GROWISOFS(1m) GROWISOFS(1m)

growisofs - رابط ترکیبی mkisofs و برنامه ضبط DVD

growisofs [-dry-run] [-dvd-compat] [-overburn] [-speed=1] -[Z|M] /dev/dvd <mkisofs-options>

دستور growisofs در ابتدا به عنوان یک واسط برای mkisofs طراحی شد تا افزودن داده‌ها به حجم‌های ISO9660 مستقر روی رسانه‌های با دسترسی تصادفی مانند DVD+RW، DVD-RAM، فایل‌های معمولی و پارتیشن‌های دیسک سخت را تسهیل کند. در طول فرایند توسعه، پشتیبانی عمومی از ضبط DVD پیاده‌سازی شد و در حال حاضر growisofs نه‌تنها از رسانه‌های با دسترسی تصادفی، بلکه از ساخت رسانه‌های چندنشستی (multisession) DVD مانند DVD+R و DVD-R/-RW و همچنین Blu-ray Disc پشتیبانی می‌کند. علاوه‌بر این، growisofs از ضبط نشست اول/تک‌نشستی ایمیج‌های دلخواه از پیش ساخته‌شده (قالب‌بندی‌شده با UDF، ISO9660 یا هر سیستم‌فایل دیگر، در صورت قالب‌بندی بودن) بر روی همه انواع رسانه‌های پشتیبانی‌شده DVD پشتیبانی می‌کند.

رایت یک نشست اولیه روی دستگاه انتخاب‌شده. شکل ویژه‌ای از این گزینه برای پشتیبانی از رایت ایمیج‌های از پیش ساخته‌شده شناسایی می‌شود. برای جزئیات بیشتر بخش «مثال‌ها» را ببینید.
ادغام یک نشست جدید با نشست موجود.
چاپ اطلاعات نسخه و فراخوانی mkisofs، همچنین همراه با گزینه -version.
ارائه حداکثر سازگاری رسانه با DVD-ROM/-Video. در بستر دیسک‌های یک‌بارمصرف DVD+R یا DVD-R، این کار منجر به ضبط غیرقابل الحاق (دیسک بسته‌شده) می‌شود. در بستر DVD+RW به واحد منطقی دستور می‌دهد که بخش خروجی (lead-out) را که در غیر این صورت اختیاری است، به‌طور صریح رایت کند.
در حالت dry-run برنامه growisofs تمام مراحل را تا پیش از اولین عملیات نوشتن اجرا می‌کند، اما آن را انجام نمی‌دهد. به‌ویژه، بررسی وضعیت «overburn» انجام می‌شود، که متضمن فراخوانی mkisofs و پایان زودهنگام آن است.
به‌طور معمول رسانه‌های DVD تک‌لایه می‌توانند تقریباً تا 4.700.000.000 بایت (در بیان تبلیغاتی 4.7GB) را در خود جای دهند. به عبارت دیگر یک DVD می‌تواند حاوی حدود 4.377 GiB یا 4482 MiB باشد. همین محاسبات در مورد ظرفیت 25.000.000.000 بایتی Blu-ray Disc نیز صدق می‌کند. به هر روی، اگر وضعیت «overburn» اجتناب‌ناپذیر به نظر برسد، growisofs بدون این گزینه شروع به کار نخواهد کرد.
گزینه‌ای برای واپایش سرعت ضبط. اغلب اگر تنظیمات سرعت پیش‌فرض رسانه را دچار مشکل کند، از -speed=1 برای رسانه‌های متفرقه (no-name) استفاده خواهید کرد. به خاطر داشته باشید که N اساساً نشان‌دهنده سرعتی از میان سرعت‌های ارائه‌شده توسط دستگاه برای رسانه متصل فعلی است که نزدیک‌ترین به N*1385KBps در مورد DVD یا N*4496KBps در مورد Blu-ray Disc باشد. این فهرست را می‌توان در خروجی dvd+rw-mediainfo یافت. توجه داشته باشید که ضبط‌های Blu-ray Disc معمولاً به دلیل فعال بودن مدیریت نقص (defect management)، با حدود نصف (~1/2) سرعت تبلیغ‌شده انجام می‌شوند.
<mkisofs-options>
گزینه‌های بیشتر را می‌توان در صفحه راهنمای mkisofs یافت.

چندین گزینه مستند‌نشده وجود دارند که معمولاً با پیشوند -use-the-force-luke مشخص می‌شوند. برخی از آن‌ها برای مقاصد اشکال‌زدایی کاربرد دارند. برخی نیازمند دانش خاصی درباره فرایند ضبط یا حتی سازوکار درونی هسته سیستم‌عامل هستند و به همین دلیل می‌توانند رفتارهای گیج‌کننده‌ای ایجاد کنند. برخی دیگر برای استفاده در موقعیت‌های بسیار خاصی در نظر گرفته شده‌اند که توسط رابط‌های کاربری یا اسکریپت‌های خودکار بهتر تشخیص داده می‌شوند. دلیل ناگفته گذاشتن این گزینه‌ها این است که آن دسته اندک از کاربرانی که واقعاً نیاز به استفاده مستقیم از آن‌ها دارند، می‌توانند به کد منبع مراجعه کنند یا دستورالعمل‌های خاص را از جای دیگر دریافت نمایند.

هنگام استفاده از growisofs نباید از گزینه -o برای یک فایل خروجی استفاده کنید. growisofs ایمیج را مستقیماً روی رسانه ذخیره (dump) می‌کند؛

برای ایجاد نشستی با سطح بالاتر روی دیسک چندنشستی نیازی به مشخص کردن گزینه -C ندارید؛ growisofs آن را برای شما خواهد ساخت؛

در غیر این صورت، هر آنچه در مورد ساخت [چندنشستی] با mkisofs صدق می‌کند، برای growisofs نیز اعمال می‌شود. growisofs دست‌کم به نسخه 1.14 از mkisofs نیاز دارد؛ برای ضبط‌های چندنشستی یک‌بارمصرف، نسخه 2.0 الزامی است.

نام‌های واقعی دستگاه‌ها از یک سیستم‌عامل به سیستم‌عامل دیگر متفاوت است. ما از /dev/dvd به عنوان نامی کلی یا در صورت تمایل، به عنوان یک پیوند نمادین به دستگاه واقعی استفاده می‌کنیم. در لینوکس، این دستگاه به احتمال زیاد یک دستگاه ide-scsi مانند «/dev/sr0» خواهد بود. در NetBSD/OpenBSD باید یک دستگاه CD-ROM اسکازی کاراکتری مانند «/dev/rcd0c» باشد. در Solaris نیز باید یک دستگاه CD-ROM اسکازی/ATAPI کاراکتری باشد، مانند «/dev/rdsk/c0t1d0s2» یا «/vol/dev/aliases/cdrom0». و به همین ترتیب در HP-UX، IRIX و Mac OS X...

برای ساخت و رایت یک حجم ISO9660 با پسوندهای Joliet و Rock-Ridge روی یک DVD یا Blu-ray Disc:

growisofs -Z /dev/dvd -R -J /some/files

برای افزودن داده‌های بیشتر به همان رسانه:


growisofs -M /dev/dvd -R -J /more/files

اطمینان حاصل کنید که هم برای رایت اولیه و هم هنگام افزودن داده‌ها، از گزینه‌های یکسان استفاده کنید.

برای نهایی‌سازی DVD چندنشستی جهت حفظ حداکثر سازگاری:

growisofs -M /dev/dvd=/dev/zero

برای استفاده از growisofs جهت نوشتن یک ایمیج ISO از پیش ساخته‌شده روی DVD:

growisofs -dvd-compat -Z /dev/dvd=image.iso

که در آن image.iso نشان‌دهنده شیئی دلخواه در سیستم‌فایل است، مانند فایل، لوله نام‌گذاری‌شده (named pipe) یا مدخل دستگاه. در اینجا چیزی رشد داده نمی‌شود و نام دستور در این زمینه چندان شهودی نیست.

اگر growisofs تحت sudo(8) اجرا شود، از شروع به کار خودداری می‌کند. این امر به دلیل زیر انجام می‌شود: طبیعتاً growisofs باید به مجموعه داده‌هایی که قرار است روی رسانه نوری ضبط شوند دسترسی داشته باشد، خواه به‌طور غیرمستقیم با اجازه دادن به mkisofs برای تولید چیدمان ISO9660 به‌طور بی‌درنگ (on-the-fly) یا مستقیماً در صورتی که قرار باشد ایمیجی از پیش ساخته‌شده ضبط شود. اجرای growisofs تحت sudo(8) عملاً دسترسی خواندن به هر فایلی در سیستم‌فایل را به کاربران sudo اعطا می‌کند. این وضعیت با این واقعیت تشدید می‌شود که growisofs متغیر محیطی MKISOFS را به منظور تعیین مسیر جایگزین برای فایل اجرایی mkisofs تجزیه می‌کند. این بدان معناست که اجرای growisofs تحت sudo(8) عملاً به کاربران sudo حق اجرای برنامه دلخواه‌شان را با دسترسی‌های ارتقایافته می‌دهد. اگر بنا به هر دلیلی موارد فوق را همچنان قابل قبول می‌دانید و مایل به پذیرش عواقب آن هستید، اجرای اسکریپت پوششی زیر را تحت sudo(8) به‌جای باینری واقعی growisofs در نظر بگیرید.

#!/bin/ksh
unset SUDO_COMMAND
export MKISOFS=/path/to/trusted/mkisofs
exec growisofs "$@"

اما توجه داشته باشید که جایگزینِ توصیه‌شده برای این «راه فرار»، در واقع نصب growisofs به‌صورت set-root-uid است، که در این حالت برنامه پیش از دسترسی به داده‌ها یا اجرای mkisofs، دسترسی‌ها را کاهش می‌دهد تا از دسترسی غیرمجاز به داده‌ها جلوگیری شود.

اگر رسانه از قبل حاوی isofs باشد و growisofs به‌طور غیرتعاملی (مثلاً از طریق cron) با گزینه -Z فراخوانی شود، با خطای “FATAL: /dev/dvd already carries isofs!” شکست خواهد خورد. توجه داشته باشید که فقط ISO9660 شناسایی می‌شود؛ شما می‌توانید مثلاً یک سیستم‌فایل UDF را به‌طور کامل و غیرتعاملی پاک کنید (zap کنید). توصیه می‌شود رسانه را برای استفاده بدون نظارت، از قبل با قالب‌بندی مجدد یا صفر کردن اولین 64KB آماده کنید.

محافظت «Overburn» در زمینه ایمیج از پیش ساخته‌شده فقط با فایل‌های معمولی و حجم‌های قالب‌بندی‌شده با ISO9660 کار می‌کند. برای مثال [با فرض اینکه /dev/root یک سیستم‌فایل قالب‌بندی‌شده با ext2 و بزرگ‌تر از 4.7GB باشد] دستور /dev/dvd=/dev/root حتماً ضبطی مخدوش ایجاد خواهد کرد.

توجه داشته باشید که فرایند قالب‌بندی مجدد DVD+RW جایگزینی برای پاک کردن کامل (blanking) نیست. اگر می‌خواهید رسانه را مثلاً به دلایل حریم خصوصی پاک و صفر کنید، این کار را صریحاً با دستور 'growisofs -Z /dev/dvd=/dev/zero' انجام دهید.

پخش رسانه‌های DVD با قابلیت بازنویسی، اعم از DVD+RW و DVD-RW، ممکن است در دستگاه‌های قدیمی DVD-ROM/-Video محدود باشد. در بیشتر موارد این امر به دلیل بازتابندگی کمتر چنین رسانه‌هایی است.

اگرچه growisofs از آن پشتیبانی می‌کند، اما پخش دیسک DVD چندنشستی یک‌بارمصرف ممکن است به دو دلیل به نشست اول محدود شود:

•
همه دستگاه‌های پخش DVD-ROM قادر به پخش DVD-R چندمرزی (multi-border) نیستند و تعداد کمتری نیز از چندنشستی DVD+R پشتیبانی می‌کنند؛ از این رو ممکن است دستگاه رایتر تنها دستگاه در دسترس شما باشد که بتواند به فایل‌های نوشته‌شده در زمان‌های مختلف دسترسی پیدا کند؛
•
سیستم‌عامل ممکن است به دلایل گوناگون در سوار کردن (mount) یک DVD چندنشستی با شکست مواجه شود؛

موارد فوق در مورد DVD+RW، DVD-RW Restricted Overwrite، DVD-RAM یا Blu-ray Disc صدق نمی‌کند، زیرا حجم‌ها در قالب یک نشست منفرد رشد می‌یابند.

هنگامی که growisofs با رسانه‌های خام Blu-ray Disc (اعم از BD-RE یا BD-R) مواجه می‌شود، آن‌ها با حداقل اندازه فضای یدکی (spare area) ۲۵۶ مگابایت پیش‌قالب‌بندی می‌شوند.

یک DVD-RW دو حالت دیسک را می‌پذیرد: Sequential Recording (ضبط ترتیبی) و Restricted Overwrite (رونویسی محدود). اگر رسانه DVD-RW در حالت دوم باشد، رفتاری بسیار شبیه به DVD+RW خواهد داشت. به‌طور پیش‌فرض دیسک‌های DVD-RW در حالت Sequential Recording هستند، اما با استفاده از dvd+rw-format می‌توان آن‌ها را در حالت Restricted Overwrite قرار داد. برای اطلاعات بیشتر dvd+rw-format (1) را ببینید.

به‌روزترین اطلاعات درباره dvd+rw-tools در نشانی زیر موجود است: http://fy.chalmers.se/~appro/linux/DVD+RW

mkisofs(1), dvd+rw-format(1)

برنامه‌نویسی و ارائه اطلاعات برخط توسط Andy Polyakov <appro@fy.chalmers.se> انجام شده است.

این صفحه راهنما در حال حاضر توسط Huub Reuver <h_reuver@mantell.xs4all.nl> نگهداری می‌شود.

‏growisofs تحت پروانه عمومی همگانی گنو (GNU GPL) توزیع می‌شود.

1 Mar 2008 growisofs 7.1