌اندازی ویژهٔ JOE بارگذاری (source) می‌شود. این فایل در /etc/joe/shell.sh (و همچنین /etc/joe/shell.csh) قرار دارد. این فایل شامل برخی نام‌های مستعار (alias) است که به شما امکان می‌دهند JOE را با دستورهای ساختگی پوسته کنترل کنید. تا کنون این دستورها وجود دارند:

• clear
  پاک کردن پنجرهٔ پوسته (حذف محتویات بافر)
• joe file
  ویرایش یک فایل در JOE
• math 1+2
  محاسبهٔ معادله با استفاده از ماشین‌حساب JOE
• cd xyz
  تغییر دایرکتوری، همگام نگه‌داشتن JOE با آن
• markb
  مشابه ^KB
• markk
  مشابه ^KK
• mark command
  اجرای دستور پوسته، علامت‌گذاری خروجی آن
• parse command
  اجرای دستور پوسته، تجزیهٔ خروجی آن برای یافتن نام فایل‌ها و شمارهٔ سطرها (برای find یا grep)
• parser comman
  اجرای دستور پوسته، تجزیهٔ خروجی آن برای یافتن خطاها (برای gcc)
• release
  رهاسازی خطاهای تجزیه‌شده
• pop
  بستن پنجرهٔ پوسته (مشابه ^K Q)

این دستورها با ارسال یک توالی گریز (escape sequence) کار می‌کنند که توسط شبیه‌ساز پایانه شناخته می‌شود: Esc { joe_macro }. هنگام دریافت این توالی، ماکرو اجرا می‌شود. برای امنیت، تنها ماکروهای تعریف‌شده در فایل joerc که با "shell_" آغاز می‌شوند را می‌توان از این طریق اجرا کرد. پنجره‌های بازشوی پوسته چندین مورد کاربرد سودمند دارند:

•

استفاده برای مرور صفحات راهنما (man)

کلید F1 را زده و "man fopen" را تایپ کنید. هنگام مشاهده راهنما از ´b´ (´u´) و کلید فاصله برای هدایت more (یا less) استفاده کنید. می‌توانید راهنما را در یک پنجره روی صفحه باز نگه دارید و هم‌زمان در پنجره‌ای دیگر به ویرایش بپردازید.

•

استفاده برای جابه‌جایی میان دایرکتوری‌ها

کلید F1 را فشرده و با استفاده از cd به دایرکتوری مورد نظر بروید. به محض رسیدن به مسیر مناسب، کلیدهای ^K E را بزنید تا فایلی بارگذاری شود (یا درون پوسته "edit file" را تایپ کنید).

•

استفاده در کنار تجزیه‌کننده خطا برای یافتن فایل‌ها

کلید F1 را زده و به یک دایرکتوری بروید. برای تولید فهرستی از فایل‌ها از grep یا find (یا هر دو) استفاده کنید:

parse grep -n FIXME *.c

یا:

markb; find . | xargs grep -n FIXME; markk; parse

(توجه داشته باشید که نمی‌توانید این عبارت را به کار ببرید:

parse find . | xargs grep -n FIXME

...مشکل این است که تنها کلمات سمت چپ نماد pipe به‌عنوان آرگومان به دستور parse ارسال می‌شوند).

حال با استفاده از ^P مکان‌نما را روی یکی از خط‌های فهرست قرار دهید. کلید Esc Space را بزنید تا JOE فایل مربوطه را برای ویرایش باز کرده و به سطر مشخص‌شده بپرد (همچنین می‌توانید از Esc - و Esc = برای پیمایش گام‌به‌گام در فهرست استفاده کنید).

•

استفاده در کنار جست‌وجو و جایگزینی برای ویرایش چندین فایل

هنگامی که JOE به فهرستی از فایل‌ها (از مراحل بالا) دست یافت، از جست‌وجو و جایگزینی با گزینه ´e´ برای بررسی همه آن‌ها استفاده کنید:

^K F
   Find: <text>
   Options: re
   Replace: <replacement text>

•

ساخت پروژه (Build)

خطاهای حاصل از فرآیند ساخت را به‌سادگی با دستور زیر ضبط کنید:

parserr make

برای پیمایش گام‌به‌گام در میان خطاها، کلیدهای Esc = و Esc - را بفشارید.

برجسته‌سازی نحو (Syntax highlighting)

برای فعال‌سازی برجسته‌سازی از ^T H استفاده کنید.

برای انتخاب نحو، از ^T Y استفاده کنید. می‌توانید در اعلان، دو بار کلید Tab را بزنید تا فهرست تکمیل خودکار نمایش داده شود.

برنامه JOE تلاش می‌کند نحو مورد استفاده را بر اساس نام و محتویات فایل تشخیص دهد. فایل پیکربندی /etc/joe/ftyperc شامل این تعاریف است.

هر نحو توسط فایلی واقع در /usr/share/joe/syntax/ تعریف می‌شود.

نحوه کارکرد برجسته‌سازی نحو در JOE (How JOE syntax highlighting works)

برگرفته از c.jsf http://joe-editor.hg.sourceforge.net/hgweb/joe-editor/joe-editor/file/tip/syntax/c.jsf.in با کمی تغییر

یک ماشین حالت متناهی معین که تحلیل واژگانی زبان هدف را انجام می‌دهد در یک فایل نحو ارائه شده است. (این در اصل «زبان اسمبلی» برجسته‌سازی نحو است. اصولاً می‌توان از برنامه‌ای مجزا برای تبدیل نحو عبارت منظم NFA به این قالب استفاده کرد).

هر حالت با این ساختار آغاز می‌شود:

:<name> <color-name> <context>

name\ نام حالت است.

color-name\ رنگی است که برای نویسه‌های مصرف‌شده توسط حالت استفاده می‌شود (در واقع نمادی برای یک رنگ قابل‌تعریف توسط کاربر است).

context\ به JOE می‌گوید که آیا نویسه فعلی بخشی از یک کامنت یا یک رشته است یا خیر. این به JOE امکان می‌دهد هنگام تطبیق نویسه‌هایی مانند پرانتزها، کامنت‌ها و رشته‌ها را نادیده بگیرد. برای استفاده از این قابلیت، گزینه highlighter_context باید برای فایل‌هایی که با نحو مربوطه برجسته می‌شوند اعمال شود. جهت اعمال این گزینه، آن را به مدخل‌های آن فایل‌ها در ftyperc بیفزایید.

زمینه‌های معتبر عبارتند از:

• comment این نویسه بخشی از یک کامنت است. مثال: /* comment */
• string این نویسه بخشی از یک رشته است. مثال‌ها: "string" 'c' 'string'

جداکننده‌های کامنت و رشته نیز خود باید با زمینه مناسب علامت‌گذاری شوند. زمینه بخشی از رنگ در نظر گرفته می‌شود، بنابراین گزینه‌های recolor=-N و recolormark زمینه را به نویسه‌های پیشین نیز اعمال می‌کنند.

نخستین حالتِ تعریف‌شده، حالت اولیه است.

درون یک حالت، انتقال‌ها (پرش‌ها) به حالت‌های دیگر تعریف می‌شوند. هر پرش قالبی به این شکل دارد:

<character-list> <target-state-name> [<option>s]

سه روش برای تعیین character-list\ وجود دارد: استفاده از * برای هر نویسه‌ای که مشخص نشده باشد؛ % یا & برای تطبیق با نویسه موجود در بافر تطبیق جداکننده (% دقیقاً با نویسه ذخیره‌شده تطبیق می‌یابد، در حالی که & با نویسه متضاد آن تطبیق می‌یابد، برای مثال هنگام استفاده از &، نویسه ( با ) تطبیق می‌یابد)؛ یا فهرستی صریح از نویسه‌ها درون گیومه (محدوده‌ها و توالی‌های گریز مجاز هستند: Escape Sequences را ببینید). هنگامی که نویسه بعدی با هر یک از موارد فهرست تطبیق یابد، پرش به target-state انجام شده و نویسه مصرف می‌شود (به سمت نویسه بعدی فایل برای رنگ‌آمیزی پیش می‌رویم).

انتقال * باید نخستین انتقال مشخص‌شده در حالت باشد.

چندین گزینه وجود دارد:

• noeat - نویسه را مصرف نکن، بلکه آن را به حالت بعدی تحویل بده (این کار معمولاً حالت‌ها را کوچک‌تر می‌کند، اما مراقب باشید: ممکن است حلقه‌های نامحدود ایجاد کنید). گزینه 'noeat' متضمن 'recolor=-1' است.
• recolor=-N - رنگ‌آمیزی مجدد N نویسه پیشین با رنگ target-state. برای مثال هنگامی که /* به عنوان آغاز کامنت C تشخیص داده شد، می‌خواهید با recolor=-2 خودِ /* را با رنگ کامنت C رنگ‌آمیزی کنید.
• mark - علامت‌گذاری ابتدای یک ناحیه با موقعیت فعلی.
• markend - علامت‌گذاری پایان ناحیه.
• recolormark - رنگ‌آمیزی مجدد تمام نویسه‌های موجود در ناحیه علامت‌گذاری‌شده با رنگ target-state. اگر markend داده نشده باشد، تمام نویسه‌ها تا موقعیت فعلی مجدداً رنگ‌آمیزی می‌شوند. توجه داشته باشید که ناحیه علامت‌گذاری‌شده نمی‌تواند از مرز خطوط عبور کند و باید در همان خط recolormark باشد.
• buffer - کپی‌کردن نویسه‌ها به بافر رشته را با شروع از این نویسه آغاز کن (پایان ندادن به بافرسازی با گزینه‌های تطبیقی 'strings'، 'istrings' یا 'hold' ایرادی ندارد - بافر به ۲۳ نویسه نخست محدود است).
• save_c - ذخیره نویسه در بافر تطبیق جداکننده.
• save_s - کپی‌کردن بافر رشته در بافر تطبیق جداکننده.
• strings - فهرستی از رشته‌ها در ادامه می‌آید. اگر بافر با هر یک از رشته‌های ارائه‌شده تطبیق یابد، به جای پرش عادی، پرش به target-state مشخص‌شده در فهرست رشته انجام می‌شود.
• istrings - همانند strings است، اما بزرگی و کوچکی حروف نادیده گرفته می‌شود. نکته: گزینه‌های strings و istrings باید آخرین گزینه در خط باشند؛ زیرا هر گزینه‌ای که بعد از آن‌ها بیاید نادیده گرفته خواهد شد.
• hold - متوقف ساختن ذخیره رشته در بافر - گزینه‌های بعدی 'strings' یا 'istrings' محتویات بافر را در این نقطه بررسی خواهند کرد. برای تفکیک دستورها و فراخوانی‌های توابع در برخی زبان‌ها سودمند است؛ مثلاً 'write 7' یک دستور است و 'write (' یک فراخوانی تابع است - گزینه hold به ما اجازه می‌دهد روی فاصله متوقف شویم و جست‌وجوی رشته را تا رسیدن به ( یا 7 به تعویق بیندازیم.

قالب فهرست رشته بدین صورت است:

"string"   <target-state> [<options>s]
"string"   <target-state> [<options>s]
"&"        <target-state> [<options>s]   # matches contents of delimiter match buffer
done

(تمام گزینه‌های بالا به‌جز "strings"،‏ "istrings" و "noeat" مجاز هستند. گزینهٔ noeat پس از یک رشتهٔ تطبیق‌یافته همیشه ضمنی و مفروض است).

نکتهٔ عجیب: فقط حالت‌ها (states) دارای رنگ هستند، نه گذارها (transitions). این بدان معناست که گاهی اوقات باید حالت‌های ساختگی (dummy states) ایجاد کنید با:

*    <next-state>    noeat

تنها برای اینکه مشخصات رنگ را تعیین کنید.

بافر تطبیق جداکننده (Delimiter match buffer) برای perl و shell است: یک عبارت باقاعده (regex) در perl می‌تواند به صورت s<..>(...) باشد و در shell می‌توانید بنویسید: <<EOS ....... EOS. ایده این است که نخستین جداکننده را در بافر تطبیق ذخیره کنید (علامت < یا اولین "EOS") و سپس آن را با دومی با استفاده از "&" در یک رشته یا فهرست نویسه‌ها تطبیق دهید.

پشتیبانی از ماوس در Xterm (Xterm Mouse support)

دو سطح از پشتیبانی ماوس وجود دارد. گزینهٔ -mouse سطح اول را فعال می‌کند که با هر Xterm استاندارد کار خواهد کرد. اگر -joexterm نیز تنظیم شده باشد، پشتیبانی از ماوس بهبود می‌یابد، اما به نسخهٔ جدیدی از XTerm نیاز است و باید با گزینهٔ --enable-paste64 پیکربندی (./configure) شده باشد.

هنگامی که -mouse فعال باشد، می‌توانید:

• در پنجرهٔ متنی کلیک چپ کنید تا موقعیت مکان‌نما تنظیم شود. در پنجره‌ای دیگر کلیک چپ کنید تا مکان‌نما به آن پنجره منتقل شود.
• متن را با ماوس انتخاب کنید. کلیک چپ کرده و بکشید (drag) تا متنی انتخاب شود - این کار همانند استفاده از ^K B و ^K K برای علامت‌گذاری متن خواهد بود. برای قرار دادن مکان‌نما در نقطه‌ای دیگر، کلیک چپ کنید (اما درگ نکنید). برای چسباندن متنِ انتخاب‌شده در موقعیت مکان‌نما، کلیک وسط کنید - درست مثل اینکه ^K C را فشرده باشید. اگر اشاره‌گر را به فراتر از لبهٔ پنجرهٔ متنی بکشید، پنجره برای انتخاب متن بیشتر به‌طور خودکار پیمایش (auto-scroll) خواهد شد. متأسفانه Xterm زمانی که مکان‌نما در خارج از چارچوب خودِ Xterm قرار می‌گیرد کدی ارسال نمی‌کند، بنابراین این قابلیت تنها در صورتی عمل می‌کند که ماوس همچنان درون چارچوب Xterm باشد. من وصله‌ای (patch) برای بهبود این وضعیت به نگهدارندهٔ Xterm ارسال کرده‌ام، اما او هنوز آن را ادغام نکرده است.
• تغییر اندازهٔ پنجره‌ها با ماوس: روی خط وضعیت جداکنندهٔ دو پنجره کلیک کرده و نگه دارید تا آن را جابه‌جا کنید.
• انتخاب موارد منو (مانند هر منوی تکمیل یا منوی گزینه‌های ^T): روی مورد دلخواه در منو کلیک کنید تا مکان‌نما روی آن قرار گیرد. روی مورد منو دوبار کلیک کنید تا انتخاب شود (معادل با فشردن کلید return در زمانی که مکان‌نما روی آن قرار دارد).
• اگر ماوس شما چرخک (scroll wheel) دارد، چرخاندن آن پنجره‌ای را که مکان‌نما در آن قرار دارد پیمایش می‌کند.

متأسفانه هنگامی که -mouse انتخاب شده باشد، برش و چسباندن (cut and paste) میان پنجره‌های سامانهٔ X مانند حالت معمول در پنجرهٔ پوسته کار نمی‌کند (کلیک چپ و کشیدن برای انتخاب، کلیک وسط برای چسباندن). در عوض، باید کلید shift را برای این کار نگه دارید: shift-کلیک چپ و کشیدن برای انتخاب، و shift-کلیک وسط برای چسباندن. توجه داشته باشید که چسباندن متن در JOE از این طریق با مشکلاتی همراه است: هر نویسهٔ ` دچار بهم‌ریختگی خواهد شد چرا که نویسهٔ ` به معنای نقل‌قول (quote) نویسهٔ کنترلیِ پس از آن است. همچنین اگر دندانه‌گذاری خودکار (auto-indent) فعال باشد، متن چسبانده‌شده به‌درستی دندانه‌گذاری نخواهد شد.

نکته: این مشکلات مربوط به چسباندن، در نسخه‌های جدید JOE برطرف شده‌اند.

• ویرایشگر JOE حالت «bracketed paste» را در Xterm فعال می‌کند تا متن چسبانده‌شده در میان یک توالی فرار (escape sequence) محصور شود. این توالی باعث می‌شود JOE حالت‌های autoindent، wordwrap و spaces را موقتاً برای عملیات چسباندن غیرفعال کند و پس از تکمیل، آن‌ها را به حالت اولیه بازگرداند.
• حتی اگر شبیه‌ساز ترمینال دارای قابلیت bracketed paste نباشد، JOE متنِ چسبانده‌شده را از طریق زمان‌بندی تشخیص می‌دهد: اگر متن یک‌باره وارد شود (همگی در یک بافر یکسان)، فرض می‌شود که متن جایگذاری شده است و autoindent و wordwrap موقتاً غیرفعال می‌شوند.

هنگامی که -joexterm تنظیم شده باشد (و Xterm را با گزینهٔ --enable-paste64 پیکربندی کرده باشید):

•

عملیات برش و چسباندن به‌درستی با X یکپارچه می‌شود. متنی که با کلیک چپ و کشیدن انتخاب شده باشد، برای چسباندن در سایر پنجره‌های X در دسترس خواهد بود (حتی اگر متن انتخاب‌شده بزرگ‌تر از پنجرهٔ متنی باشد). متنی که در سایر پنجره‌های X انتخاب شده است می‌تواند با کلیک وسط در JOE چسبانده شود. هیچ مشکلی در چسباندن متن‌های حاوی ` یا همراه با auto-indent وجود نخواهد داشت.

گزینهٔ --enable-paste64 به یک برنامهٔ کاربردی اجازه می‌دهد داده‌های انتخابیِ کدگذاری‌شده با فرمت Base-64 را با Xterm مبادله کند (ارسال و دریافت نماید). برنامه کنترل کاملی بر روی آنچه در داده‌های انتخابی قرار دارد و زمان دریافت یا ارسال آن خواهد داشت. برنامهٔ JOE می‌تواند از Xterm تک‌رنگ (monochrome)، همچنین Xterm با ۸ رنگ، ۱۶ رنگ، ۸۸ رنگ و ۲۵۶ رنگ استفاده کند. تعداد رنگ‌هایی که Xterm پشتیبانی می‌کند با گزینه‌های اسکریپت «configure» پیش از کامپایل کد منبع Xterm تعیین می‌شود. مدخل termcap یا terminfo باید با نحوهٔ پیکربندی Xterm شما سازگار باشد. در توزیع لینوکس Slackware من، باید متغیر محیطی TERM را روی یکی از این موارد تنظیم کنید:

• xterm
• xterm-color
• xterm-16color
• xterm-88color
• xterm-256color

اگر مدخل termcap/terminfo وجود نداشته باشد، می‌توانید گزینهٔ «-assume_256color» را به فایل joerc اضافه کنید. توجه داشته باشید که این ویژگی برای terminfo در نسخه‌های پایین‌تر از 3.4 برنامهٔ JOE دچار اشکال بود.

هنگامی که این قابلیت درست کار کند، دستور: «joe -assume_256color -text_color bg_222» باید پس‌زمینه‌ای خاکستری داشته باشد.

حالت ویرایش هگز (Hex edit mode)

هنگامی که این حالت انتخاب شود (چه با قرار دادن -hex در خط فرمان، یا با جستجوی «Hex edit mode» پس از فشردن ^T)، بافر به‌صورت دامپ هگز (hex dump) نمایش داده می‌شود، اما تمام دستورهای ویرایشی به همان شیوهٔ همیشگی عمل می‌کنند. بسیار سودمند است که حالت جایگزینی (overtype) همراه با دامپ هگز انتخاب شود (فشردن ^T T). در این صورت، تایپ کردن عمل درج را انجام نخواهد داد.

• برای وارد کردن بایت هگز 0xF8 کلیدهای ^Q x F 8 را تایپ کنید.
• می‌توانید طبق معمول از ^K C برای رونوشت (کپی) یک بلوک استفاده کنید. اگر حالت overtype انتخاب شده باشد، بلوک بدون تغییر دادن اندازهٔ فایل بر روی داده‌های مقصد بازنویسی می‌شود. در غیر این صورت درج خواهد شد.
• کلیدهای Esc X byte <Enter> را برای پرش به یک آفست بایتی خاص فشار دهید. مقادیر هگز را می‌توان در این اعلان به این صورت وارد کرد: 0x2000.
• جستجو، جستجوی افزایشی (incremental search)، و جستجو و جایگزینی همگی مانند گذشته عمل می‌کنند.

محیط (ENVIRONMENT)

برای این‌که JOE به‌درستی کار کند، تعدادی دیگر از تنظیمات محیطی باید صحیح باشند. میزان گذردهی (نرخ باود / baud rate) اتصال میان رایانه و ترمینال شما باید به‌درستی تنظیم شده باشد تا JOE بتواند صفحه را به‌طور روان به‌روزرسانی کند و به تایپ پیشاپیش (typeahead) اجازه دهد به‌روزرسانی صفحه را به تعویق بیندازد. برای تنظیم این مقدار از دستور stty nnn استفاده کنید. بهتر است آن را تا جای ممکن نزدیک به گذردهی واقعی اتصال تنظیم کنید. به عنوان مثال، اگر از طریق یک مودم با نرخ ۱۲۰۰ باود متصل هستید، می‌خواهید از همین مقدار برای stty استفاده کنید. اگر از طریق مودم 14.4k متصل هستید، اما سرور ترمینالی که به آن متصلید با نرخ ۹۶۰۰ باود به رایانه وصل می‌شود، می‌خواهید سرعت خود را ۹۶۰۰ باود تعیین کنید. نرخ باود ویژهٔ ۳۸۴۰۰ یا extb برای نشان دادن این به کار می‌رود که شما یک اتصال بسیار پرسرعت دارید، مانند یک کنسول نگاشت‌شده در حافظه (memory-mapped) یا یک شبیه‌ساز ترمینال X-window. اگر نمی‌توانید از stty برای تنظیم گذردهی واقعی استفاده کنید (شاید به این دلیل که مودم با نرخی متفاوت از نرخ ارتباط روی خط تلفن با رایانه ارتباط برقرار می‌کند)، می‌توانید در عوض یک مقدار عددی در متغیر محیطی BAUD قرار دهید (از setenv BAUD 9600 برای csh یا BAUD=9600; export BAUD برای sh استفاده کنید).

متغیر محیطی TERM باید روی نوع ترمینالی که استفاده می‌کنید تنظیم شود. اگر اندازه (تعداد خطوط/ستون‌ها) ترمینال شما با آنچه در مدخل TERMCAP یا TERMINFO گزارش شده متفاوت است، می‌توانید این مقدار را با دستور stty rows nn cols nn یا با تنظیم متغیرهای محیطی LINES و COLUMNS مشخص کنید. اندازهٔ ترمینال در سیستم‌های امروزی متغیر است و با یک ioctl تعیین می‌شود، بنابراین این پارامترها اغلب اثری ندارند.

برنامهٔ JOE به‌طور معمول انتظار دارد که کنترل جریان بین رایانه و ترمینال شما از دست‌تکانی (handshaking) با ^S/^Q استفاده کند (یعنی اگر رایانه نویسه‌ها را بیش از حد سریع برای ترمینال شما بفرستد، ترمینال برای متوقف کردن خروجی ^S و برای ازسرگیری آن ^Q ارسال می‌کند). اگر کنترل جریان از دست‌تکانی سخت‌افزاری یا خارج از باند (out-of-band) استفاده می‌کند یا اگر ترمینال شما به اندازهٔ کافی برای همگام ماندن همیشگی با خروجی رایانه سریع است و می‌خواهید ^S/^Q را به دستورهای ویرایشی نگاشت کنید، می‌توانید متغیر محیطی NOXON را تنظیم کنید تا JOE تلاش کند دست‌تکانی ^S/^Q را خاموش کند. اگر اتصال میان رایانه و ترمینال شما از هیچ دست‌تکانی استفاده نمی‌کند و ترمینال شما به اندازهٔ کافی برای همگام شدن با خروجی رایانه سریع نیست، می‌توانید متغیر محیطی DOPADDING را تنظیم کنید تا JOE با پراکندن نویسه‌های فاصله‌گذار (PAD) در بین توالی‌های به‌روزرسانی صفحهٔ ترمینال، سرعت خروجی را کاهش دهد.

در اینجا فهرست کاملی از متغیرهای محیطی آمده است:

• BAUD
  نرخ باود ترمینال را به JOE اعلام می‌کند (بر مقداری که توسط stty گزارش شده ارجحیت دارد).
• COLUMNS
  تعداد ستون‌ها را در شبیه‌ساز ترمینال تنظیم می‌کند (در صورتی که مدخل termcap نادرست باشد). این مورد تنها در سیستم‌های قدیمی که فاقد ioctl «get window size» هستند مفید است.
• DOPADDING
  در صورت تنظیم، به JOE امکان می‌دهد تا بایت‌های پوچ (NUL) پرکننده را به ترمینال ارسال کند (برای ترمینال‌های بسیار قدیمی).
• HOME
  برای به‌دست آوردن مسیر دایرکتوری خانه جهت بسط ~ و همچنین یافتن فایل ~/.joerc و دایرکتوری ~/.joe استفاده می‌شود.
• HOSTNAME
  برای به‌دست آوردن نام میزبان جهت قرار دادن در قفل‌های سازگار با EMACS به کار می‌رود.
• JOETERM
  نوع ترمینال را مشخص می‌کند: در صورت تنظیم شدن، JOE به جای TERM از این متغیر استفاده خواهد کرد.
• LANG
  لوکال (مانند en_US.utf-8) را تعیین می‌کند. برنامهٔ JOE از نخستین متغیری که از میان این‌ها تنظیم شده باشد استفاده می‌کند: LC_ALL، LC_CTYPE، LANG.
• LC_ALL
  لوکال (مانند en_US.utf-8) را تعیین می‌کند. برنامهٔ JOE از نخستین متغیری که از میان این‌ها تنظیم شده باشد استفاده می‌کند: LC_ALL، LC_CTYPE، LANG.
• LC_CTYPE
  لوکال (مانند en_US.utf-8) را تعیین می‌کند. برنامهٔ JOE از نخستین متغیری که از میان این‌ها تنظیم شده باشد استفاده می‌کند: LC_ALL، LC_CTYPE، LANG.
• LINES
  تعداد خطوط را در شبیه‌ساز ترمینال تنظیم می‌کند (در صورتی که مدخل termcap نادرست باشد). این مورد تنها در سیستم‌های قدیمی که فاقد ioctl «get window size» هستند مفید است.
• NOXON
  کنترل جریان ^S و ^Q را غیرفعال می‌کند، که احتمالاً اجازه می‌دهد ^S و ^Q به عنوان کلیدهای ویرایشگر استفاده شوند.
• SHELL
  مسیر پوسته (مانند /bin/sh). این مورد در چندین جا به کار می‌رود: اگر در سیستمی بدون کنترل کارها (job control) باشید، این پوسته با فشردن ^K Z فراخوانی می‌شود. همچنین این همان پوسته‌ای است که در پنجره‌های پوسته اجرا می‌شود. اگر SHELL تنظیم نشده باشد (Cygwin) یا اگر روی /bin/sh تنظیم شده باشد، JOE نخستین موردی را که از میان این‌ها وجود داشته باشد فراخوانی می‌کند: /bin/bash، /usr/bin/bash، /bin/sh.
• SIMPLE_BACKUP_SUFFIX
  در صورت تنظیم، برای ساخت نام فایل پشتیبان، این مقدار به جای ~ به انتهای نام فایل اضافه می‌شود.
• TAGS
  اگر روی مسیر یک فایل تنظیم شده باشد، در صورتی که فایل «tags» در دایرکتوری جاری موجود نباشد، JOE تلاش می‌کند از آن به عنوان فایل «tags» استفاده کند.
• TEMP
  در صورت تنظیم، مسیری را برای دایرکتوری باز کردن swapfile به‌جای /tmp مشخص می‌کند.
• TERMCAP
  توسط تجزیه‌کنندهٔ داخلی فایل termcap در JOE استفاده می‌شود (برای terminfo به کار نمی‌رود). یک مدخل termcap می‌تواند مستقیماً در این متغیر قرار گیرد (که در صورت تطابق با TERM استفاده خواهد شد)، یا اگر با / شروع شود، فهرستی از مسیرهای فایل‌های termcap را برای جستجو تعیین می‌کند.

  TERMPATH
  فهرستی از مسیرهای فایل‌های termcap را برای جستجو در زمانی که TERMCAP حاوی یک مدخل termcap است، ارائه می‌دهد (در غیر این صورت نادیده گرفته می‌شود). فهرست پیش‌فرض مسیرهای فایل‌های termcap (زمانی که در TERMCAP و TERMPATH مشخص نشده باشد) عبارت است از: "~/.termcap /etc/joe/termcap /etc/termcap"

• TERM
  نوع پایانه را مشخص می‌کند، مانند "vt100" یا "xterm".
• USER
  برای دریافت نام کاربری جهت قفل‌گذاری فایل‌های سازگار با EMACS استفاده می‌شود.

دستورهای JOE بر پایه عملکرد (JOE commands grouped by function)

این دستورها را می‌توان در اعلان Esc X وارد کرد.