نام (NAME)

mformat - افزودن یک سیستم‌فایل MSDOS به فلاپی دیسک با فرمت سطح پایین

یادداشت هشدار (NOTE OF WARNING)

این صفحه راهنما به‌طور خودکار از مستندات texinfo برنامه mtools تولید شده است و ممکن است کاملاً دقیق یا کامل نباشد. برای جزئیات به انتهای این صفحه راهنما مراجعه کنید.

توضیحات (DESCRIPTION)

دستور mformat برای افزودن یک سیستم‌فایل MS-DOS به یک دیسکت فرمت‌شده در سطح پایین (low-level formatted) به کار می‌رود. نحو آن به شرح زیر است:

mformat [-t cylinders|-T tot_sectors] [-h heads] [-s sectors]
  [-f size] [-1] [-4] [-8]
  [-v volume_label]
  [-F] [-S sizecode]
  [-M software_sector_size]
  [-N serial_number] [-a]
  [-C] [-H hidden_sectors] [-I fsVersion]
  [-r root_sectors] [-L fat_len] 
  [-B boot_sector] [-k]
  [-m media_descriptor]
  [-K backup_boot]
  [-R nb_reserved_sectors]
  [-c clusters_per_sector]
  [-d fat_copies]
  [-X] [-2 sectors_on_track_0] [-3]
  [-0 rate_on_track_0] [-A rate_on_other_tracks]
  drive:

دستور mformat یک سیستم‌فایل کمینه MS-DOS (شامل سکتور راه‌انداز، FAT و دایرکتوری ریشه) را به دیسکتی اضافه می‌کند که پیش‌تر با فرمت سطح پایین Unix فرمت شده است.

گزینه‌های زیر پشتیبانی می‌شوند: (اگر این نسخه از mtools بدون گزینه USE_2M کامپایل شده باشد، ممکن است گزینه‌های S،‏ 2،‏ 1 و M وجود نداشته باشند)

گزینه‌های زیر مشابه با گزینه‌های دستور format در MS-DOS هستند:

گزینه‌ها (OPTIONS)

v: برچسب دیسک (volume label) را مشخص می‌کند. برچسب دیسک شناسه دیسک است و حداکثر می‌تواند ۱۱ نویسه باشد. اگر گزینه -v را نادیده بگیرید، mformat هیچ برچسبی به دیسک اختصاص نخواهد داد.
f: اندازه سیستم‌فایل DOS را برای فرمت مشخص می‌کند. تنها تعداد مشخصی از اندازه‌های از پیش تعریف‌شده توسط این پرچم پشتیبانی می‌شوند؛ برای سایر اندازه‌ها از پرچم‌های -h/-t/-s استفاده کنید. اندازه‌های زیر پشتیبانی می‌شوند:

160: 160K، یک‌طرفه، ۸ سکتور در هر شیار، ۴۰ سیلندر (برای 5 1/4 DD)
180: 160K، یک‌طرفه، ۹ سکتور در هر شیار، ۴۰ سیلندر (برای 5 1/4 DD)
320: 320K، دوطرفه، ۸ سکتور در هر شیار، ۴۰ سیلندر (برای 5 1/4 DD)
360: 360K، دوطرفه، ۹ سکتور در هر شیار، ۴۰ سیلندر (برای 5 1/4 DD)
720: 720K، دوطرفه، ۹ سکتور در هر شیار، ۸۰ سیلندر (برای 3 1/2 DD)
1200: 1200K، دوطرفه، ۱۵ سکتور در هر شیار، ۸۰ سیلندر (برای 5 1/4 HD)
1440: 1440K، دوطرفه، ۱۸ سکتور در هر شیار، ۸۰ سیلندر (برای 3 1/2 HD)
2880: 2880K، دوطرفه، ۳۶ سکتور در هر شیار، ۸۰ سیلندر (برای 3 1/2 ED)

t: تعداد شیارها (tracks) روی دیسک را مشخص می‌کند.
T: تعداد کل سکتورها روی دیسک را مشخص می‌کند. فقط یکی از این ۲ گزینه را می‌توان تعیین کرد (شیارها یا کل سکتورها).
h: تعداد هدها (طرف‌ها).
s: تعداد سکتورها در هر شیار را مشخص می‌کند. اگر گزینه 2m داده شود، نشان‌دهنده تعداد معادل‌های سکتور ۵۱۲ بایتی روی شیارهای عمومی است (یعنی غیر از شیار ۰ هد ۰). اگر گزینه 2m داده نشود، نشان‌دهنده تعداد سکتورهای فیزیکی در هر شیار است (که ممکن است بزرگ‌تر از ۵۱۲ بایت باشد).
1: تنها یک طرف را فرمت می‌کند (معادل -h 1).
4: یک دیسک ۳۶۰ کیلوبایتی دوطرفه را فرمت می‌کند (معادل -f 360). هنگام استفاده هم‌زمان با گزینه -1، این گزینه یک دیسک ۱۸۰ کیلوبایتی را فرمت می‌کند.
8: دیسکی با ۸ سکتور در هر شیار را فرمت می‌کند.

گزینه‌های q،‏ u و b از دستور format در MS-DOS پشتیبانی نمی‌شوند و s معنای متفاوتی دارد.

گزینه‌های زیر مختص mtools هستند:

F: پارتیشن را به صورت FAT32 فرمت می‌کند.
S: کد اندازه (size code). اندازه سکتور برابر است با 2 ^ (sizecode + 7).
X: دیسک را به عنوان یک دیسک XDF فرمت می‌کند. برای جزئیات بیشتر به بخش XDF مراجعه کنید. دیسک ابتدا باید با ابزار xdfcopy موجود در بسته fdutils در سطح پایین فرمت شده باشد. دیسک‌های XDF برای نمونه در دیسک‌های نصب OS/2 استفاده می‌شوند.
2: فرمت 2m. پارامتر این گزینه تعداد سکتورها در شیار ۰، هد ۰ را شرح می‌دهد. این گزینه برای سکتورهای بزرگ‌تر از حالت عادی توصیه می‌شود.
3: از فرمت 2m استفاده نمی‌کند، حتی اگر هندسه فعلی دیسک، هندسه 2m باشد.
0: نرخ انتقال داده در شیار ۰.
A: نرخ انتقال داده در شیارهایی غیر از ۰.
M: اندازه نرم‌افزاری سکتور. این پارامتر اندازه سکتور بر حسب بایت را که توسط سیستم‌فایل MS-DOS استفاده می‌شود توصیف می‌کند. به‌طور پیش‌فرض این مقدار برابر با اندازه فیزیکی سکتور است.
N: به جای تولید خودکار، از شماره سریال درخواستی استفاده می‌کند.
a: اگر این گزینه داده شود، یک شماره سریال به سبک Atari تولید می‌شود. دستگاه‌های Atari شماره سریال خود را در برچسب OEM ذخیره می‌کنند.
C: فایل تصویر دیسک (image file) را برای نصب سیستم‌فایل MS-DOS روی آن ایجاد می‌کند. بدیهی است که این گزینه برای دستگاه‌های فیزیکی مانند فلاپی‌ها و پارتیشن‌های دیسک سخت بی‌فایده است، اما برای فایل‌های ایمیج سودمند است.
H: تعداد سکتورهای پنهان. این پارامتر برای فرمت پارتیشن‌های دیسک سخت که روی مرزهای شیار تراز نشده‌اند (یعنی هد اول از شیار اول متعلق به پارتیشن نیست، بلکه حاوی یک جدول پارتیشن است) مفید است. در آن حالت، تعداد سکتورهای پنهان عموماً برابر با تعداد سکتورها در هر سیلندر است. این قابلیت آزموده نشده است.
I: شناسه fsVersion را هنگام فرمت درایو FAT32 تنظیم می‌کند. برای به دست آوردن این مقدار، minfo را روی یک درایو موجود FAT32 اجرا کرده و آن را برای من ایمیل کنید تا بتوانم مقدار صحیح را در نسخه‌های آینده mtools بگنجانم.
c: اندازه کلاستر را (بر حسب سکتور) تنظیم می‌کند. اگر این اندازه کلاستر باعث ایجاد FAT بسیار بزرگی نسبت به تعداد بیت‌هایش شود، mtools به‌طور خودکار اندازه کلاستر را افزایش می‌دهد تا زمانی که FAT به اندازه کافی کوچک شود. اگر اندازه کلاستر به‌طور صریح مشخص نشود، mtools از مقدار پیش‌فرضی مطابق با بخش «تعداد سکتورها در هر کلاستر (NUMBER OF SECTORS PER CLUSTER)» در زیر استفاده می‌کند.
d: تعداد رونوشت‌های FAT را تنظیم می‌کند. پیش‌فرض ۲ است. این تنظیم همچنین می‌تواند با استفاده از متغیر محیطی MTOOLS_NFATS مشخص شود.
r: اندازه دایرکتوری ریشه را (بر حسب سکتور) تنظیم می‌کند. تنها برای FATهای ۱۲ و ۱۶ بیتی کاربرد دارد. این تنظیم همچنین می‌تواند با استفاده از متغیر محیطی MTOOLS_DIR_LEN مشخص شود.
L: طول FAT را تنظیم می‌کند.
B: به جای استفاده از سکتور راه‌انداز خود برنامه، از سکتور راه‌انداز (boot sector) ذخیره‌شده در فایل یا دستگاه داده‌شده استفاده می‌کند. تنها فیلدهای هندسه به‌روزرسانی می‌شوند تا با پارامترهای دیسک مقصد مطابقت یابند.
k: سکتور راه‌انداز موجود را تا حد امکان حفظ می‌کند. تنها فیلدهای هندسه و سایر داده‌های مشابه سیستم‌فایل به‌روزرسانی می‌شوند تا با پارامترهای دیسک مقصد تطبیق پیدا کنند.
K: شماره سکتوری را که پشتیبان سکتور راه‌انداز باید در آن ذخیره شود، تنظیم می‌کند (تنها در FAT32 کاربرد دارد).
R: تعداد سکتورهای رزروشده را برای این سیستم‌فایل تعیین می‌کند. این مقدار باید حداقل ۱ برای دیسک‌های غیر FAT32 و حداقل ۳ برای دیسک‌های FAT باشد (به منظور جا دادن سکتور راه‌انداز، سکتور اطلاعات و سکتور پشتیبان راه‌انداز).
m: از یک بایت توصیف‌گر رسانه (media descriptor) غیراستاندارد برای این دیسک استفاده می‌کند. توصیف‌گر رسانه در موقعیت ۲۱ از سکتور راه‌انداز و به عنوان اولین بایت در هر رونوشت FAT ذخیره می‌شود. استفاده از این گزینه ممکن است DOS یا نسخه‌های قدیمی‌تر mtools را دچار سردرگمی کرده و دیسک را غیرقابل‌خواندن کند. تنها در صورتی استفاده کنید که می‌دانید چه کاری انجام می‌دهید.
b: از یک شماره دیسک بایوس (bios disk number) غیراستاندارد برای این دیسک استفاده می‌کند. به‌طور پیش‌فرض، شماره دیسک بایوس از توصیف‌گر رسانه استنباط می‌شود: 0x80 برای توصیف‌گر رسانه 0xf8، یا در غیر این صورت 0x00.

برای فرمت دیسکت با چگالی‌ای متفاوت از مقدار پیش‌فرض، باید (حداقل) آن پارامترهای خط فرمان را که با پیش‌فرض تفاوت دارند ارائه دهید.

دستور Mformat در صورت موفقیت 0 و در صورت شکست 1 را برمی‌گرداند.

این ابزار اطلاعات بلوک‌های خراب (bad block) را در FAT ثبت نمی‌کند؛ برای این کار از mbadblocks استفاده کنید.

تعداد سکتورها در هر کلاستر (NUMBER OF SECTORS PER CLUSTER)

اگر کاربر اندازه کلاستری مشخص نکند، mformat مقدار پیش‌فرضی را برای آن تعیین می‌کند.

برای FAT32، این ابزار بر اساس تعداد کل سکتورهای سیستم‌فایل، از جدول زیر برای تعیین تعداد سکتورها در هر کلاستر استفاده می‌کند:

بیش از 32*1024*1024*2: ۶۴ سکتور
بین 16*1024*1024*2 و 32*1024*1024*2: ۳۲ سکتور
بین 8*1024*1024*2 و 16*1024*1024*2: ۱۶ سکتور
بین 260*1024*2 و 81024*1024*2: ۱ سکتور

این اطلاعات از صفحه ۲۰ سند fatgen103 مایکروسافت برگرفته شده است که در حال حاضر در نشانی زیر یافت می‌شود:

https://staff.washington.edu/dittrich/misc/fatgen103.pdf

برای FAT12 و FAT16، ابزار mformat از روشی تکرارشونده استفاده می‌کند؛ بدین ترتیب که با یک مقدار معین آغاز کرده و آن را دو برابر می‌کند تا زمانی که بتواند با آن اندازه کلاستر و تعداد کلاستری کمتر از حداکثر مجاز، دیسک را پوشش دهد.

مقدار آغازین برای دیسک‌های دارای یک هد یا کمتر از ۲۰۰۰ سکتور برابر با ۱، و برای دیسک‌های دارای بیش از یک هد و بیش از ۲۰۰۰ سکتور برابر با ۲ است.

تعداد سکتورها در هر کلاستر نمی‌تواند فراتر از ۱۲۸ برود.

همچنین ببینید (SEE ALSO)

مستندات texinfo برنامه Mtools

مشاهده مستندات texi (VIEWING THE TEXI DOC)

این صفحه راهنما به‌طور خودکار از مستندات texinfo برنامه mtools تولید شده است. با این حال، این فرایند تقریبی بوده و برخی موارد نظیر ارجاعات متقابل، پانویس‌ها و نمایه‌ها در طول این فرایند تبدیل از دست رفته‌اند؛ زیرا این موارد نمایش مناسبی در قالب صفحه راهنما ندارند. علاوه بر این، همه اطلاعات به این نسخه از صفحه راهنما منتقل نشده است. بنابراین قویاً توصیه می‌کنم از مستندات اصلی texinfo استفاده کنید. برای اطلاع از نحوه مشاهده مستندات texinfo به انتهای این صفحه راهنما مراجعه کنید.

*

برای ایجاد یک نسخه قابل‌چاپ از مستندات texinfo، دستورهای زیر را اجرا کنید:

./configure; make dvi; dvips mtools.dvi

*

برای ایجاد یک نسخه html، اجرا کنید:

./configure; make html

یک نسخه آماده html را می‌توان در نشانی زیر یافت: `http://www.gnu.org/software/mtools/manual/mtools.html'

*

برای ایجاد یک نسخه info (قابل مرور با حالت info برنامه emacs)، اجرا کنید:

./configure; make info

مستندات texinfo در حالت چاپ‌شده یا در قالب html بهترین ظاهر را دارند. در واقع، در نسخه info خواندن برخی مثال‌ها به دلیل قراردادهای نقل‌قول استفاده‌شده در info دشوار است.