LOSETUP(8) Administracja systemem LOSETUP(8) NAZWA losetup - konfiguruje i steruje urzadzeniami petli (loop) SKLADNIA Konfigurowanie urzadzenia petli: losetup [opcje] -f|urzadzenie-petli plik Pobieranie informacji: losetup [-l] [-a|urzadzenie-petli] losetup -j plik [-o przesuniecie] Ponowna kalibracja rozmiaru urzadzenia petli: losetup -c urzadzenie-petli Odlaczenie urzadzen petli: losetup -d urzadzenie-petli ... losetup -D Zapobieganie wypisywaniu urzadzen petli: losetup --remove urzadzenie-petli ... OPIS losetup sluzy do kojarzenia urzadzen petli (loop) z plikami zwyklymi lub urzadzeniami blokowymi, do odlaczania urzadzen petli i sprawdzania ich stanu. Jezeli podano tylko argument urzadzenie-petli, to pokazywany jest stan odpowiedniego urzadzenia petli. Jesli nie podano zadnej opcji, to wyswietlane sa wszystkie urzadzenia petli. Prosze zauwazyc, ze stary format wyjsciowy (tj. losetup -a), z lancuchami znakow oddzielonymi od siebie przecinkami, jest przestarzaly. Zamiast niego preferowanym formatem jest format --list. Dla tego samego powiazanego pliku mozna utworzyc wiele niezaleznych urzadzen petli. Taka konfiguracja moze byc niebezpieczna, spowodowac utrate danych, ich uszkodzenie lub nadpisanie. Aby uniknac tego problemu, podczas konfiguracji nalezy korzystac z opcji --nooverlap wraz z --find. Konfiguracja urzadzenia petli nie jest operacja niepodzielna, gdy korzysta sie z opcji --find, a losetup nie chroni tej operacji zadna blokada. Liczba prob jest wewnetrznie ograniczona do 16. Zaleca sie korzystanie np. z flock(1), aby uniknac kolizji w przypadku intensywnego korzystania rownoleglego. OPCJE Po argumentach rozmiar i przesuniecie moga wystepowac przyrostki oznaczajace wielokrotnosc: KiB (=1024), MiB (=1024*1024), itd. dla GiB, TiB, PiB, EiB, ZiB i YiB (czastka "iB" jest opcjonalna, tzn. np. "K" znaczy to samo co "KiB") lub przyrostki KB (=1000), MB (=1000*1000), itd. dla GB, TB, PB, EB, ZB i YB. -a, --all Wyswietla stan wszystkich urzadzen petli. Prosze zauwazyc, ze nie wszystkie informacje sa dostepne dla uzytkownikow niebedacych administratorami. Patrz takze --list. Stary format wyjsciowy (wypisywany, jesli nie podano --list) jest niezalecany. -d, --detach urzadzenie-petli... Odlacza plik lub urzadzenie zwiazane z podanym(i) urzadzeniem(-ami) petli. Prosze zauwazyc, ze Linux od v3.7 korzysta z "leniwego niszczenia urzadzen". Operacja odlaczenia nie zwroci obecnie bledu EBUSY, gdy urzadzenie jest aktywnie uzywane przez system, lecz jest znakowane znacznikiem automatycznego wyczyszczenia i jest niszczone pozniej. Nawet jesli urzadzenie nie jest uzywane, urzadzenie petli moze zostac zniszczone dopiero pozniej. Jesli konieczne jest poczekanie na calkowite usuniecie urzadzenia petli, po losetup nalezy wywolac udevadm settle. -D, --detach-all Odlacza wszystkie przypisane urzadzenia petli. -f, --find [plik] Szuka pierwszego nieuzywanego urzadzenia petli. Jesli podano argument plik, to uzywa tego znalezionego urzadzenia jako urzadzenia petli. W przeciwnym wypadku wyswietla jego nazwe. --show Wyswietla nazwe przypisanego urzadzenia petli, jesli podano opcje -f i argument plik. -L, --nooverlap Sprawdza pod katem konfliktow, aby uniknac sytuacji, gdy ten sam powiazany plik jest dzielony pomiedzy wieksza liczba urzadzen petli. Jesli plik jest juz uzywany przez inne urzadzenie, to zamiast uzyc nowego, program skorzysta ponownie z istniejacego urzadzenia. Opcja ma sens tylko w polaczeniu z --find. -j, --associated plik [-o przesuniecie] Wyswietla stan wszystkich urzadzen petli skojarzonych z podanych plikiem. -o, --offset przesuniecie Poczatek danych przesuwany jest o przesuniecie bajtow podanego pliku lub urzadzenia. Po przesunieciu mozna podac przyrostki oznaczajace wielokrotnosc; zob. wyzej. --loop-ref lancuch Ustawia lancuch odniesienia. Domyslnie, i zgodnie wstecznie, uzywa sie nazwy powiazanego pliku jako odniesienia w ioctl konfigurujacym petle (inaczej lo_file_name). Ta opcja przeslania opisane zachowanie domyslne i ustawia odniesienie na lancuch. Odniesienie moze byc uzyte przez udevd w /dev/loop/by-ref. Jadro Linux nie uzywa tego odniesienia, lecz moga sie nim posluzyc pewne starsze narzedzia, ktore nie potrafia odczytac powiazanego pliku z sysfs. Odniesienie moze odczytac tylko uzytkownik root (zob. --output +REF) i jest ograniczone do 64 bajtow. --sizelimit rozmiar Koniec danych jest ustawiany na nie wiecej niz rozmiar bajtow, liczac od poczatku danych. Po rozmiarze mozna podac przyrostki oznaczajace wielokrotnosc; zob. wyzej. -b, --sector-size rozmiar Ustawia rozmiar sektora logicznego urzadzenia petli w bajtach (od Linuksa 4.14). Opcje mozna podac przy tworzeniu nowego urzadzenia petli, jak rowniez jako samodzielne polecenie, sluzace do modyfikacji rozmiaru sektora istniejacego urzadzenia petli. -c, --set-capacity urzadzenie-petli Wymusza na sterowniku petli ponowne odczytanie rozmiaru pliku skojarzonego z podanym urzadzeniem petli. -P, --partscan Zmusza jadro do przeskanowania tablicy partycji na tworzonym urzadzeniu petli. Prosze zauwazyc, ze przetwarzanie tablicy partycji jest zalezne od rozmiarow sektora. Domyslnym rozmiarem sektora sa 512 bajty, w innych przypadkach konieczne jest uzycie opcji --sector-size lacznie z --partscan. -r, --read-only Konfiguruje urzadzenie petli jako tylko do odczytu. --direct-io[=on|off] Wlacza lub wylacza bezposredni dostep wejscia/wyjscia do powiazanego pliku. Domyslnym ustawieniem jest wylaczenie (off). Podanie --direct-io lub --direct-io=on wlaczy te opcje. Aby jawnie ja wylaczyc, mozna podac --direct-io=off. -l, --list Jesli podano urzadzenie loop lub opcje -a, to wyswietla domyslne kolumny albo dla podanego urzadzenia, albo dla wszystkich urzadzen loop. Domyslnie wyswietla informacje o wszystkich urzadzeniach. Patrz takze --output, --noheadings --raw oraz --json. -O, --output kolumna[,kolumna]... Okresla kolumny, ktore beda wypisane przez opcje --list. Opcja --help wypisze liste wszystkich obslugiwanych kolumn. --output-all Wypisuje wszystkie dostepne kolumny. -n, --noheadings Nie wyswietla naglowkow w wyjsciu formatu opcji --list. --raw Uzywa surowego formatu wyjsciowego w --list. -J, --json Uzywa formatu JSON w wyjsciu --list. --remove urzadzenie-petli... Usuwa podane urzadzenia petli zwrotnej. Urzadzenie petli nie moze byc uzywane (nie moze byc powiazane z jakims plikiem). Opcja usuwa wezel urzadzenia z systemu. W wiekszosci przypadkow, wystarczajace jest stosowanie --detach. Zob. ponizszy rozdzial CYKL ISTNIENIA URZADZENIA PETLI ZWROTNEJ. -h, --help Wyswietla ten tekst i wychodzi. -V, --version Wyswietla wersje i wychodzi. CYKL ISTNIENIA URZADZENIA PETLI ZWROTNEJ Urzadzenia petli zwrotnej przechodza przez kilka stanow w trakcie swego istnienia: Tworzenie Gdy losetup kojarzy urzadzenie petli z odpowiadajacym mu plikiem, automatycznie tworzy wezel urzadzenia (np. /dev/loop0), jesli taki jeszcze nie istnieje. Dzieje sie to na zadanie, jesli podalo sie opcje taka jak -f albo gdy podalo sie bezposrednio urzadzenie petli. Urzadzenie jest tworzone za pomoca kontrolki systemowej (ioctl) LOOP_CTL_ADD. Odlaczenie Opcja -d (--detach) odlacza urzadzenie petli od odpowiadajacego mu pliku za pomoca ioctl LOOP_CLR_FD. Po odlaczeniu, wezel urzadzenia petli pozostaje w /dev i moze byc uzyty ponownie z innych plikiem. Polecenie lsblk -a pokaze wszystkie wezly urzadzen petli, w tym nieuzywane. Usuniecie Opcja --remove calkowicie usuwa wezel urzadzenia petli z systemu za pomoca ioctl LOOP_CTL_REMOVE. Urzadzenie musi byc uprzednio rozlaczone (nie moze byc powiazane z zadnym plikiem). Po usunieciu, wezel urzadzenia znika z /dev. SZYFROWANIE Cryptoloop jest przestarzaly, zamiast niego zalecany jest dm-crypt. Szczegoly mozna znalezc w podreczniku cryptsetup(8). STATUS ZAKONCZENIA losetup zwraca 0, jesli zakonczylo sie pomyslnie, a wartosc niezerowa w przypadku bledu. Gdy losetup wyswietla stan urzadzenia petli, to zwraca 1, jesli urzadzenie nie jest skonfigurowane, lub 2, gdy wystapil blad uniemozliwiajacy okreslenie stanu urzadzenia. UWAGI Od wersji 2.37, losetup korzysta z ioctl LOOP_CONFIGURE do skonfigurowania nowego urzadzenia petli, za pomoca pojedynczego wywolania ioctl. Starsze wersje uzywaly do tego samego celu ioctl: LOOP_SET_FD i LOOP_SET_STATUS64. SRODOWISKO LOOPDEV_DEBUG=all wlacza wyjscie debugowania. LIBSMARTCOLS_DEBUG=all wlacza wyjscie debugowania libsmartcols. LIBSMARTCOLS_DEBUG_PADDING=on uzywa widocznych znakow wypelnienia. PLIKI /dev/loop[0..N] urzadzenia blokowe petli /dev/loop-control urzadzenie kontrolne petli PRZYKLAD Jako przyklad uzycia urzadzenia loop posluza ponizsze polecenia: # dd if=/dev/zero of=~/plik.img bs=1024k count=10 # losetup --find --show ~/plik.img /dev/loop0 # mkfs -t ext2 /dev/loop0 # mount /dev/loop0 /mnt ... # umount /dev/loop0 # losetup --detach /dev/loop0 AUTORZY Karel Zak , korzystajac z pierwotnej wersji Theodore'a Ts'o . ZGLASZANIE BLEDOW Problemy nalezy zglaszac w systemie sledzenia bledow . DOSTEPNOSC Polecenie losetup jest czescia pakietu util-linux, ktory mozna pobrac ze strony Archiwum jadra Linux . util-linux 2.42.3 2026-09-02 LOSETUP(8)