'\" t
.\"     Title: tinysparql-endpoint
.\"    Author: The TinySPARQL developers
.\" Generator: DocBook XSL Stylesheets vsnapshot <http://docbook.sf.net>
.\"      Date: 04/15/2026
.\"    Manual: TinySPARQL manual
.\"    Source: \ \& 3.11.1
.\"  Language: Persian
.\"
.TH "TINYSPARQL\-ENDPOINT" "1" "04/15/2026" "\ \& 3\&.11\&.1" "TinySPARQL manual"
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * Define some portability stuff
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.\" http://bugs.debian.org/507673
.\" http://lists.gnu.org/archive/html/groff/2009-02/msg00013.html
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.ie \n(.g .ds Aq \(aq
.el       .ds Aq '
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * set default formatting
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" disable hyphenation
.nh
.\" disable justification (adjust text to left margin only)
.ad l
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * MAIN CONTENT STARTS HERE *
.\" -----------------------------------------------------------------
.SH "نام (NAME)"
tinysparql\-endpoint \- ایجاد یک اندپوینت SPARQL
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.sp
.nf
tinysparql endpoint [\-\-dbus\-service | \-b] <service_name>
                  [\-\-database\-path | \-d] <database_path>
                  [[\-\-ontology | \-o] <ontology_name> |
                   [\-\-ontology\-path | \-p] <ontology_path>]
                  [\-\-http\-port] <port>
                  [\-\-loopback]
                  [[\-\-system | \-\-session]]
.fi
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
.sp
این دستور امکان ایجاد اندپوینت‌های SPARQL را فراهم می‌کند\&. این اندپوینت قادر خواهد بود پرس‌وجوهای گزینش (select) و به‌روزرسانی (update) زبان SPARQL را پردازش کرده و تغییرات ایجاد شده در آن را اطلاع‌رسانی کند\&.
.sp
اندپوینت از طریق DBus برون‌سپاری می‌شود و از طریق \fIservice_name\fR مشخص‌شده در دسترس خواهد بود؛ چه با استفاده از آن در یک عبارت \fBSERVICE\fR، چه با ایجاد یک اتصال اختصاصی SPARQL مبتنی بر گذرگاه (bus)\&.
.sp
هنگام ایجاد یک پایگاه‌داده، جهت تولید پایگاه‌داده باید \fIontology_name\fR (یا متناوباً \fIontology_path\fR) ارائه شود\&. اگر از \fIontology_name\fR استفاده شود، هستان‌شناسی (ontology) باید در مسیر \fI$datadir/tracker/ontologies\fR وجود داشته باشد\&.
.sp
کاربران باید در مورد گزینه \-\-http\-port دقت کنند و توصیه می‌شود آن را فقط در ترکیب با گزینه \-\-loopback به کار ببرند\&.
.sp
خود پایگاه‌داده با توجه به \fIdatabase_path\fR ذخیره خواهد شد\&.
.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.PP
\fB\-b, \-\-dbus\-service=<\fR\fB\fIservice_name\fR\fR\fB>\fR
.RS 4
نام سرویسی که برای اندپوینت استفاده می‌شود\&.
.RE
.PP
\fB\-d, \-\-database\-path=<\fR\fB\fIdatabase_path\fR\fR\fB>\fR
.RS 4
مسیری که پایگاه‌داده در آن ذخیره خواهد شد\&.
.RE
.PP
\fB\-o, \-\-ontology\fR
.RS 4
نام یک هستان‌شناسی (ontology) در
\fI$datadir/tracker/ontologies\fR
برای استفاده در پایگاه‌داده ساخته‌شده\&.
.RE
.PP
\fB\-p, \-\-ontology\-path\fR
.RS 4
مسیر کامل به یک هستان‌شناسی (ontology) برای استفاده در پایگاه‌داده ساخته‌شده\&.
.RE
.PP
\fB\-\-session\fR
.RS 4
استفاده از گذرگاه نشست (session bus)\&. این حالت پیش‌فرض است\&.
.RE
.PP
\fB\-\-system\fR
.RS 4
استفاده از گذرگاه سامانه (system bus)\&.
.RE
.PP
\fB\-l, \-\-list\fR
.RS 4
فهرست کردن تمام اندپوینت‌های SPARQL موجود در DBus\&.
.RE
.PP
\fB\-L, \-\-list\-http\fR
.RS 4
فهرست کردن اندپوینت‌های محلی شبکه HTTP SPARQL\&.
.RE
.PP
\fB\-\-http\-port\fR
.RS 4
یک اندپوینت HTTP ایجاد می‌کند که به درگاه مشخص‌شده گوش می‌دهد\&.
.RE
.PP
\fB\-\-loopback\fR
.RS 4
تنها اجازه برقراری اتصالات HTTP را روی دستگاه loopback می‌دهد\&. این گزینه فقط همراه با اندپوینت‌های HTTP مؤثر است\&.
.RE
.SH "مثال‌ها (EXAMPLES)"
.sp
برون‌سپاری یک اندپوینت Nepomuk با نام گذرگاه \fIorg\&.example\&.Example1\fR\&.
.sp
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
$ tinysparql endpoint \-b org\&.example\&.Example1 \-o nepomuk \-d /tmp/example1
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
دسترسی به این اندپوینت با استفاده از زیردستور \fBtinysparql\-sparql(1)\fR\&.
.sp
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
$ tinysparql sparql \-\-dbus\-service org\&.example\&.Example1 \-q "
  SELECT ?s ?o
  WHERE {
    ?u a ?o
  }"
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
برون‌سپاری یک اندپوینت Nepomuk از طریق HTTP\&.
.sp
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
$ tinysparql endpoint \-\-http\-port 8080 \-o nepomuk \-\-loopback
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.sp
دسترسی به این اندپوینت از طریق HTTP\&.
.sp
.if n \{\
.RS 4
.\}
.nf
$ tinysparql sparql \-\-remote\-service http://127\&.0\&.0\&.1:8080/sparql \-q "
  SELECT ?u {
    ?u a rdfs:Resource
  }"
.fi
.if n \{\
.RE
.\}
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.sp
\fBtinysparql\-sparql\fR(1),
.sp
https://www\&.w3\&.org/TR/sparql11\-query