'\" t
.\"     Title: fallocate
.\"    Author: [see the "AUTHOR(S)" section]
.\" Generator: Asciidoctor 2.0.26
.\"      Date: 2026-09-02
.\"    Manual: Polecenia użytkownika
.\"    Source: util-linux 2.42.3
.\"  Language: English
.\"
.TH "FALLOCATE" "1" "2026-09-02" "util\-linux 2.42.3" "Polecenia użytkownika"
.ie \n(.g .ds Aq \(aq
.el       .ds Aq '
.ss \n[.ss] 0
.nh
.ad l
.de URL
\fI\\$2\fP <\\$1>\\$3
..
.als MTO URL
.if \n[.g] \{\
.  mso www.tmac
.  am URL
.    ad l
.  .
.  am MTO
.    ad l
.  .
.  LINKSTYLE blue R < >
.\}
.SH "NAZWA"
fallocate \- przydziela miejsce plikowi lub zwalnia miejsce pliku
.SH "SKŁADNIA"
.sp
\fBfallocate\fP [\fB\-c\fP|\fB\-p\fP|\fB\-z\fP|\fB\-w\fP] [\fB\-o\fP \fIprzesunięcie\fP] \fB\-l\fP \fIdługość\fP [\fB\-n\fP] \fInazwa\-pliku\fP
.sp
\fBfallocate\fP \fB\-d\fP [\fB\-o\fP \fIprzesunięcie\fP] [\fB\-l\fP \fIdługość\fP] \fInazwa\-pliku\fP
.sp
\fBfallocate\fP \fB\-r\fP [\fB\-o\fP \fIprzesunięcie\fP] \fInazwa\-pliku\fP
.sp
\fBfallocate\fP \fB\-x\fP [\fB\-o\fP \fIprzesunięcie\fP] \fB\-l\fP \fIdługość nazwa\-pliku\fP
.SH "OPIS"
.sp
\fBfallocate\fP dłuży do konfiguracji przydziału przestrzeni dysku plikowi, tj. do jej zwolnienia lub przydzielenia. W przypadku systemów plików obsługujących wywołanie systemowe \fBfallocate\fP(2), przydział jest szybki i polega na przydzieleniu bloków i oznaczeniu ich jako niezainicjowane, zatem nie występuje wejście/wyjście do bloków danych. Jest to znacznie szybsze, niż tworzenie pliku wypełniając go zerami.
.sp
\fBfallocate\fP zwraca status zakończenia równy 0 w przypadku powodzenia i 1 przy porażce.
.SH "OPCJE"
.sp
Po argumentach \fIrozmiar\fP i \fIprzesunięcie\fP mogą występować przyrostki binarne (2^N): KiB (=1024), MiB (=1024*1024) i tak dalej dla GiB, TiB, PiB, EiB, ZiB oraz YiB (część "iB" jest opcjonalna, na przykład "K" ma to samo znaczenie, co "KiB") lub dziesiętne (10^N): KB (=1000), MB (=1000*1000) i podobnie dla GB, TB, PB, EB, ZB oraz YB.
.sp
Opcje \fB\-\-collapse\-range\fP, \fB\-\-dig\-holes\fP, \fB\-\-report\-holes\fP, \fB\-\-punch\-hole\fP, \fB\-\-zero\-range\fP, \fB\-\-write\-zeroes\fP i \fB\-\-posix\fP wzajemnie się wykluczają.
.sp
\fB\-c\fP, \fB\-\-collapse\-range\fP
.RS 4
Usuwa zakres bajtów z pliku, bez pozostawiania dziury. Zakres bajtów do usunięcia rozpoczyna się na \fIprzesunięciu\fP i kontynuuje się przez \fIdługość\fP bajtów. Po ukończeniu operacji, zawartość pliku zaczynająca się w położeniu \fIprzesunięcie\fP+\fIdługość\fP zostanie dodana w położeniu \fIprzesunięcie\fP, a plik stanie się o \fIdługość\fP bajtów mniejszy. W przypadku tej operacji nie można użyć opcji \fB\-\-keep\-size\fP.
.sp
Dostępne od Linuksa 3.15 w systemach plików ext4 (tylko w przypadku plików z ekstentami) i XFS.
.sp
System plików może narzucić ograniczenia w ziarnistości operacji, aby zapewnić wydajną implementację. Zwykle \fIprzesunięcie\fP i \fIdługość\fP muszą być wielokrotnościami rozmiaru bloków logicznych systemu plików, która zależy od konfiguracji i typu systemu plików. Jeśli system plików posiada takie wymaganie, operacja zawiedzie z błędem \fBEINVAL\fP w przypadku jego naruszenia.
.RE
.sp
\fB\-d\fP, \fB\-\-dig\-holes\fP
.RS 4
Wykrywa ciągi zer i tworzy z nich dziury. W ten sposób plik stanie się rzadki, bez zajmowania dodatkowej przestrzeni dysku. Minimalny rozmiar dziury zależy od rozmiaru bloku wejścia/wyjścia systemu plików (zwykle 4096 bajtów). Przy korzystaniu z tej opcji dorozumiane jest \fB\-\-keep\-size\fP. Jeśli nie poda się zakresu za pomocą opcji \fB\-\-offset\fP i \fB\-\-length\fP, to przeanalizowany pod kątem dziur zostanie cały plik.
.sp
Można myśleć o tej opcji jako o wykonaniu polecenia "\fBcp \-\-sparse\fP", a następnie zmianie nazwy pliku docelowego na pierwotną, bez konieczności zajmowania dodatkowej przestrzeni dysku.
.sp
Listę obsługiwanych systemów plików opisano przy opcji \fB\-\-punch\-hole\fP.
.RE
.sp
\fB\-r\fP, \fB\-\-report\-holes\fP
.RS 4
Skanuje plik i zwraca rozłożenie dziur, nie modyfikując go. Pokazywane są dwa rodzaje dziur: plikowe \- bloki, których system plików nie przydzielił (zgłaszane przez SEEK_HOLE); danych \- przedziały wewnątrz pliku, które są logicznie wypełnione bajtami zerowymi, ale wciąż zajmują miejsce na dysku.
.sp
W trybie szczegółowym (verbose) dla każdej dziury wypisywane jest przesunięcie, koniec i rozmiar w bajtach, po którym następuje domyślne podsumowanie pokazujące całkowity rozmiar i procent pliku, jaki zajmują dziury każdego typu. Jeśli nie poda się przesunięcia opcją \fB\-\-offset\fP, skanowany jest cały plik.
.sp
Opcja dokonująca wyłącznie odczytu, może posłużyć do oszacowania jak dużo miejsca można odzyskać opcją \fB\-\-dig\-holes\fP.
.sp
Listę obsługiwanych systemów plików opisano przy opcji \fB\-\-punch\-hole\fP.
.RE
.sp
\fB\-i\fP, \fB\-\-insert\-range\fP
.RS 4
Umieszcza dziurę o \fIdługości\fP bajtów poczynając od \fIprzesunięcia\fP, przesuwając istniejące dane.
.sp
Supported for XFS (since Linux 4.1) and ext4 (since Linux 4.2).
.RE
.sp
\fB\-l\fP, \fB\-\-length\fP \fIdługość\fP
.RS 4
Określa długość zakresu, w bajtach.
.RE
.sp
\fB\-n\fP, \fB\-\-keep\-size\fP
.RS 4
Nie modyfikuje pozornej długości pliku. W ten sposób mogą zostać przydzielone bloki poza końcem pliku, które można usunąć, przycinając go.
.RE
.sp
\fB\-o\fP, \fB\-\-offset\fP \fIprzesunięcie\fP
.RS 4
Określa początkowe przesunięcie zakresu, w bajtach.
.RE
.sp
\fB\-p\fP, \fB\-\-punch\-hole\fP
.RS 4
Zwalnia przestrzeń (tj. tworzy dziurę) w zakresie bajtów poczynając od \fIprzesunięcia\fP, kontynuując przez \fIdługość\fP bajtów. W podanym zakresie, częściowe bloki systemu plików są zerowane, a całe bloki systemu plików są usuwane z pliku. Po pomyślnym wywołaniu, kolejne odczyty z tego zakresu zwrócą zera. Opcji nie można łączyć z opcją \fB\-\-zero\-range\fP. Przy korzystaniu z tej opcji dorozumiane jest \fB\-\-keep\-size\fP.
.sp
Obsługiwane w systemach plików XFS (od Linuksa 2.6.38), ext4 (od Linuksa 3.0), Btrfs (od Linuksa 3.7), tmpfs (od Linuksa 3.5) oraz gfs2 (od Linuksa 4.16).
.RE
.sp
\fB\-v\fP, \fB\-\-verbose\fP
.RS 4
Włącza tryb szczegółowy.
.RE
.sp
\fB\-w\fP, \fB\-\-write\-zeroes\fP
.RS 4
Zeruje przestrzeń w zakresie bajtów poczynając od \fIprzesunięcia\fP i kontynuując przez \fIdługość\fP bajtów. W podanym zakresie zapisywane bloki są wstępnie przydzielane w miejscach, w którym w pliku występują dziury. Po pomyślnym wywołaniu, kolejne odczyty z tego zakresu zwrócą zera, a kolejne zapisy do tego zakresu nie wymagają wtórnych zmian w metadanych opisujących mapowanie pliku.
.sp
Zerowanie jest dokonywane na poziomie systemu plików. System plików może korzystać z poleceń zerowania przyspieszanych sprzętowo albo może dokonywać zwykłego zapisu. Zachowanie zależy od sposobu zaprojektowania systemu plików i dostępnego sprzętu.
.sp
W przypadku operacji write\-zeroes nie można podać opcji \fB\-\-keep\-size\fP, ponieważ nie można przydzielać zapisywanych bloków poza rozmiar i\-węzła.
.RE
.sp
\fB\-x\fP, \fB\-\-posix\fP
.RS 4
Włącza tryb działania POSIX. W tym trybie operacja przydziału zawsze jest kończona, lecz może zająć dłużej, jeśli szybkie przydzielenie nie jest obsługiwane przez dany system plików.
.RE
.sp
\fB\-z\fP, \fB\-\-zero\-range\fP
.RS 4
Zeruje przestrzeń w zakresie bajtów poczynając od \fIprzesunięcia\fP i kontynuując przez \fIdługość\fP bajtów. W podanym zakresie bloki są przydzielane w miejscach, w którym w pliku występują dziury. Po pomyślnym wywołaniu, kolejne odczyty z tego zakresu zwrócą zera.
.sp
Zerowanie w systemie plików próbuje się dokonać przez konwersję zakresu do niezapisanych ekstentów. Takie podejście oznacza, że podany zakres nie zostanie fizycznie wyzerowany na urządzeniu (z wyjątkiem częściowych bloków przy jego granicach), a wejście/wyjście jest w takim przypadku wymagane tylko do aktualizacji metadanych.
.sp
Aby zapobiec modyfikacji długości pliku można podać opcję \fB\-\-keep\-size\fP.
.sp
Dostępne od Linuksa 3.14 w systemach plików ext4 (tylko w przypadku plików z ekstentami) i XFS.
.RE
.sp
\fB\-h\fP, \fB\-\-help\fP
.RS 4
Wyświetla ten tekst i wychodzi.
.RE
.sp
\fB\-V\fP, \fB\-\-version\fP
.RS 4
Wyświetla wersję i wychodzi.
.RE
.SH "AUTORZY"
.sp
.MTO "sandeen\(atredhat.com" "Eric Sandeen" ","
.MTO "kzak\(atredhat.com" "Karel Zak" ""
.SH "ZOBACZ TAKŻE"
.sp
\fBtruncate\fP(1), \fBfallocate\fP(2), \fBposix_fallocate\fP(3)
.SH "ZGŁASZANIE BŁĘDÓW"
.sp
Problemy należy zgłaszać w \c
.URL "https://github.com/util\-linux/util\-linux/issues" "systemie śledzenia błędów" "."
.SH "DOSTĘPNOŚĆ"
.sp
Polecenie \fBfallocate\fP jest częścią pakietu util\-linux, który można pobrać ze strony \c
.URL "https://www.kernel.org/pub/linux/utils/util\-linux/" "Archiwum jądra Linux" "."