'\" t
.\"     Title: xdg-mime
.\"    Author: Kevin Krammer
.\" Generator: DocBook XSL Stylesheets vsnapshot <http://docbook.sf.net>
.\"      Date: 12/06/2025
.\"    Manual: xdg-mime Manual
.\"    Source: xdg-utils 1.0
.\"  Language: Persian
.\"
.TH "XDG\-MIME" "1" "12/06/2025" "xdg-utils 1.0" "xdg-mime Manual"
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * Define some portability stuff
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.\" http://bugs.debian.org/507673
.\" http://lists.gnu.org/archive/html/groff/2009-02/msg00013.html
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.ie \n(.g .ds Aq \(aq
.el       .ds Aq '
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * set default formatting
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" disable hyphenation
.nh
.\" disable justification (adjust text to left margin only)
.ad l
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * MAIN CONTENT STARTS HERE *
.\" -----------------------------------------------------------------
.SH "نام (NAME)"
xdg-mime \- ابزار خط فرمان برای پرس‌وجوی اطلاعات مربوط به مدیریت انواع فایل و افزودن توصیفات انواع فایل جدید
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.HP \w'\fBxdg\-mime\fR\ 'u
\fBxdg\-mime\fR query {filetype\ \fIFILE\fR | default\ \fImimetype\fR}
.HP \w'\fBxdg\-mime\fR\ 'u
\fBxdg\-mime\fR default \fIapplication\fR \fImimetype(s)\fR
.HP \w'\fBxdg\-mime\fR\ 'u
\fBxdg\-mime\fR install [\fB\-\-mode\ \fR\fB\fImode\fR\fR] [\fB\-\-novendor\fR] \fImimetypes\-file\fR
.HP \w'\fBxdg\-mime\fR\ 'u
\fBxdg\-mime\fR uninstall [\fB\-\-mode\ \fR\fB\fImode\fR\fR] \fImimetypes\-file\fR
.HP \w'\fBxdg\-mime\fR\ 'u
\fBxdg\-mime\fR {\fB\-\-help\fR | \fB\-\-manual\fR | \fB\-\-version\fR}
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
.PP
برنامهٔ xdg\-mime می‌تواند برای پرس‌وجوی اطلاعات دربارهٔ انواع فایل و افزودن توصیفات برای انواع فایل جدید استفاده شود\&.
.SH "دستورها (COMMANDS)"
.PP
query file
.RS 4
نوع فایل
\fIFILE\fR
را در قالب یک نوع MIME بازمی‌گرداند\&.
.sp
لطفاً توجه داشته باشید که نام‌های
\fIFILE\fR
که با
\-
آغاز شوند رد خواهند شد؛ این مشکل را می‌توان به روش‌های زیر برطرف کرد:
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
ارسال مسیرهای مطلق، یعنی با استفاده از
\fBrealpath\fR
به‌عنوان پیش‌پردازنده\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
افزودن پیشوند
\(lq\&./\(rq
به مسیرهای نسبیِ شناخته‌شده\&. برای مثال با استفاده از
sed \-E \*(Aqs|^[^/]|\&./\e0|\*(Aq
به‌عنوان پیش‌پردازنده\&.
.RE
.sp
گزینهٔ
\fIquery file\fR
تنها برای استفاده در یک نشست میزکار است\&. استفاده از xdg\-mime query file به‌عنوان کاربر ریشه (root) توصیه نمی‌شود\&.
.RE
.PP
query default
.RS 4
برنامهٔ پیش‌فرضی را که محیط میزکار برای باز کردن فایل‌های از نوع
\fImimetype\fR
استفاده می‌کند، بازمی‌گرداند\&. برنامهٔ پیش‌فرض از روی فایل *\&.desktop آن شناسایی می‌شود\&.
.sp
مقدار بازگردانده شده توسط این دستور ممکن است با برنامه‌ای که توسط
\fBxdg\-open\fR
اجرا می‌شود یکسان باشد یا نباشد، چرا که
\fBxdg\-open\fR
در اغلب موارد کار را به بازکننده‌های ویژهٔ میزکار می‌سپارد که ممکن است منطق خاص خود را پیاده‌سازی کنند\&.
.sp
گزینهٔ
\fIquery default\fR
تنها برای استفاده در یک نشست میزکار است\&. استفاده از xdg\-mime query default به‌عنوان کاربر ریشه (root) توصیه نمی‌شود\&.
.RE
.PP
default
.RS 4
از محیط میزکار درخواست می‌کند تا
\fIapplication\fR
را به برنامهٔ پیش‌فرض برای باز کردن فایل‌های از نوع
\fImimetype\fR
تبدیل کند\&. با مشخص کردن چندین نوع مایم (mimetype)، می‌توان یک برنامه را برای چندین نوع فایل به برنامهٔ پیش‌فرض تبدیل کرد\&.
.sp
\fIapplication\fR
شناسهٔ فایل desktop برنامه است و ساختاری به‌صورت vendor\-name\&.desktop دارد\&.
\fIapplication\fR
باید پیش از آنکه بتواند به‌عنوان گردانندهٔ پیش‌فرض تنظیم شود، در منوی میزکار نصب شده باشد\&. فایل desktop برنامه باید پشتیبانی از همهٔ انواع MIME را که مایل است گردانندهٔ پیش‌فرض آن‌ها باشد، فهرست کرده باشد\&.
.sp
درخواست‌ها برای تبدیل یک برنامه به گردانندهٔ پیش‌فرض ممکن است مشمول سیاست‌های سیستم یا تأیید توسط کاربر نهایی باشد\&. دستور xdg\-mime query می‌تواند برای راستی‌آزمایی اینکه آیا یک برنامه گردانندهٔ پیش‌فرض واقعی برای یک نوع فایل خاص است یا خیر، به کار رود\&.
.sp
\fIنکتهٔ امنیتی:\fR
هرگز گرداننده‌ای تنظیم نکنید که کدها یا دستورات فایل در حال پردازش را کورکورانه اجرا کند\&. چنین رفتاری دیر یا زود به اجرای ناخواستهٔ کد منجر خواهد شد؛ به‌عنوان مثال از طریق کاربری کنجکاو که می‌کوشد فایلی تازه بارگیری‌شده را بررسی کند، اما تصادفاً آن را اجرا می‌نماید\&.
.sp
تفکیک اقدامات باز کردن و اجرا کردن به محافظت افراد در برابر بدافزارها کمک می‌کند؛ گردانندهٔ پیش‌فرض یک بازکننده (opener) است، نه یک اجراکننده (runner)\&.
.sp
گزینهٔ
\fIdefault\fR
تنها برای استفاده در یک نشست میزکار است\&. استفاده از xdg\-mime default به‌عنوان کاربر ریشه (root) توصیه نمی‌شود\&.
.RE
.PP
install
.RS 4
توصیفات نوع فایل ارائه‌شده در
\fImimetypes\-file\fR
را به محیط میزکار اضافه می‌کند\&.
\fImimetypes\-file\fR
باید یک فایل XML باشد که از مشخصات پایگاه‌دادهٔ freedesktop\&.org Shared MIME\-info پیروی کرده و عنصر mime\-info را به‌عنوان ریشهٔ سند خود داشته باشد\&. برای هر نوع فایل جدید باید یک یا چند نمایه (icon) با نام
\fItype\fR\-\fIsubtype\fR
با استفاده از دستور
\fBxdg\-icon\-resource\fR
در سیاق (context)
\fImimetypes\fR
نصب شود\&. به‌عنوان مثال نوع فایل application/vnd\&.oasis\&.opendocument\&.text نیازمند نمایه‌ای با نام application\-vnd\&.oasis\&.opendocument\&.text است (مگر آنکه نوع فایل، نام نمایهٔ دیگری را توصیه کرده باشد)\&.
.RE
.PP
uninstall
.RS 4
توصیفات نوع فایل ارائه‌شده در
\fImimetypes\-file\fR
را که پیش‌تر با دستور
\fBxdg\-mime install\fR
اضافه شده بود، از محیط میزکار حذف می‌کند\&.
\fImimetypes\-file\fR
باید یک فایل XML باشد که از مشخصات پایگاه‌دادهٔ freedesktop\&.org Shared MIME\-info پیروی کرده و عنصر mime\-info را به‌عنوان ریشهٔ سند خود داشته باشد\&.
.RE.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.PP
\fB\-\-mode\fR \fImode\fR
.RS 4
\fImode\fR
می‌تواند
\fIuser\fR
یا
\fIsystem\fR
باشد\&. در حالت user، فایل تنها برای کاربر کنونی نصب (یا لغو نصب) می‌شود\&. در حالت system، فایل برای تمام کاربران روی سیستم نصب (یا لغو نصب) می‌شود\&. معمولاً تنها کاربر ریشه اجازهٔ نصب در حالت system را دارد\&.
.sp
پیش‌فرض این است که هنگام فراخوانی توسط ریشه از حالت system و هنگام فراخوانی توسط کاربر غیرریشه از حالت user استفاده شود\&.
.RE
.PP
\fB\-\-novendor\fR
.RS 4
به‌طور معمول، xdg\-mime بررسی می‌کند تا مطمئن شود که
\fImimetypes\-file\fR
مورد نظر برای نصب، دارای یک پیشوند ارائه‌دهندهٔ مناسب است\&. این گزینه می‌تواند برای غیرفعال کردن این بررسی استفاده شود\&.
.sp
یک پیشوند ارائه‌دهنده از نویسه‌های الفبایی ([a\-zA\-Z]) تشکیل شده و به یک خط تیره («\-») ختم می‌شود\&. شرکت‌ها و سازمان‌ها تشویق می‌شوند از یک کلمه یا عبارت، ترجیحاً نام سازمان که علامت تجاری آن را در اختیار دارند، به عنوان پیشوند ارائه‌دهندهٔ خود استفاده کنند\&. هدف از پیشوند ارائه‌دهنده، جلوگیری از تداخل نام‌ها است\&.
.RE
.PP
\fB\-\-help\fR
.RS 4
نمایش خلاصهٔ دستور\&.
.RE
.PP
\fB\-\-manual\fR
.RS 4
نمایش این صفحهٔ راهنما\&.
.RE
.PP
\fB\-\-version\fR
.RS 4
نمایش اطلاعات نسخهٔ xdg\-utils\&.
.RE
.SH "متغیرهای محیطی (ENVIRONMENT VARIABLES)"
.PP
دستور xdg\-mime از متغیرهای محیطی زیر پیروی می‌کند:
.PP
XDG_UTILS_DEBUG_LEVEL
.RS 4
تنظیم این متغیر محیطی روی یک مقدار عددی غیرصفر باعث می‌شود xdg\-mime گزارش‌های پرجزئیات‌تری را در stderr ارائه دهد\&. تنظیم مقداری بالاتر، میزان جزئیات را افزایش می‌دهد\&.
.RE
.PP
XDG_UTILS_INSTALL_MODE
.RS 4
این متغیر محیطی می‌تواند توسط کاربر یا مدیر سیستم برای تغییر حالت نصب استفاده شود\&. مقادیر معتبر عبارتند از
\fIuser\fR
و
\fIsystem\fR\&.
.RE
.SH "کدهای خروج (EXIT CODES)"
.PP
کد خروج 0 نشان‌دهندهٔ موفقیت است، در حالی که کد خروج غیرصفر نشان‌دهندهٔ شکست است\&. کدهای خطای زیر ممکن است بازگردانده شوند:
.PP
\fB1\fR
.RS 4
خطا در نحو خط فرمان\&.
.RE
.PP
\fB2\fR
.RS 4
یکی از فایل‌های ارائه‌شده در خط فرمان وجود نداشت\&.
.RE
.PP
\fB3\fR
.RS 4
ابزار مورد نیاز یافت نشد\&.
.RE
.PP
\fB4\fR
.RS 4
عملیات ناموفق بود\&.
.RE
.PP
\fB5\fR
.RS 4
عدم وجود مجوز برای خواندن یکی از فایل‌های ارائه‌شده در خط فرمان\&.
.RE.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.PP
\fBxdg-icon-resource\fR(1),
\fBxdg-desktop-menu\fR(1),
\m[blue]\fBShared MIME database specification\fR\m[]\&\s-2\u[1]\d\s+2,
\m[blue]\fBMIME applications associations specification\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
.SH "مثال‌ها (EXAMPLES)"
.PP
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
xdg\-mime query filetype /tmp/foobar\&.png
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
نوع MIME فایل /tmp/foobar\&.png را چاپ می‌کند، که در این مورد image/png است\&.
.PP
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
xdg\-mime query default image/png
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
نام فایل \&.desktop برنامه‌ای را که برای باز کردن فایل‌های PNG ثبت شده است، چاپ می‌کند\&.
.PP
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
xdg\-mime install shinythings\-shiny\&.xml
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
یک شرح نوع فایل برای فایل‌های "shiny" اضافه می‌کند\&. از "shinythings\-" به عنوان پیشوند ارائه‌دهنده استفاده می‌شود\&. شرح نوع فایل می‌تواند مانند زیر باشد\&.
.sp
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
shinythings\-shiny\&.xml:

<?xml version="1\&.0"?>
<mime\-info xmlns=\*(Aqhttp://www\&.freedesktop\&.org/standards/shared\-mime\-info\*(Aq>
  <mime\-type type="text/x\-shiny">
    <comment>Shiny new file type</comment>
    <glob pattern="*\&.shiny"/>
    <glob pattern="*\&.shi"/>
  </mime\-type>
</mime\-info>
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
یک آیکون برای این نوع فایل جدید نیز باید نصب شود، برای مثال با:
.sp
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
xdg\-icon\-resource install \-\-context mimetypes \-\-size 64 shiny\-file\-icon\&.png text\-x\-shiny
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
.SH "نویسندگان (AUTHORS)"
.PP
\fBKevin Krammer\fR
.RS 4
نویسنده.
.RE
.PP
\fBJeremy White\fR
.RS 4
نویسنده.
.RE.SH "کپی‌رایت و تکثیر (COPYRIGHT)"
.br
کپی‌رایت \(co 2006
.br
.SH "نکات (NOTES)"
.IP " 1." 4
مشخصات پایگاه‌دادهٔ مشترک MIME
.RS 4
\%http://www.freedesktop.org/wiki/Specifications/shared-mime-info-spec
.RE
.IP " 2." 4
مشخصات انتساب برنامه‌های MIME
.RS 4
\%http://www.freedesktop.org/wiki/Specifications/mime-apps-spec
.RE