| MC(1) | GNU Midnight Commander | MC(1) |
نام (NAME)
mc - پوستهٔ دیداری برای سیستمهای شبهیونیکس.
خلاصه دستور (SYNOPSIS)
mc [-abcCdfhPstuUVx] [-l log] [dir1 [dir2]] [-e [file] ...] [-v file]
توضیحات (DESCRIPTION)
برنامهٔ GNU Midnight Commander یک مرورگر دایرکتوری و مدیر فایل برای سیستمعاملهای شبهیونیکس است.
گزینهها (OPTIONS)
- -a, --stickchars
- غیرفعالسازی استفاده از نویسههای گرافیکی برای کشیدن خطوط.
- -b, --nocolor
- اجبار به حالت نمایش سیاهوسفید.
- -c, --color
- اجبار به حالت رنگی، لطفاً برای اطلاعات بیشتر بخش Colors را ببینید.
- -C arg, --colors=arg
- مشخص کردن یک مجموعه رنگ متفاوت در خط فرمان. قالب arg در بخش Colors توضیح داده شده است.
- --configure-options
- نمایش گزینههای پیکربندی (configure).
- -d, --nomouse
- غیرفعالسازی پشتیبانی از موشواره.
- -e [file], --edit[=file]
- راهاندازی ویرایشگر داخلی. اگر file مشخص شده باشد، در هنگام شروع باز میشود. همچنین ببینید: mcedit (1).
- -f, --datadir
- نمایش مسیرهای جستجوی کامپایلشده در برنامه برای فایلهای Midnight Commander.
- -F, --datadir-info
- نمایش اطلاعات تکمیلی دربارهٔ مسیرهای کامپایلشده برای Midnight Commander.
- -g, --oldmouse
- اجبار به حالت «ردیابی عادی» (normal tracking) موشواره. هنگام اجرا روی ترمینالهای با قابلیت xterm (مانند tmux/screen) استفاده میشود.
- -k, --resetsoft
- بازنشانی کلیدهای نرمافزاری (softkeys) به پیشفرض آنها از پایگاهدادهٔ termcap/terminfo. تنها در پایانههای HP زمانی که کلیدهای تابعی کار نمیکنند مفید است.
- -K file, --keymap=file
- مشخص کردن نام فایل نگاشت کلیدها (keymap) در خط فرمان.
- -l file, --ftplog=file
- ذخیرهٔ گفتگوهای ftpfs با سرور در file.
- --nokeymap
- کلیدهای مقیدشده را از هیچ فایلی بارگذاری نکن، از کلیدهای پیشفرض کدنویسیشده استفاده کن.
- -P file, --printwd=file
- چاپ آخرین دایرکتوری کاری در فایل مشخصشده. این گزینه برای استفادهٔ مستقیم در نظر گرفته نشده است؛ در عوض، از درون یک اسکریپت پوستهٔ ویژه استفاده میشود که بهطور خودکار دایرکتوری جاری پوسته را به آخرین دایرکتوریای که Midnight Commander در آن بود تغییر میدهد. برای تعریف mc بهعنوان یک نام مستعار (alias) برای اسکریپت پوستهٔ مناسب، بهترتیب فایل /usr/lib/mc/mc.sh (کاربران bash و zsh) یا /usr/lib/mc.csh (کاربران tcsh) را فراخوانی (source) کنید.
- -s, --slow
- فعالسازی حالت ترمینال کُند؛ در این حالت برنامه نویسههای سنگین رسم خط را ترسیم نمیکند و حالت پرحرف (verbose) را خاموش میسازد.
- -S arg, --skin=arg
- مشخص کردن نام پوسته (skin) در خط فرمان. سازوکار پوستهها در بخش Skins مستند شده است.
- -t, --termcap
- تنها زمانی استفاده میشود که کد با S-Lang و terminfo کامپایل شده باشد: این گزینه باعث میشود Midnight Commander برای اطلاعات ترمینال بهجای اطلاعات موجود در پایگاهدادهٔ سرتاسری سیستم، از مقدار متغیر TERMCAP استفاده کند.
- -u, --nosubshell
- غیرفعالسازی استفاده از پوستهٔ همروند (تنها زمانی کاربرد دارد که Midnight Commander همراه با پشتیبانی از پوستهٔ همروند ساخته شده باشد).
- -U, --subshell
- فعالسازی استفاده از پشتیبانی پوستهٔ همروند (تنها زمانی کاربرد دارد که Midnight Commander با پشتیبانی از زیرپوسته (subshell) بهعنوان یک قابلیت اختیاری ساخته شده باشد).
- -v file, --view=file
- راهاندازی نمایشدهندهٔ داخلی برای مشاهدهٔ فایل مشخصشده. همچنین ببینید: mcview (1).
- -V, --version
- نمایش نسخهٔ برنامه.
- -x, --xterm
- اجبار به حالت xterm. هنگام اجرا در پایانههای با قابلیت xterm (دارای دو حالت صفحهنمایش و توانایی ارسال توالیهای گریز موشواره) استفاده میشود.
- -X, --no-x11
- عدم استفاده از X11 برای دریافت وضعیت کلیدهای تبدیلگر Alt، Ctrl و Shift.
اگر هر دو مسیر مشخص شوند، نخستین نام مسیر دایرکتوریای است که در پانل فعال نمایش داده میشود؛ دومین نام مسیر دایرکتوریای است که در پانل دیگر نشان داده خواهد شد.
اگر یک مسیر مشخص شود، نام مسیر دایرکتوریای است که در پانل فعال نمایش داده میشود؛ مقدار "other_dir" از panels.ini دایرکتوریای است که در پانل غیرفعال نمایش داده خواهد شد.
اگر هیچ مسیری مشخص نشود، دایرکتوری جاری در پانل فعال نمایش داده میشود؛ مقدار "other_dir" از panels.ini دایرکتوریای است که در پانل غیرفعال نمایش داده خواهد شد. صفحه نمایش Midnight Commander به چهار بخش تقسیم شده است. تقریباً تمام فضای صفحه توسط دو پانل دایرکتوری اشغال میشود. بهطور پیشفرض، خط دوم از پایین صفحه، خط فرمان شل است و خط پایینی، برچسبهای کلیدهای تابعی را نشان میدهد. بالاترین خط، خط نوار منو است. خط نوار منو ممکن است قابل مشاهده نباشد، اما اگر با ماوس روی بالاترین خط کلیک کنید یا کلید F9 را فشار دهید، ظاهر میشود.
برنامهٔ Midnight Commander نمایی از دو دایرکتوری را بهطور همزمان ارائه میدهد. یکی از پانلها، پانل جاری است (یک نوار انتخاب در پانل جاری قرار دارد). تقریباً همهٔ عملیاتها روی پانل جاری صورت میگیرد. برخی از عملیاتهای فایل مانند Rename و Copy بهطور پیشفرض از دایرکتوری پانل انتخابنشده به عنوان مقصد استفاده میکنند (نگران نباشید، آنها همیشه ابتدا از شما تاییدیه میخواهند). برای اطلاعات بیشتر، بخشهای مربوط به Directory Panels، Left and Right Menus و File Menu را ببینید.
شما میتوانید دستورهای سیستمی را صرفاً با تایپ کردن آنها از درون Midnight Commander اجرا کنید. هر آنچه تایپ کنید در خط فرمان شل نمایش داده میشود، و هنگامی که کلید Enter را فشار دهید، Midnight Commander خط فرمانی را که تایپ کردهاید اجرا خواهد کرد؛ بخشهای Shell Command Line و Input Line Keys را برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ خط فرمان بخوانید.
پشتیبانی از ماوس (MOUSE SUPPORT)
برنامهٔ Midnight Commander همراه با پشتیبانی از ماوس عرضه میشود. این قابلیت هرگاه در یک ترمینال xterm(1) اجرا شوید فعال میگردد (حتی اگر از طریق xterm یک اتصال telnet، ssh یا rlogin به ماشینی دیگر برقرار کنید نیز کار میکند) یا اگر در کنسول لینوکس در حال اجرا باشید و کارساز ماوس gpm در حال اجرا باشد.
هنگامی که روی یک فایل در پانلهای دایرکتوری کلیک چپ میکنید، آن فایل انتخاب میشود؛ اگر با دکمهٔ راست کلیک کنید، فایل نشانهگذاری میشود (یا بسته به وضعیت قبلی، از حالت نشانهگذاری خارج میشود).
دوبار کلیک روی یک فایل، در صورتی که برنامهای اجرایی باشد، تلاش میکند تا آن را اجرا کند؛ و چنانچه در extension file برنامهای برای پسوند آن فایل مشخص شده باشد، برنامهٔ تعیینشده اجرا میشود.
همچنین، اجرای دستورهای اختصاصیافته به برچسبهای کلیدهای تابعی با کلیک کردن روی آنها امکانپذیر است.
نرخ تکرار خودکار پیشفرض برای دکمههای ماوس ۴۰۰ میلیثانیه است. این مقدار را میتوان با ویرایش فایل ~/.config/mc/ini و تغییر پارامتر mouse_repeat_rate به مقادیر دیگر تغییر داد.
اگر Midnight Commander را با پشتیبانی از ماوس اجرا میکنید، میتوانید با نگه داشتن کلید Shift به رفتار پیشفرض ماوس (برش و چسباندن متن) دسترسی داشته باشید..SH ""
کلیدها (Keys)
برخی از دستورها در Midnight Commander نیازمند استفاده از کلیدهای Control (گاهی با برچسب CTRL یا CTL) و Meta (گاهی با برچسب ALT یا حتی Compose) هستند. در این راهنما از اختصارات زیر استفاده خواهیم کرد:
- C-<chr>
- به معنای پایین نگهداشتن کلید Control هنگام تایپ نویسهٔ <chr> است. بنابراین C-f به این معنی خواهد بود: کلید Control را نگه داشته و f را فشار دهید.
- Alt-<chr>
- به معنای پایین نگهداشتن کلید Meta یا Alt هنگام تایپ <chr> است. اگر کلید Meta یا Alt وجود ندارد، کلید Esc را فشرده، رها کنید و سپس نویسهٔ <chr> را تایپ کنید.
- S-<chr>
- به معنای پایین نگهداشتن کلید Shift هنگام تایپ <chr> است.
تمام خطوط ورودی در Midnight Commander بهطور پیشفرض از نگاشتی نزدیک به کلیدهای میانبر ویرایشگر GNU Emacs استفاده میکنند.
شما میتوانید کلیدهای میانبر را بازتعریف کنید. برای اطلاعات بیشتر به بازتعریف کلیدهای میانبر (redefine hotkey bindings)
مراجعه کنید. تمام کلیدهای میانبر دیگر (که در این راهنما شرح داده شدهاند) نسبت به رفتار پیشفرض هستند.
بخشهای متعددی وجود دارند که به شرح کلیدها میپردازند. موارد زیر از مهمترین آنها هستند:
بخش منوی فایل (File Menu) میانبرهای صفحهکلید را برای دستورهای موجود در منوی File مستند میکند. این بخش شامل کلیدهای تابعی (Function keys) است. بیشتر این دستورها عملیاتی را انجام میدهند که معمولاً روی فایل انتخابشده یا فایلهای نشانهگذاریشده اعمال میشود.
بخش پانلهای دایرکتوری (Directory Panels) کلیدهایی را مستند میکند که فایلی را انتخاب کرده یا فایلها را بهعنوان هدف برای یک عملیات بعدی نشانهگذاری میکنند (این عملیات معمولاً یکی از موارد منوی فایل است).
بخش خط فرمان شل (Shell Command Line) کلیدهایی را فهرست میکند که برای ورود و ویرایش خطوط فرمان استفاده میشوند. بیشتر این کلیدها نام فایلها و موارد مشابه را از پانلهای دایرکتوری در خط فرمان کپی میکنند (تا از تایپ اضافه جلوگیری شود) یا به تاریخچهٔ خط فرمان دسترسی دارند.
کلیدهای خط ورودی (Input Line Keys) برای ویرایش خطوط ورودی استفاده میشوند. این شامل هر دو مورد خط فرمان و خطوط ورودی در کادرهای محاورهای پرسوجو است.
بازتعریف کلیدهای میانبر (Redefine hotkey bindings)
نگاشت کلیدهای میانبر میتواند از یک فایل خارجی (keymap-file) خوانده شود. در ابتدا، Midnight Commander کلیدهای میانبر را با استفاده از keymap تعریفشده در کد منبع ایجاد میکند. سپس، دو فایل /usr/share/mc/mc.keymap و /etc/mc/mc.keymap همیشه بارگیری میشوند و کلیدهای میانبر تعریفشدهٔ قبلی را بهصورت متوالی بازتخصیص میدهند. فایل keymap تعریفشده توسط کاربر بر اساس الگوریتم زیر جستجو میشود (تا نخستین مورد یافتشده):
-
1) گزینهٔ خط فرمان -K <keymap> یا --keymap=<keymap>
2) متغیر محیطی MC_KEYMAP
3) پارامتر keymap در بخش [Midnight-Commander] از فایل پیکربندی.
4) فایل ~/.config/mc/mc.keymap
گزینهٔ خط فرمان، متغیر محیطی و پارامتر موجود در فایل پیکربندی میتوانند حاوی مسیر مطلق به keymap-file (با پسوند .keymap یا بدون آن) باشند. جستجوی keymap-file در مسیرهای زیر رخ خواهد داد (تا نخستین موردی که یافت شود):
-
1) ~/.config/mc
2) /etc/mc/
3) /usr/share/mc/در اینجا کلیدهایی آورده شده است که در هیچیک از دستهبندیهای دیگر قرار نمیگیرند:
- Enter
- اگر متنی در خط فرمان (خط واقع در پایین پانلها) وجود داشته باشد، آن دستور اجرا میشود. اگر متنی در خط فرمان نباشد، در صورتی که نوار انتخاب روی یک دایرکتوری قرار داشته باشد، Midnight Commander یک chdir(2) به دایرکتوری انتخابشده انجام میدهد و اطلاعات درون پانل را مجدداً بارگذاری میکند؛ اگر مورد انتخابشده یک فایل اجرایی باشد، اجرا میشود. در نهایت، اگر پسوند نام فایل انتخابشده با یکی از پسوندهای موجود در فایل پسوندها مطابقت داشته باشد، دستور متناظر با آن اجرا خواهد شد.
- C-l
- بازترسیم تمام اطلاعات در Midnight Commander.
- C-x c
- اجرای دستور Chmod روی یک فایل یا روی فایلهای علامتگذاریشده.
- C-x o
- اجرای دستور Chown روی فایل جاری یا روی فایلهای علامتگذاریشده.
- C-x l
- اجرای دستور پیوند سخت (hard link).
- C-x s
- اجرای دستور پیوند نمادین مطلق (absolute symbolic link).
- C-x v
- اجرای دستور پیوند نمادین نسبی (relative symbolic link). برای اطلاعات بیشتر در مورد پیوندهای نمادین، بخش منوی فایل (File Menu) را ببینید.
- C-x i
- تنظیم حالت نمایش پانل دیگر روی اطلاعات (information).
- C-x q
- تنظیم حالت نمایش پانل دیگر روی نمای سریع (quick view).
- C-x !
- اجرای دستور External panelize .
- C-x h
- اجرای دستور افزودن دایرکتوری به فهرست داغ (Hotlist) .
- Alt-!
- اجرای دستور نمای فیلترشده (Filtered view)، شرح دادهشده در دستور view.
- Alt-?
- اجرای دستور یافتن فایل (Find file) .
- Alt-c
- نمایش کادر گفتگوی quick cd (تغییر سریع دایرکتوری).
- C-o
- هنگامی که برنامه در کنسول Linux یا FreeBSD یا در یک xterm در حال اجرا است، خروجی دستور پیشین را به شما نمایش میدهد. هنگام اجرا روی کنسول Linux، نرمافزار Midnight Commander از یک برنامه خارجی (cons.saver) برای مدیریت ذخیره و بازیابی اطلاعات روی صفحه نمایش استفاده میکند.
هنگامی که پشتیبانی از subshell در برنامه کامپایل شده باشد، میتوانید در هر زمان C-o را بزنید تا به صفحه اصلی Midnight Commander بازگردید؛ برای بازگشت به برنامه خود کافی است مجدداً C-o را فشار دهید. اگر برنامهای با استفاده از این ترفند به حالت تعلیق درآمده باشد، تا زمانی که آن برنامه معلق را خاتمه ندهید، قادر به اجرای برنامههای دیگر از طریق Midnight Commander نخواهید بود. این بخش کلیدهایی را فهرست میکند که روی پانلهای دایرکتوری عمل میکنند. اگر میخواهید بدانید چگونه ظاهر پانلها را تغییر دهید، نگاهی به بخش Left and Right Menus. بیندازید.
- Tab, C-i
- پانل جاری را تغییر میدهد. پانل دیگرِ قبلی به پانل جاری جدید، و پانل جاریِ قبلی به پانل دیگر جدید تبدیل میشود. نوار انتخاب از پانل جاری قبلی به پانل جاری جدید جابهجا میشود.
- Insert, C-t
- برای علامتگذاری فایلها میتوانید از کلید Insert (توالی kich1 در terminfo) استفاده کنید. برای لغو علامتگذاری فایلها، کافی است فایلی را که علامتگذاری شده دوباره علامتگذاری کنید.
- Alt-e
- برای تغییر مجموعهنویسه (charset) پانل میتوانید از Alt-e (یا M-e) استفاده کنید. بازکدگذاری از صفحه کد (codepage) انتخابی به صفحه کد سیستم انجام میشود. برای لغو بازکدگذاری، در کادر گفتگوی کدگذاریها گزینه "No translation" را انتخاب کنید.
- Alt-g, Alt-r, Alt-j
- به ترتیب برای انتخاب فایل بالایی در یک پانل، فایل میانی و فایل پایینی استفاده میشوند.
- Alt-t
- قالب نمایش فهرست جاری را تغییر میدهد تا قالب نمایش بعدی را نشان دهد. با این کلید میتوان بهسرعت بین فهرستبندی خلاصه، فهرستبندی کامل، قالب فهرستبندی تعریفشده توسط کاربر، و بازگشت به حالت پیشفرض جابهجا شد.
- C- (control-backslash)
- directory hotlist (فهرست داغ دایرکتوری) را نشان میدهد و به دایرکتوری انتخابی تغییر مسیر میدهد.
- + (plus)
- برای انتخاب (علامتگذاری) گروهی از فایلها به کار میرود. Midnight Commander گزینههای انتخاب را درخواست خواهد کرد. هنگامی که جعبه انتخاب Files only فعال باشد، تنها فایلها انتخاب خواهند شد. اگر Files only غیرفعال باشد، هم فایلها و هم دایرکتوریها انتخاب میشوند. هنگامی که جعبه انتخاب Shell Patterns فعال باشد، عبارت منظم بسیار شبیه به تطبیق نام فایل (globbing) در شل خواهد بود (* به معنای صفر یا چند نویسه و ? به معنای یک نویسه است). اگر Shell Patterns غیرفعال باشد، علامتگذاری فایلها با عبارات منظم معمولی انجام میشود (ببینید: ed (1)). هنگامی که جعبه انتخاب Case sensitive فعال باشد، انتخاب به بزرگی و کوچکی حروف حساس خواهد بود. اگر Case sensitive غیرفعال باشد، بزرگی و کوچکی حروف نادیده گرفته میشود.
- (backslash)
- از کلید "\" برای لغو انتخاب گروهی از فایلها استفاده کنید. این عمل معکوس کلید Plus است.
- up-key, C-p
- نوار انتخاب را به مدخل قبلی در پانل جابهجا میکند.
- down-key, C-n
- نوار انتخاب را به مدخل بعدی در پانل جابهجا میکند.
- home, a1, Alt-<
- نوار انتخاب را به اولین مدخل در پانل جابهجا میکند.
- end, c1, Alt->
- نوار انتخاب را به آخرین مدخل در پانل جابهجا میکند.
- next-page, C-v
- نوار انتخاب را یک صفحه به پایین میبرد.
- prev-page, Alt-v
- نوار انتخاب را یک صفحه به بالا میبرد.
- Alt-o
- اگر فایل انتخابشده جاری یک دایرکتوری باشد، آن دایرکتوری را در پانل دیگر بارگذاری کرده و انتخاب را به فایل بعدی منتقل میکند. اگر فایل انتخابشده جاری دایرکتوری نباشد، دایرکتوری والد را در پانل دیگر بارگذاری کرده و انتخاب را به فایل بعدی منتقل میکند.
- Alt-i
- دایرکتوری جاری پانل فعال را به دایرکتوری جاری پانل دیگر نیز تبدیل میکند. در صورت نیاز، پانل دیگر را به حالت فهرستبندی میبرد. اگر پانل جاری پنلبندیشده (panelized) باشد، پانل دیگر پنلبندی نمیشود.
- C-PageUp, C-PageDown
- تنها در صورتی که توسط ترمینال پشتیبانی شود: به ترتیب به ".." و به دایرکتوری انتخابشده جاری تغییر مسیر میدهد.
- Alt-y
- به دایرکتوری قبلی در تاریخچه منتقل میشود؛ معادل کلیک کردن با ماوس روی < است.
- Alt-u
- به دایرکتوری بعدی در تاریخچه منتقل میشود؛ معادل کلیک کردن با ماوس روی > است.
- Alt-S-h, Alt-H
- تاریخچه دایرکتوری را نمایش میدهد؛ معادل فشردن 'v' با ماوس است. حالت جستجوی سریع به شما امکان میدهد در پانل فایلها جستجوی سریع انجام دهید. برای شروع جستجوی نام فایل در فهرست دایرکتوری، C-s یا Alt-s را فشار دهید.
هنگامی که جستجو فعال است، ورودی کاربر به جای خط فرمان به رشتهٔ جستجو اضافه خواهد شد. اگر گزینهٔ Show mini-status فعال باشد، رشتهٔ جستجو در خط وضعیت کوچک (mini-status) نشان داده میشود. هنگام تایپ کردن، نوار انتخاب به فایل بعدی که با حروف تایپشده آغاز میشود جابهجا خواهد شد. کلیدهای Backspace یا DEL میتوانند برای تصحیح اشتباهات تایپی استفاده شوند. اگر C-s دوباره فشار داده شود، مورد منطبق بعدی جستجو میشود.
اگر جستجوی سریع با دو بار فشردن C-s آغاز شود، از الگوی جستجوی سریع قبلی برای جستجوی فعلی استفاده خواهد شد.
علاوه بر نویسههای نام فایل، میتوانید از نویسههای جانشین (wildcard) «*» و «?» نیز استفاده کنید.
خط فرمان پوسته (Shell Command Line)
این بخش کلیدهایی را فهرست میکند که برای پرهیز از تایپ بیش از حد هنگام وارد کردن دستورهای پوسته مفید هستند.
- Alt-Enter
- نام فایل انتخابشدهٔ فعلی را در خط فرمان کپی میکند.
- C-Enter
- مانند Alt-Enter عمل میکند. ممکن است در سیستمهای از راه دور و برخی پایانهها کار نکند.
- C-S-Enter
- نام مسیر کامل فایل انتخابشدهٔ فعلی را در خط فرمان کپی میکند. ممکن است در سیستمهای از راه دور و برخی پایانهها کار نکند.
- Alt-Tab
- عملیات تکمیل (completion) نام فایل، دستور، متغیر، نام کاربری و نام میزبان را برای شما انجام میدهد.
- C-x t, C-x C-t
- فایلهای علامتگذاریشده (یا در صورت عدم وجود فایلهای علامتگذاریشده، فایل انتخابشده) از پانل فعلی (C-x t) یا از پانل دیگر (C-x C-t) را در خط فرمان کپی میکند.
- C-x p, C-x C-p
- توالی کلید نخست، نام مسیر فعلی را در خط فرمان کپی میکند، و توالی دوم، نام مسیر پانل انتخابنشده را در خط فرمان کپی میکند.
- C-q
- دستور نقلقول (quote) میتواند برای درج نویسههایی استفاده شود که در غیر این صورت توسط Midnight Commander تفسیر میشوند (مانند نماد «+»).
- Alt-p, Alt-n
- از این کلیدها برای مرور در تاریخچهٔ دستورها استفاده کنید. Alt-p شما را به مدخل قبلی و Alt-n شما را به مدخل بعدی میبرد.
- Alt-h
- تاریخچه را برای خط ورودی فعلی نمایش میدهد.
کلیدهای عمومی جابهجایی (General Movement Keys)
نمایشگر راهنما، نمایشگر فایل و درخت دایرکتوری از کد مشترکی برای مدیریت جابهجایی استفاده میکنند. بنابراین دقیقاً کلیدهای یکسانی را میپذیرند. هر یک از آنها همچنین برخی کلیدهای مخصوص به خود را نیز میپذیرد.
سایر بخشهای Midnight Commander از برخی از همین کلیدهای جابهجایی استفاده میکنند، بنابراین این بخش ممکن است برای آن بخشها نیز مفید باشد.
- Up, C-p
- یک خط به عقب میرود.
- Down, C-n
- یک خط به جلو میرود.
- Prev Page, Page Up, Alt-v
- یک صفحه به بالا میرود.
- Next Page, Page Down, C-v
- یک صفحه به پایین میرود.
- Home, A1
- به ابتدا میرود.
- End, C1
- به انتها میرود.
نمایشگر راهنما و نمایشگر فایل، علاوه بر کلیدهای ذکرشده در بالا، کلیدهای زیر را نیز میپذیرند:
- b, C-b, C-h, Backspace, Delete
- یک صفحه به بالا میرود.
- Space bar
- یک صفحه به پایین میرود.
- u, d
- نیم صفحه به بالا یا پایین میرود.
- g, G
- به ابتدا یا به انتها میرود. سطرهای ورودی (که برای خط فرمان و کادرهای محاورهای پرسوجو در برنامه استفاده میشوند) این کلیدها را میپذیرند:
- C-a
- مکاننما را در ابتدای سطر قرار میدهد.
- C-e
- مکاننما را در انتهای سطر قرار میدهد.
- C-b, move-left
- مکاننما را یک موقعیت به چپ میبرد.
- C-f, move-right
- مکاننما را یک موقعیت به راست میبرد.
- Alt-f
- یک کلمه به جلو میرود.
- Alt-b
- یک کلمه به عقب میرود.
- C-h, Backspace
- نویسه قبلی را حذف میکند.
- C-d, Delete
- نویسه واقع در نقطه (زیر مکاننما) را حذف میکند.
- C-@
- نشانهای را برای برش تعیین میکند.
- C-w
- متن بین مکاننما و نشانه را در یک بافر برش (kill buffer) کپی کرده و متن را از سطر ورودی حذف میکند.
- Alt-w
- متن بین مکاننما و نشانه را در یک بافر برش (kill buffer) کپی میکند.
- C-y
- محتویات بافر برش (kill buffer) را بازمیگرداند و درج میکند (yank).
- C-k
- متن را از موقعیت مکاننما تا انتهای سطر حذف میکند.
- Alt-p, Alt-n
- از این کلیدها برای مرور تاریخچه دستورات استفاده کنید. Alt-p شما را به ورودی پیشین و Alt-n شما را به ورودی پسین میبرد.
- Alt-C-h, Alt-Backspace
- یک کلمه به سمت عقب را حذف میکند.
- Alt-Tab
- عملیات تکمیل خودکار نام فایل، دستور، متغیر، نام کاربری و نام میزبان را انجام میدهد.
نوار منو (Menu Bar)
نوار منو با فشردن F9 یا کلیک ماوس روی بالاترین ردیف صفحه نمایش ظاهر میشود. نوار منو شامل پنج منو است: "Left"، "File"، "Command"، "Options" و "Right".
منوهای Left و Right به شما امکان میدهند ظاهر پانلهای دایرکتوری چپ و راست را تغییر دهید.
منوی File عملیاتی را که میتوانید روی فایل انتخابشده فعلی یا فایلهای علامتگذاریشده انجام دهید، فهرست میکند.
منوی Command عملیاتی را فهرست میکند که عمومیتر هستند و ارتباطی با فایل انتخابشده فعلی یا فایلهای علامتگذاریشده ندارند.
منوی Options عملیاتی را فهرست میکند که به شما امکان سفارشیسازی Midnight Commander را میدهند. نمای پانلهای دایرکتوری را میتوان از منوهای Left و Right تغییر داد (در صورتی که تقسیم افقی پانل از کادر گفتگوی گزینههای Layout انتخاب شده باشد، این منوها Above و Below نامیده میشوند).
قالب فهرستکردن (Listing Format)...
نمای حالت فهرست برای نمایش فهرستی از فایلها به کار میرود؛ چهار قالب فهرستبندی مختلف در دسترس است: Full، Brief، Long و User. نمای دایرکتوری کامل (Full)، نام فایل، اندازه فایل و زمان آخرین تغییر را نشان میدهد.
نمای مختصر (Brief) فقط نام فایل را نشان میدهد و میتواند بین ۱ تا ۹ ستون داشته باشد (بنابراین بر خلاف سایر نماها، فایلهای بیشتری را نمایش میدهد). نمای طولانی (Long) شبیه به خروجی دستور ls -l است. نمای طولانی تمام عرض صفحه را اشغال میکند.
اگر قالب نمایش "User" را انتخاب کنید، باید قالب نمایش را مشخص نمایید.
قالب نمایش کاربر باید با یک مشخصکننده اندازه پانل آغاز شود. این مشخصکننده میتواند "half" یا "full" باشد که به ترتیب یک پانل نیمصفحه و یک پانل تمامصفحه را مشخص میکنند.
پس از اندازه پانل، میتوانید مشخص کنید چه تعداد فهرست در کنار یکدیگر در پانل جا شوند (به عبارت دیگر: چند بار فیلدها به صورت افقی تکرار شوند). مقدار پیشفرض این گزینه ۱ است. میتوانید با افزودن یک عدد بین ۱ تا ۹ به رشته قالب، آن را تغییر دهید.
پس از این، نام فیلدها را با یک مشخصکننده اندازه اختیاری اضافه میکنید. فیلدهای موجود که میتوانید نمایش دهید عبارتند از:
- name
- نام فایل را نمایش میدهد.
- size
- اندازه فایل را نمایش میدهد.
- bsize
- شکل جایگزینی از قالب size است. این فیلد اندازه فایلها را نمایش میدهد و برای دایرکتوریها فقط SUB-DIR یا UP--DIR را نشان میدهد.
- type
- یک فیلد نوع به پهنای یک نویسه را نمایش میدهد. این نویسه مشابه خروجی ls با پرچم -F است: * برای فایلهای اجرایی، / برای دایرکتوریها، @ برای پیوندها، = برای سوکتها، - برای دستگاههای نویسهای، + برای دستگاههای بلوکی، | برای لولهها (pipes)، ~ برای پیوندهای نمادین به دایرکتوریها و ! برای پیوندهای نمادین نامعتبر (پیوندهایی که به هیچ مقصدی اشاره نمیکنند).
- mark
- اگر فایل علامتگذاری شده باشد یک علامت ستاره، و در غیر این صورت یک فاصله نمایش میدهد.
- mtime
- زمان آخرین تغییر محتوای فایل.
- atime
- زمان آخرین دسترسی به فایل.
- ctime
- زمان آخرین تغییر وضعیت فایل.
- perm
- رشتهای که بیتهای مجوزهای فعلی فایل را نشان میدهد.
- mode
- یک مقدار در مبنای هشت (اکتال) شامل بیتهای مجوزهای فعلی فایل.
- nlink
- تعداد پیوندها به فایل.
- ngid
- شناسه گروه یا GID (عددی).
- nuid
- شناسه کاربر یا UID (عددی).
- owner
- مالک فایل.
- group
- گروه فایل.
- inode
- شماره inode فایل.
همچنین میتوانید از کلمات کلیدی زیر برای تعریف چیدمان پانل استفاده کنید:
- space
- یک فاصله در قالب نمایش.
- |
- افزودن یک خط عمودی به قالب نمایش.
برای وادار کردن یک فیلد به اندازه ثابت (مشخصکننده اندازه)، کافی است : را به همراه تعداد نویسههای مورد نظر برای آن فیلد بیاورید. اگر پس از عدد، نماد + بیاید، این اندازه، حداقل اندازه فیلد را مشخص میکند - اگر برنامه متوجه شود که فضای بیشتری روی صفحه در دسترس است، فیلد را گسترش خواهد داد.
برای مثال، نمایش Full مطابق با این قالب است:
half type name | size | mtime
و نمایش Long مطابق با این قالب است:
full perm space nlink space owner space group space size space mtime space name
این یک قالب نمایش کاربری مناسب است:
half name | size:7 | type mode:3
پانلها را میتوان روی حالتهای زیر نیز تنظیم کرد:
- Info
- نمای اطلاعات (Info)، اطلاعات مربوط به فایل انتخابشده فعلی و در صورت امکان، اطلاعات سیستم فایل فعلی را نمایش میدهد.
- Tree
- نمای درختی کاملاً شبیه به ویژگی درخت دایرکتوری است. برای اطلاعات بیشتر، بخش مربوط به آن را ببینید.
- Quick View
- در این حالت، پانل به یک نمایشدهنده کوچکشده تغییر وضعیت میدهد که محتویات فایل انتخابشده فعلی را نمایش میدهد؛ اگر پانل را انتخاب کنید (با کلید Tab یا ماوس)، به دستورهای معمول نمایشدهنده دسترسی خواهید داشت. هشت روش مرتبسازی عبارتند از: بر اساس نام، بر اساس پسوند، بر اساس زمان تغییر، بر اساس زمان دسترسی، بر اساس زمان تغییر اطلاعات inode، بر اساس اندازه، بر اساس inode و مرتبنشده. در کادر محاورهای Sort order میتوانید روش مرتبسازی را انتخاب کنید و همچنین با علامت زدن جعبهٔ reverse، مرتبسازی را به صورت معکوس تعیین نمایید.
بهطور پیشفرض، دایرکتوریها پیش از فایلها مرتب میشوند، اما این رفتار را میتوان از منوی گزینههای پنل (گزینهٔ Mix all files) تغییر داد.
فیلتر... (Filter...)
دستور فیلتر به شما امکان میدهد یک الگوی شل (برای نمونه *.tar.gz) را مشخص کنید که فایلها و دایرکتوریها برای نمایش داده شدن باید با آن مطابقت داشته باشند. خط ورودی امکان وارد کردن الگوی نامهای فایل/دایرکتوری را که در پنل نمایش داده خواهند شد فراهم میکند.
هنگامی که جعبهٔ انتخاب Files only فعال باشد، تنها فایلها با فیلتر تطبیق داده میشوند و تمام دایرکتوریها نمایش داده خواهند شد. در غیر این صورت، هم فایلها و هم دایرکتوریها فیلتر میشوند. هنگامی که جعبهٔ انتخاب Shell Patterns فعال باشد، عبارت منظم بسیار شبیه به الگوهای تطبیق نام فایل در شل (globbing) خواهد بود (* بیانگر صفر یا چند نویسه و ? بیانگر یک نویسه است). در غیر این صورت، تطبیق فایلها/دایرکتوریها با عبارات منظم استاندارد انجام میشود (ببینید: ed(1)). هنگامی که جعبهٔ انتخاب Case sensitive فعال باشد، فیلتر کردن نسبت به بزرگی و کوچکی نویسهها حساس خواهد بود. در غیر این صورت، بزرگی و کوچکی حروف نادیده گرفته میشود.
بازخوانی (Reread)
دستور reread فهرست فایلهای موجود در دایرکتوری را دوباره بارگذاری میکند. این دستور زمانی مفید است که فرایندهای دیگر، فایلهایی را ایجاد یا حذف کرده باشند.
منوی فایل (File Menu)
برنامهٔ Midnight Commander از کلیدهای F1 - F10 به عنوان میانبرهای صفحهکلید برای دستوراتی که در منوی فایل ظاهر میشوند استفاده میکند. دنبالههای فرار (escape sequences) برای کلیدهای تابعی، قابلیتهای kf1 تا kf10 در terminfo هستند. در پایانههایی که از کلیدهای تابعی پشتیبانی نمیکنند، میتوانید با فشردن کلید Esc و سپس یک عدد در بازهٔ 1 تا 9 و 0 (به ترتیب متناظر با F1 تا F9 و F10) به همان قابلیت دست یابید.
منوی File شامل دستورهای زیر است (میانبرهای صفحهکلید در پرانتز آمدهاند):
Help (F1)
نمایشگر داخلی راهنمای فرامتنی را فراخوانی میکند. در داخل نمایشگر راهنما، میتوانید از کلید Tab برای انتخاب پیوند بعدی و از کلید Enter برای دنبال کردن آن پیوند استفاده کنید. کلیدهای Space و Backspace برای حرکت به جلو و عقب در صفحهٔ راهنما به کار میروند. برای دریافت فهرست کامل کلیدهای پذیرفتهشده، دوباره F1 را فشار دهید.
Menu (F2)
منوی کاربر را فراخوانی میکند. منوی کاربر راهکاری آسان برای ارائه یک منو به کاربران و افزودن قابلیتهای اضافی به Midnight Commander فراهم میکند.
View (F3, F13)
فایل انتخابشدهٔ فعلی را نمایش میدهد. بهطور پیشفرض این فرمان نمایشگر داخلی فایل را فراخوانی میکند، اما اگر گزینهٔ «Use internal view» خاموش باشد، یک نمایشگر فایل خارجی مشخصشده توسط متغیر محیطی VIEWER را فراخوانی میکند. اگر VIEWER تعریف نشده باشد، متغیر محیطی PAGER آزموده میشود. اگر PAGER نیز تعریف نشده باشد، دستور «view» فراخوانی میشود. اگر در عوض از F13 استفاده کنید، نمایشگر بدون اعمال هیچگونه قالببندی یا پیشپردازشی روی فایل، فراخوانی خواهد شد.
برای توضیح چگونگی تعیین گزینههای خط فرمان گسترشیافته برای نمایشگرهای خارجی، بخش پارامترهای نمایشگر خارجی را ببینید.
Filtered View (Alt-!)
این دستور، یک فرمان و آرگومانهای آن را از شما درخواست میکند (آرگومان بهطور پیشفرض نام فایل انتخابشدهٔ فعلی است)، و خروجی حاصل از این فرمان در نمایشگر داخلی فایل نشان داده میشود.
Edit (F4, F14)
برای ویرایش فایل مشخصشده، کلید F4 را فشار دهید. برای شروع ویرایشگر با یک فایل جدید و خالی، کلید F14 (معمولاً F14) را فشار دهید. در حال حاضر اینها ویرایشگر vi یا ویرایشگر تعیینشده در متغیر محیطی EDITOR یا در صورت فعال بودن گزینهٔ use_internal_edit، ویرایشگر داخلی فایل را فراخوانی میکنند.
برای توضیح چگونگی تعیین گزینههای خط فرمان گسترشیافته برای ویرایشگرهای خارجی، بخش پارامترهای ویرایشگر خارجی را ببینید.
Copy (F5, F15)
کلید F5 را فشار دهید تا یک کادر محاورهای ورودی برای رونوشت (کپی) گرفتن از فایل انتخابشدهٔ فعلی (یا در صورت وجود فایلهای نشانهگذاریشده، فایلهای نشانهگذاریشده) در دایرکتوری/نام فایلی که در کادر ورودی مشخص میکنید باز شود. مقصد بهطور پیشفرض دایرکتوری موجود در پنل انتخابنشده است. فضای مورد نیاز برای فایل مقصد ممکن است با توجه به گزینهٔ پیکربندی preallocate_space از پیش تخصیص یابد. در طول این فرایند، میتوانید با فشردن C-c یا Esc عملیات را لغو کنید. برای جزئیات مربوط به ماسک مبدأ (که معمولاً بسته به تنظیم Use shell patterns یکی از مقادیر * یا ^\(.*\)$ خواهد بود) و نویسههای عام (wildcards) احتمالی در مقصد، بخش رونوشت/تغییرنام با ماسک. را ببینید.
کلید F15 (معمولاً F15) مشابه است، اما مقصد آن بهطور پیشفرض دایرکتوری موجود در پنل انتخابشده است. این کلید صرفنظر از هرگونه فایل نشانهگذاریشده، همواره روی فایل انتخابشده عمل میکند.
در برخی سیستمها، با کلیک بر روی دکمهٔ پسزمینه (یا فشردن Alt-b در کادر محاورهای) امکان رونوشت در پسزمینه وجود دارد. بخش کارهای پسزمینه برای کنترل فرایند پسزمینه به کار میرود.
Link (C-x l)
ایجاد یک پیوند سخت (hard link) به فایل جاری.
Absolute symlink (C-x s)
ایجاد یک پیوند نمادین مطلق (absolute symbolic link) به فایل جاری.
Relative symLink (C-x v)
ایجاد یک پیوند نمادین نسبی (relative symbolic link) به فایل جاری.
برای کسانی که نمیدانند پیوندها چه هستند: ایجاد پیوند به یک فایل تا اندازهای مانند رونوشت گرفتن از آن است، اما هر دو نام فایل مبدأ و نام فایل مقصد یک تصویر فایل یکسان را نشان میدهند. برای نمونه، اگر یکی از این فایلها را ویرایش کنید، همهٔ تغییراتی که اعمال میکنید در هر دو فایل نمایان خواهد شد. برخی افراد پیوندها را نام مستعار (alias) یا میانبر (shortcut) مینامند.
یک پیوند سخت مانند یک فایل واقعی به نظر میرسد. پس از ایجاد آن، هیچ راهی برای تشخیص اینکه کدام فایل اصلی و کدام پیوند است وجود ندارد. اگر هر یک از آنها را حذف کنید، دیگری همچنان دستنخورده باقی میماند. متوجه شدن اینکه فایلها یک تصویر یکسان را نشان میدهند بسیار دشوار است. زمانی از پیوندهای سخت استفاده کنید که حتی نمیخواهید متوجه تفاوتی شوید.
یک پیوند نمادین ارجاعی به نام فایل اصلی است. اگر فایل اصلی حذف شود، پیوند نمادین بیفایده خواهد شد. متوجه شدن اینکه فایلها یک تصویر یکسان را نشان میدهند کاملاً آسان است. اگر فایلی یک پیوند نمادین به جایی باشد، Midnight Commander علامت «@» را در جلوی نام فایل نشان میدهد (به جز در مورد دایرکتوریها، که در آن علامت تیلدا (~) نشان داده میشود). اگر گزینهٔ Show mini-status فعال باشد، فایل اصلی که پیوند به آن اشاره میکند در خط وضعیت کوچک (mini-status line) نمایش داده میشود. زمانی از پیوندهای نمادین استفاده کنید که میخواهید از سردرگمی احتمالی ناشی از پیوندهای سخت دوری کنید..PP هنگامی که «C-x s» را فشار دهید، Midnight Commander بهطور خودکار مسیر کامل به همراه نام فایل اصلی را پر کرده و نامی را برای پیوند پیشنهاد میدهد. میتوانید هر یک از آنها را تغییر دهید.
گاهی اوقات ممکن است بخواهید مسیر مطلق فایل اصلی را به یک مسیر نسبی تغییر دهید. یک مسیر مطلق از دایرکتوری ریشه (root) آغاز میشود:
/home/frodo/mc/mc -> /home/frodo/new/mc
یک پیوند نسبی، مکان فایل اصلی را با شروع از مکان خودِ پیوند شرح میدهد:
/home/frodo/mc/mc -> ../new/mc
میتوانید با فشردن «C-x v» به جای «C-x s»، نرمافزار Midnight Commander را وادار کنید تا یک مسیر نسبی پیشنهاد دهد.
تغییر نام/انتقال - Rename/Move (F6, F16)
با فشردن کلید F6 یک کادر محاورهای ورودی باز میشود تا فایل انتخابشدهٔ فعلی (یا فایلهای نشانهگذاریشده، در صورتی که دستکم یک فایل نشانهگذاری شده باشد) را به دایرکتوری/نام فایل تعیینشده در کادر محاورهای منتقل کند. مقصد بهطور پیشفرض دایرکتوری موجود در پانل انتخابنشده است. برای جزئیات بیشتر به عملیات کپی (F5) در بالا مراجعه کنید؛ بیشتر موارد کاملاً مشابه هستند.
کلید F16 (معمولاً F16) مشابه است، اما بهطور پیشفرض دایرکتوری موجود در پانل انتخابشده را در نظر میگیرد. این کلید همیشه صرفنظر از هرگونه فایل نشانهگذاریشده، بر روی فایل انتخابشده عمل میکند.
در برخی سیستمها، با کلیک بر روی دکمهٔ پسزمینه (یا فشردن Alt-b در کادر محاورهای) میتوان عملیات کپی را در پسزمینه انجام داد. بخش کارهای پسزمینه (Background Jobs) برای واپایش فرایند پسزمینه به کار میرود.
ساخت دایرکتوری - Mkdir (F7)
یک کادر محاورهای ورودی باز کرده و دایرکتوری مشخصشده را ایجاد میکند.
حذف - Delete (F8)
فایل انتخابشدهٔ فعلی یا فایلهای نشانهگذاریشده در پانل انتخابشدهٔ کنونی را حذف میکند. در حین انجام این فرایند، میتوانید با فشردن C-c یا Esc عملیات را متوقف کنید.
تغییر سریع مسیر - Quick cd (Alt-c) اگر به خط فرمان کامل دسترسی دارید و میخواهید به جایی cd کنید، از دستور تغییر سریع مسیر (quick cd) استفاده کنید.
انتخاب گروهی - Select group (+)
این دستور برای انتخاب (نشانهگذاری) دستهای از فایلها استفاده میشود. Midnight Commander گزینههای انتخاب را درخواست خواهد کرد. هنگامی که جعبهٔ علامتزدنی Files only (فقط فایلها) روشن باشد، فقط فایلها انتخاب خواهند شد. اگر Files only خاموش باشد، هم فایلها و هم دایرکتوریها انتخاب میشوند. هنگامی که جعبهٔ علامتزدنی Shell Patterns (الگوهای شل) روشن باشد، عبارت باقاعده بسیار شبیه به تطبیق نام فایل (globbing) در شل خواهد بود (* نشاندهندهٔ صفر یا چند نویسه و ? نشاندهندهٔ یک نویسه است). اگر Shell Patterns خاموش باشد، نشانهگذاری فایلها با عبارات باقاعدهٔ معمولی انجام میشود (نگاه کنید به ed (1)). هنگامی که جعبهٔ علامتزدنی Case sensitive (حساس به حروف بزرگ و کوچک) روشن باشد، انتخاب نسبت به بزرگی و کوچکی نویسهها حساس خواهد بود. اگر Case sensitive خاموش باشد، از بزرگی و کوچکی حروف صرفنظر میشود.
لغو انتخاب گروهی - Unselect group (\)
برای لغو انتخاب گروهی از فایلها به کار میرود. این دستور نقطهٔ مقابل دستور Select group (انتخاب گروهی) است.
خروج - Quit (F10, S-F10)
به اجرای Midnight Commander خاتمه میدهد. S-F10 زمانی استفاده میشود که میخواهید خارج شوید و از پوستهٔ واسط (shell wrapper) استفاده میکنید. کلید S-F10 شما را به آخرین دایرکتوری بازدیدشده با Midnight Commander نخواهد برد، بلکه در همان دایرکتوری که Midnight Commander را از آن اجرا کردهاید باقی میماند. این دستور زمانی مفید است که خط فرمان پر باشد و بخواهید بدون نیاز به بریدن و چسباندن (yank and paste) خط فرمان، به مسیر دیگری cd کنید. این دستور یک کادر گفتگوی کوچک باز میکند که در آن میتوانید هر آنچه را پس از cd در خط فرمان وارد میکردید بنویسید و سپس کلید enter را فشار دهید. این ویژگی شامل تمام قابلیتهایی است که در دستور داخلی cd وجود دارد.
منوی دستورات (Command Menu)
دستور «درخت دایرکتوری» (Directory tree) نمایی درختی از دایرکتوریها را نشان میدهد.
دستور «یافتن فایل» ("Find file") به شما امکان میدهد به دنبال یک فایل خاص بگردید.
دستور «تعویض پانلها» ("Swap panels") محتویات دو پانل دایرکتوری را با یکدیگر جابهجا میکند.
دستور «روشن/خاموش کردن پانلها» ("Switch panels on/off") خروجی آخرین دستور پوسته را نمایش میدهد. این قابلیت تنها در xterm و کنسول Linux و FreeBSD کار میکند.
دستور «مقایسه دایرکتوریها» ("Compare directories") پانلهای دایرکتوری را با یکدیگر مقایسه میکند. سپس میتوانید از دستور کپی (F5) برای یکسان کردن پانلها استفاده کنید. سه روش مقایسه وجود دارد. روش سریع (quick method) تنها اندازه فایل و تاریخ فایل را مقایسه میکند. روش دقیق (thorough method) یک مقایسه کامل بایتبهبایت انجام میدهد. روش مقایسه فقط اندازه (size-only) تنها اندازه فایلها را مقایسه میکند و محتوا یا تاریخ و زمان را بررسی نمیکند؛ این روش صرفاً اندازه فایل را بررسی میکند.
دستور «پانلسازی خارجی» ("External panelize") به شما امکان میدهد یک برنامه خارجی را اجرا کنید و خروجی آن برنامه را به عنوان محتوای پانل فعلی قرار دهید.
دستور «تاریخچه دستورات» ("Command history") فهرستی از دستورات تایپشده را نشان میدهد. دستور انتخابشده در خط فرمان کپی میشود. تاریخچه دستورات همچنین با فشردن Alt-p یا Alt-n قابل دسترسی است.
دستور «فهرست دسترسی سریع دایرکتوری» ("Directory hotlist") تغییر دایرکتوری فعلی به دایرکتوریهای پرکاربرد را سریعتر میکند.
دستور «فهرست صفحهها» ("Screen list") یک پنجره گفتگو شامل فهرستی از ویرایشگرها، نمایشگرهای داخلی در حال اجرا و سایر ماژولهای MC که از این حالت پشتیبانی میکنند را نشان میدهد.
دستور «ویرایش فایل پسوندها» ("Edit extension file") به شما امکان میدهد برنامههایی را مشخص کنید تا هنگام تلاش برای اجرا، مشاهده، ویرایش و انجام مجموعهای از کارهای دیگر روی فایلهایی با پسوندهای خاص (انتهای نام فایلها)، اجرا شوند.
دستور «ویرایش فایل منو» ("Edit Menu File") میتواند برای ویرایش منوی کاربر (که با فشردن F2 ظاهر میشود) استفاده شود. دستور درخت دایرکتوری، ساختار درختی دایرکتوریها را نمایش میدهد. شما میتوانید یک دایرکتوری را از این نمودار انتخاب کنید و Midnight Commander به آن دایرکتوری تغییر مسیر خواهد داد.
دو روش برای فراخوانی درخت وجود دارد. دستور واقعی درخت دایرکتوری از منوی Commands در دسترس است. روش دیگر، انتخاب نمای درختی (tree view) از منوی Left یا Right است.
برای جلوگیری از تأخیرهای طولانی، Midnight Commander نمودار درختی را تنها با پویش زیرمجموعه کوچکی از تمامی دایرکتوریها میسازد. اگر دایرکتوری مورد نظر شما در ساختار وجود ندارد، به دایرکتوری والد آن رفته و کلید C-r (یا F2) را فشار دهید.
میتوانید از کلیدهای زیر استفاده کنید:
- کلیدهای عمومی جابهجایی
- پذیرفته میشوند.
- Enter.
- در درخت دایرکتوری، از درخت خارج شده و در پانل فعلی به این دایرکتوری تغییر مسیر میدهد. در نمای درختی، در پانل دیگر به این دایرکتوری تغییر مسیر داده و در پانل فعلی در حالت نمای درختی باقی میماند.
- C-r, F2 (Rescan).
- پویش دوباره این دایرکتوری. هنگامی از این کلید استفاده کنید که ساختار درختی بهروز نباشد: زیردایرکتوریهایی جا افتاده باشند یا زیردایرکتوریهایی را نشان دهد که دیگر وجود ندارند.
- F3 (Forget).
- حذف این دایرکتوری از نمودار درختی. از این کلید برای خلوت کردن ساختار استفاده کنید. اگر میخواهید دایرکتوری دوباره به نمودار درختی بازگردد، در دایرکتوری والد آن کلید F2 را فشار دهید.
- F4 (Static/Dynamic).
- تغییر وضعیت بین حالت ناوبری پویا (پیشفرض) و حالت ناوبری ایستا.
در حالت ناوبری ایستا میتوانید از کلیدهای Up و Down برای انتخاب دایرکتوری استفاده کنید. تمامی دایرکتوریهای شناختهشده نمایش داده میشوند.
در حالت ناوبری پویا میتوانید از کلیدهای Up و Down برای انتخاب یک دایرکتوری همسطح (همنیا)، از کلید Left برای رفتن به دایرکتوری والد، و از کلید Right برای رفتن به دایرکتوری فرزند استفاده کنید. تنها دایرکتوریهای والد، همنیا و فرزندان نمایش داده میشوند و بقیه نادیده گرفته میشوند. ساختار درختی با حرکت شما بهصورت پویا تغییر میکند.
- F5 (Copy).
- کپی کردن دایرکتوری.
- F6 (RenMov).
- انتقال دایرکتوری.
- F7 (Mkdir).
- ایجاد یک دایرکتوری جدید در زیر این دایرکتوری.
- F8 (Delete).
- حذف این دایرکتوری از سیستم فایل.
- C-s, Alt-s.
- جستجوی دایرکتوری بعدی منطبق با رشته جستجو. اگر چنین دایرکتوریای وجود نداشته باشد، این کلیدها یک سطر به پایین حرکت میکنند.
- C-h, Backspace.
- حذف آخرین نویسه از رشته جستجو.
- هر نویسه دیگر.
- افزودن نویسه به رشته جستجو و رفتن به دایرکتوری بعدی که با این نویسهها آغاز میشود. در نمای درختی ابتدا باید حالت جستجو را با فشردن C-s فعال کنید. رشته جستجو در خط وضعیت کوچک (mini status line) نمایش داده میشود.
عملیاتهای زیر تنها در درخت دایرکتوری در دسترس هستند. این موارد در نمای درختی پشتیبانی نمیشوند.
- F1 (Help).
- فراخوانی نمایشگر راهنما و نمایش این بخش.
- Esc, F10.
- خروج از درخت دایرکتوری بدون تغییر دادن دایرکتوری جاری.
موشواره پشتیبانی میشود. دو بار کلیک رفتاری مشابه با Enter دارد. همچنین بخش پشتیبانی از موشواره را ببینید. قابلیت «یافتن فایل» (Find File) ابتدا دایرکتوری آغازین جستجو و نام فایل مورد نظر برای جستجو را درخواست میکند. با فشردن دکمهٔ Tree میتوانید دایرکتوری آغازین را از نمای درخت دایرکتوری انتخاب کنید.
فیلد ورودی «File name» شامل یک الگوی نام فایل برای جستجو است. بسته به وضعیت جعبهٔ انتخاب «Using shell patterns»، این الگو به عنوان یک الگوی شل یا یک عبارت منظم (regular expression) تفسیر میشود. مقدار خالی معتبر است و با هر نام فایلی مطابقت دارد.
فیلد ورودی «Content» شامل رشتهای برای جستجو در محتوای فایلها است. برای غیرفعال کردن جستجو در محتوای فایلها، این فیلد را خالی بگذارید.
گزینهٔ «Whole words» امکان انتخاب تنها فایلهایی را فراهم میکند که تطابقهای آنها کلمات کامل را تشکیل میدهند؛ مانند grep -w.
میتوانید با فشردن دکمهٔ OK جستجو را آغاز کنید. در حین جستجو میتوانید با دکمهٔ Stop آن را متوقف کرده و با دکمهٔ Start ادامه دهید.
میتوانید با کلیدهای جهتنمای بالا و پایین در فهرست فایلها پیمایش کنید. دکمهٔ Chdir به دایرکتوری فایلِ انتخابشده تغییر مسیر میدهد. دکمهٔ Again پارامترهای یک جستجوی جدید را درخواست میکند. دکمهٔ Quit از عملیات جستجو خارج میشود. دکمهٔ Panelize فایلهای یافتهشده را در پنل دایرکتوری جاری قرار میدهد تا بتوانید عملیاتهای دیگری (مشاهده، رونوشت، انتقال، حذف و غیره) را روی آنها انجام دهید. برای بازگشت به فهرست معمولی فایلها، دایرکتوری را به «..» تغییر دهید.
جعبهٔ انتخاب «Enable ignore directories» و فیلد ورودی زیر آن امکان تعیین فهرستی از دایرکتوریها را فراهم میکنند که باید در حین جستجوی فایلها نادیده گرفته شوند (برای مثال، ممکن است بخواهید از جستجو روی یک CD-ROM یا یک دایرکتوری NFS که از طریق پیوندی کُند سوار (mount) شده است، خودداری کنید). اجزای فهرست باید با دونقطه (:) از هم جدا شوند؛ در اینجا یک مثال آمده است:
/cdrom:/nfs/wuarchive:/afs
مسیرهای نسبی نیز پشتیبانی میشوند. مثال زیر نحوهٔ نادیده گرفتن دایرکتوریهای ویژهٔ سیستمهای کنترل نسخه را نشان میدهد:
/cdrom:/nfs/wuarchive:/afs:.svn:.git:CVS
توجه: فیلد ورودی میتواند حاوی یک نقطه (.) باشد؛ این به معنای مسیر مطلق فعلی است.
شما میتوانید برای برخی عملیاتها استفاده از دستور پنلبندی بیرونی (External panelize) را مد نظر قرار دهید. دستور یافتن فایل تنها برای پرسوجوهای ساده است، در حالی که با استفاده از External panelize میتوانید جستجوهایی به هر میزان پیچیده و دلخواه را انجام دهید.
پنلبندی بیرونی (External panelize)
قابلیت External panelize به شما امکان میدهد یک برنامهٔ بیرونی را اجرا کرده و خروجی آن برنامه را به محتوای پنل جاری تبدیل کنید.
برای نمونه، اگر میخواهید در یکی از پنلها تمام پیوندهای نمادین موجود در دایرکتوری جاری را دستکاری کنید، میتوانید از پنلبندی بیرونی برای اجرای دستور زیر استفاده کنید:
find . -type l -print
پس از اتمام دستور، محتوای دایرکتوری در پنل دیگر فهرست دایرکتوری جاری نخواهد بود، بلکه شامل تمام فایلهایی خواهد بود که پیوند نمادین هستند.
اگر میخواهید تمام فایلهایی را که از سرور FTP شما بارگیری شدهاند در پنل قرار دهید، میتوانید از این دستور awk برای استخراج نام فایل از فایلهای گزارش انتقال (log) استفاده کنید:
awk '$9 ~! /incoming/ { print $9 }' < /var/log/xferlog
ممکن است بخواهید دستورهای پرکاربرد پنلبندی را تحت نامی توصیفی ذخیره کنید تا بتوانید آنها را بهسرعت فراخوانی نمایید. این کار را با تایپ دستور در خط ورودی و فشردن دکمهٔ Add new انجام میدهید. سپس نامی را که میخواهید دستور تحت آن ذخیره شود وارد میکنید. دفعهٔ بعد، کافی است آن دستور را از فهرست انتخاب کنید و نیازی به تایپ مجدد آن نخواهید داشت. دستور Directory hotlist برچسبهای پوشهها را در فهرست برگزیده پوشهها نمایش میدهد. Midnight Commander به پوشه متناظر با برچسب انتخابشده تغییر مکان خواهد داد. از کادر گفتگوی hotlist، میتوانید جفتهای برچسب/پوشه ایجادشده پیشین را حذف کرده و موارد جدیدی بیفزایید. برای افزودن سریع پوشههای جدید، میتوانید از دستور Add to hotlist (کلید C-x h) استفاده کنید که پوشه جاری را به فهرست برگزیده پوشهها اضافه کرده و فقط برچسب پوشه را درخواست میکند.
این کار cd کردن به پوشههای پرکاربرد را سریعتر میکند. ممکن است بخواهید از متغیر CDPATH آنگونه که در توضیحات دستور داخلی cd آمده است، استفاده کنید.
ویرایش فایل پسوندها (Edit Extension File)
این دستور ویرایشگر شما را بر روی فایل ~/.config/mc/mc.ext.ini فراخوانی میکند. اگر این فایل وجود نداشته باشد و کاربر root نباشید، از /etc/mc/mc.ext.ini رونویسی خواهد شد. اگر کاربر root هستید، میتوانید فایلی را برای ویرایش برگزینید: فایل کاربر ~/.config/mc/mc.ext.ini یا فایل سراسری سیستم /etc/mc/mc.ext.ini. قالب این فایل با جزئیات درون خود آن شرح داده شده است.
کارهای پسزمینه (Background Jobs)
این گزینه به شما امکان میدهد وضعیت هر فرایند پسزمینه Midnight Commander را کنترل کنید (تنها عملیات کپی و جابهجایی فایلها میتواند در پسزمینه انجام شود). از اینجا میتوانید یک کار پسزمینه را متوقف کنید، دوباره راهاندازی کنید یا خاتمه دهید (kill).
ویرایش فایل منو (Edit Menu File)
منوی کاربر، منویی از عملیات کاربردی است که میتواند توسط کاربر سفارشیسازی شود. هنگامی که به منوی کاربر دسترسی پیدا میکنید، فایل .mc.menu از پوشه جاری در صورت وجود استفاده میشود، اما تنها در صورتی که متعلق به کاربر یا root باشد و برای همگان قابل نوشتن نباشد (not world-writable). اگر چنین فایلی یافت نشود، فایل ~/.config/mc/menu به همین ترتیب بررسی میشود، و در غیر این صورت mc از منوی سراسری پیشفرض سیستم در /usr/share/mc/mc.menu استفاده میکند.
قالب فایل منو بسیار ساده است. خطوطی که با هر چیزی به جز فاصله یا tab آغاز میشوند، به عنوان مدخلهای منو در نظر گرفته میشوند (برای اینکه بتوان از آن مانند کلید دسترسی سریع (hot key) استفاده کرد، نخستین نویسه باید یک حرف باشد). تمام خطوطی که با یک فاصله یا tab آغاز میشوند، دستوراتی هستند که هنگام انتخاب آن مدخل اجرا خواهند شد.
هنگامی که یک گزینه انتخاب میشود، تمام خطوط دستور آن گزینه در یک فایل موقت در پوشه موقت (معمولاً /usr/tmp) کپی شده و سپس آن فایل اجرا میشود. این قابلیت به کاربر امکان میدهد تا ساختارهای معمول شل را در منوها قرار دهد. همچنین پیش از اجرای کد منو، جایگزینی ساده ماکروها انجام میشود. برای اطلاعات بیشتر، بخش جایگزینی ماکروها (macro substitution) را ببینید.
در اینجا نمونهای از فایل mc.menu آمده است:
A Dump the currently selected file
od -c %f
B Edit a bug report and send it to root
I=`mktemp ${MC_TMPDIR:-/tmp}/mail.XXXXXX` || exit 1
vi $I
mail -s "Midnight Commander bug" root < $I
rm -f $I
M Read mail
emacs -f rmail
N Read Usenet news
emacs -f gnus
H Call the info hypertext browser
info
J Copy current directory to other panel recursively
tar cf - . | (cd %D && tar xvpf -)
K Make a release of the current subdirectory
echo -n "Name of distribution file: "
read tar
ln -s %d `dirname %d`/$tar
cd ..
tar cvhf ${tar}.tar $tar
= f *.tar.gz | f *.tgz & t n
X Extract the contents of a compressed tar file
tar xzvf %f
شرایط پیشفرض (Default Conditions)
هر مدخل منو میتواند با یک شرط آغاز شود. شرط باید از ستون نخست با نویسه '=' شروع شود. اگر شرط برقرار باشد، آن مدخل منو، مدخل پیشفرض خواهد بود.
Condition syntax: = <sub-cond> or: = <sub-cond> | <sub-cond> ... or: = <sub-cond> & <sub-cond> ... Sub-condition is one of following: y <pattern> آیا نحو فایل جاری با الگو مطابقت دارد؟ (تنها برای منوی ویرایش) f <pattern> آیا فایل جاری با الگو مطابقت دارد؟ F <pattern> آیا فایل دیگر با الگو مطابقت دارد؟ d <pattern> آیا پوشه جاری با الگو مطابقت دارد؟ D <pattern> آیا پوشه دیگر با الگو مطابقت دارد؟ t <type> آیا فایل جاری از نوع مشخصشده است؟ T <type> آیا فایل دیگر از نوع مشخصشده است؟ x <filename> آیا نام فایل یک فایل اجرایی است؟ ! <sub-cond> نقیض نتیجه زیرشرط
الگو بر اساس گزینه shell patterns، یک الگوی معمولی شل یا یک عبارت باقاعده (regular expression) است. میتوانید مقدار سراسری گزینه shell patterns را با نوشتن "shell_patterns=x" در نخستین سطر فایل منو بازنویسی کنید (که در آن "x" برابر 0 یا 1 است).
نوع (Type) یک یا چند مورد از نویسههای زیر است:
n پوشه نباشد (not a directory) r فایل معمولی (regular file) d پوشه (directory) l پیوند (link) c دستگاه نویسهای (character device) b دستگاه بلوکی (block device) f مجرای نامگذاریشده FIFO (pipe) s سوکت (socket) x فایل اجرایی (executable file) t علامتگذاریشده (tagged)
برای نمونه، 'rlf' به معنای فایل معمولی، پیوند یا fifo است. نوع 't' اندکی ویژه است زیرا به جای فایل، بر روی پانل عمل میکند. شرط '=t t' در صورتی برقرار (true) است که فایلهای علامتگذاریشده در پانل جاری وجود داشته باشند، و در غیر این صورت نادرست (false) است.
اگر شرط به جای '=' با '=?' آغاز شود، هر زمان که مقدار شرط محاسبه گردد، یک ردگیری اشکالزدایی (debug trace) نشان داده خواهد شد.
شرطها از چپ به راست ارزیابی میشوند. این بدان معناست که
= f *.tar.gz | f *.tgz & t nبه صورت زیر محاسبه میشود:
( (f *.tar.gz) | (f *.tgz) ) & (t n)
در اینجا نمونهای از کاربرد شرطها آمده است:
= f *.tar.gz | f *.tgz & t n L List the contents of a compressed tar-archive gzip -cd %f | tar xvf -
شرایط افزودن (Addition Conditions)
اگر شرط به جای '=' (یا '=?') با '+' (یا '+?') آغاز شود، یک شرط افزودن است. اگر شرط برقرار باشد، مدخل منو در منو گنجانده خواهد شد. اگر شرط برقرار نباشد، مدخل منو در منو گنجانده نخواهد شد.
میتوانید شرایط پیشفرض و افزودن را با آغاز کردن شرط با '+=' یا '=+' (یا '+=?' یا '=+?' اگر ردگیری اشکالزدایی میخواهید) ترکیب کنید. اگر میخواهید از دو شرط متفاوت استفاده کنید، یکی برای افزودن و دیگری برای پیشفرض بودن، میتوانید پیش از یک مدخل منو دو خط شرط قرار دهید، یکی با '+' و دیگری با '='.
توضیحات با '#' آغاز میشوند. خطوط توضیحات اضافی باید با '#'، فاصله یا tab شروع شوند. Midnight Commander دارای گزینههایی است که میتوان آنها را در چندین کادر محاورهای قابل دسترسی از این منو فعال و غیرفعال کرد. گزینهها در صورتی فعال هستند که یک ستاره یا "x" در جلوی آنها باشد.
دستور Configuration کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن میتوانید بیشتر تنظیمات Midnight Commander را تغییر دهید.
دستور Layout کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن مجموعهای از گزینههای نحوه نمایش mc روی صفحه را مشخص میکنید.
دستور Panel options کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن گزینههای پانلهای مدیر فایل را مشخص میکنید.
دستور Confirmation کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن مشخص میکنید کدام اقدامات نیاز به تأیید دارند.
دستور Appearance کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن پوسته (skin) را مشخص میکنید.
دستور Display bits کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن میتوانید نویسههایی را که ترمینال شما قادر به نمایش آنهاست انتخاب کنید.
دستور Learn keys کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن میتوانید کلیدهایی را که در برخی ترمینالها کار نمیکنند آزمایش کرده و آنها را اصلاح کنید.
دستور Virtual FS کادری محاورهای باز میکند که از طریق آن برخی گزینههای مرتبط با VFS را مشخص میکنید.
دستور Save setup تنظیمات فعلی منوهای Left، Right و Options را ذخیره میکند. تعداد کمی از تنظیمات دیگر نیز ذخیره میشوند.
پیکربندی (CONFIGURATION)
گزینههای این کادر محاورهای به چند گروه تقسیم میشوند: "File operation options"، "Esc key mode"، "Pause after run" و "Other options".
File operation options
Verbose operation. این گزینه تعیین میکند که آیا عملیاتهای Copy، Rename و Delete فایل پرگو (verbose) باشند یا خیر (یعنی برای هر عملیات یک کادر محاورهای نمایش داده شود). اگر ترمینال کُندی دارید، ممکن است بخواهید عملیات پرگو را غیرفعال کنید. اگر سرعت ترمینال شما کمتر از 9600 bps باشد، این ویژگی بهطور خودکار خاموش میشود.
Compute totals. اگر این گزینه فعال باشد، Midnight Commander پیش از هر عملیات Copy، Rename و Delete، اندازه کل بایتها و تعداد کل فایلها را محاسبه میکند. این کار به قیمت کاهش اندکی از سرعت، نوار پیشرفت دقیقتری را در اختیارتان میگذارد. اگر Verbose operation غیرفعال باشد، این گزینه هیچ تأثیری ندارد.
Classic progressbar. اگر این گزینه فعال باشد، نوار پیشرفت عملیاتهای Copy/Move/Delete همیشه از چپ به راست پر میشود. در صورت غیرفعال بودن، جهت پر شدن نوار پیشرفت از جهت عملیات Copy/Move/Delete پیروی میکند: از پانل چپ به راست و برعکس. بهطور پیشفرض فعال است.
Mkdir autoname. هنگامی که برای ایجاد دایرکتوری جدید کلید F7 را فشار میدهید، خط ورودی در کادر محاورهای بازشونده با نام فایل یا دایرکتوری جاری در پانل فعال پر میشود. بهطور پیشفرض غیرفعال است.
Preallocate space. پیش از عملیات کپی (Copy)، در صورت امکان فضا را برای کل فایل مقصد از پیش تخصیص میدهد. بهطور پیشفرض غیرفعال است.
Esc key mode.
بهطور پیشفرض، Midnight Commander با کلید Esc مانند یک پیشوند کلید رفتار میکند. بنابراین، برای خروج از یک کادر محاورهای باید دو بار کلید Esc را فشار دهید. اما این امکان وجود دارد که برای این کار از یک بار فشردن کلید Esc استفاده کنید.
Single press. بهطور پیشفرض این گزینه غیرفعال است. اگر آن را فعال کنید، کلید Esc برای یک بازه زمانی تنظیمشده (گزینه Timeout در زیر را ببینید) مانند یک کلید پیشوند عمل میکند، و اگر هیچ کلید اضافهای وارد نشود، کلید Esc به عنوان یک کلید لغو (Esc Esc) تفسیر میشود.
Timeout. این گزینه برای تنظیم بازه زمانی (به میکروثانیه) برای یک بار فشردن کلید Esc به کار میرود. بهطور پیشفرض، این بازه یک ثانیه (۱۰۰۰۰۰۰ میکروثانیه) است. همچنین timeout میتواند از طریق متغیر محیطی KEYBOARD_KEY_TIMEOUT_US (نیز به میکروثانیه) تنظیم شود که اولویت بالاتری نسبت به مقدار گزینه Timeout دارد.
Pause after run
پس از اجرای دستورهایتان، Midnight Commander میتواند مکث کند تا بتوانید خروجی دستور را بررسی کنید. سه تنظیم ممکن برای این متغیر وجود دارد:
Never. به این معنی است که نمیخواهید خروجی دستور خود را ببینید. اگر از کنسول Linux یا FreeBSD یا یک xterm استفاده میکنید، میتوانید با فشردن C-o خروجی دستور را مشاهده کنید.
On dumb terminals. پیام مکث را در ترمینالهایی دریافت خواهید کرد که توانایی نمایش خروجی آخرین دستور اجراشده را ندارند (هر ترمینالی که xterm یا کنسول Linux نباشد).
Always. برنامه پس از اجرای تمام دستورهای شما مکث خواهد کرد.
Other options
Use internal editor. اگر این گزینه فعال باشد، از ویرایشگر فایل توکار برای ویرایش فایلها استفاده میشود. اگر گزینه غیرفعال باشد، ویرایشگر مشخصشده در متغیر محیطی EDITOR به کار میرود. اگر هیچ ویرایشگری مشخص نشده باشد، vi استفاده میشود. بخش مربوط به ویرایشگر داخلی فایل را ببینید.
Use internal viewer. اگر این گزینه فعال باشد، از نمایشگر فایل توکار برای مشاهده فایلها استفاده میشود. اگر گزینه غیرفعال باشد، پیجر مشخصشده در متغیر محیطی PAGER به کار میرود. اگر هیچ پیجری مشخص نشده باشد، دستور view استفاده میشود. بخش مربوط به نمایشگر داخلی فایل را ببینید.
Ask new file name. اگر این گزینه فعال باشد، نام فایل قبل از باز کردن فایل جدید در ویرایشگر پرسیده میشود.
Auto menus. اگر این گزینه فعال باشد، منوی کاربر هنگام راهاندازی فراخوانی میشود. این ویژگی برای ساخت منوها برای کاربران غیریونیکس (non-unixers) مفید است.
Drop down menus. هنگامی که این گزینه فعال باشد، به محض فشردن کلید F9 منوهای کرکرهای فعال میشوند. در غیر این صورت، تنها عنوان منو را دریافت خواهید کرد و باید منو را با کلیدهای جهتنما یا کلیدهای میانبر فعال کنید. اگر از کلیدهای میانبر استفاده میکنید، این ویژگی توصیه میشود.
Shell Patterns. بهطور پیشفرض، دستورهای Select، Unselect و Filter از عبارتهای منظم شبیه پوسته استفاده خواهند کرد. تبدیلات زیر برای دستیابی به این هدف انجام میشود: '*' با '.*' (صفر یا چند نویسه) جایگزین میشود؛ '?' با '.' (دقیقاً یک نویسه) و '.' با نقطه واقعی جایگزین میشود. اگر این گزینه غیرفعال باشد، عبارتهای منظم همان مواردی خواهند بود که در ed(1) توصیف شدهاند..PP Complete: show all. بهطور پیشفرض، اگر تکمیل ورودی مبهم (دارای چند حالت) باشد، Midnight Commander تنها زمانی تمام تکمیلهای ممکن را باز میکند که کلید Alt-Tab را برای بار دوم فشار دهید. در بار نخست، تنها تا جای ممکن کلمه را کامل کرده و در صورت وجود ابهام، صدای بوق پخش میکند. اگر میخواهید حتی پس از نخستین بار فشردن Alt-Tab تمام حالتهای ممکن برای تکمیل نمایش داده شوند، این گزینه را فعال کنید.
Rotating dash. در صورت فعال بودن این گزینه، Midnight Commander یک خط تیره چرخان را در گوشه بالا سمت راست به عنوان نشانگر در حال انجام بودن کار نمایش میدهد.
Cd follows links. این گزینه در صورت تنظیم شدن، سبب میشود Midnight Commander هنگام تغییر دایرکتوری جاری در پنلها یا با استفاده از دستور cd، زنجیره منطقی دایرکتوریها را دنبال کند. این رفتار، رفتار پیشفرض bash است. در صورت غیرفعال بودن، Midnight Commander ساختار واقعی دایرکتوری را دنبال میکند؛ بنابراین اگر از طریق یک پیوند وارد دایرکتوری شده باشید، دستور cd .. شما را به والد واقعی دایرکتوری جاری منتقل میکند، نه به دایرکتوریای که پیوند در آن قرار داشت.
Safe delete. در صورت فعال بودن این گزینه، حذف ناخواسته فایلها و موارد فهرست دسترسی سریع (hotlist) دایرکتوریها دشوارتر میشود. انتخاب پیشفرض در کادرهای محاورهای تأیید حذف از Yes به No تغییر مییابد. این گزینه بهطور پیشفرض غیرفعال است.
Safe overwrite. در صورت فعال بودن این گزینه، رونویسی ناخواسته روی فایلها دشوارتر میشود. انتخاب پیشفرض در کادر محاورهای تأیید رونویسی از Yes به No تغییر مییابد. این گزینه بهطور پیشفرض غیرفعال است.
Auto save setup. در صورت فعال بودن این گزینه، هنگام خروج از Midnight Commander، گزینههای پیکربندی Midnight Commander در فایل ~/.config/mc/ini ذخیره میشوند.
چیدمان (Layout)
کادر محاورهای چیدمان امکان تغییر چیدمان کلی صفحه را فراهم میکند. گزینههای این کادر محاورهای به چند گروه تقسیم میشوند: «Panel split»، «Console output» و «Other options».
Panel split
باقیمانده فضای صفحه برای دو پنل دایرکتوری استفاده میشود. میتوانید مشخص کنید که فضا برای پنلها در جهت Vertical (عمودی) یا Horizontal (افقی) تقسیم شود. چیدمان پنلها با استفاده از میانبر Alt-, (Alt-comma) قابل تغییر است.
Equal split. بهطور پیشفرض، پنلها اندازههای یکسانی دارند. با استفاده از این گزینه میتوانید تقسیمبندی نابرابر را تعیین کنید.
Console output
در کنسول Linux یا FreeBSD میتوانید مشخص کنید چه تعداد سطر در پنجره خروجی نمایش داده شود. این گزینه تنها در صورتی در دسترس است که Midnight Commander روی کنسول بومی اجرا شود.
Other options
Menu bar visible. در صورت فعال بودن، منوی اصلی Midnight Commander همواره در سطر بالایی صفحه و بالای پنلها نمایش داده میشود. بهطور پیشفرض فعال است.
Command prompt. در صورت فعال بودن، خط فرمان در دسترس خواهد بود. بهطور پیشفرض فعال است.
Keybar visible. در صورت فعال بودن، ۱۰ برچسب مرتبط با کلیدهای F1-F10 در سطر پایینی صفحه قرار میگیرند. بهطور پیشفرض فعال است.
Hintbar visible. در صورت فعال بودن، نکات تکسطری در زیر پنلها نمایش داده میشوند. بهطور پیشفرض فعال است.
XTerm window title. هنگام اجرا در شبیهساز ترمینال برای X11، نرمافزار Midnight Commander عنوان پنجره ترمینال را برابر با دایرکتوری کاری جاری قرار میدهد و در صورت نیاز آن را بهروزرسانی میکند. اگر شبیهساز ترمینال شما معیوب است و هنگام راهاندازی و تغییر دایرکتوری خروجیهای نادرستی مشاهده میکنید، این گزینه را غیرفعال کنید. بهطور پیشفرض فعال است.
Show free space. در صورت فعال بودن، فضای خالی و فضای کل سیستمفایل جاری در کادر پایینی پنل نمایش داده میشود. بهطور پیشفرض فعال است. گزینههای اصلی پانل (Main panel options)
نمایش وضعیت خلاصه (Show mini-status). در صورت فعال بودن، یک سطر از اطلاعات وضعیت دربارهٔ مورد انتخابشدهٔ فعلی در پایین پانلها نمایش داده میشود. بهطور پیشفرض فعال است.
استفاده از واحدهای اندازه SI (Use SI size units). اگر این گزینه فعال باشد، Midnight Commander هنگام نمایش هر اندازهٔ بایت، از پیشوندهای SI (مبنای ۱۰) استفاده خواهد کرد. در صورت غیرفعال بودن (پیشفرض)، Midnight Commander از پیشوندهای IEC (مبنای ۲) استفاده خواهد کرد.
ادغام همهٔ فایلها (Mix all files). اگر این گزینه فعال باشد، همهٔ فایلها و دایرکتوریها بهصورت مخلوط با یکدیگر نمایش داده میشوند. در صورت غیرفعال بودن گزینه (پیشفرض)، دایرکتوریها (و پیوندهای به دایرکتوریها) در ابتدای فهرست و سایر فایلها در زیر آنها نمایش داده میشوند.
نمایش فایلهای پشتیبان (Show backup files). در صورت فعال بودن، Midnight Commander فایلهایی را که با تیلدا (~) خاتمه مییابند نشان میدهد. در غیر این صورت، این فایلها نمایش داده نخواهند شد (مانند گزینهٔ -B در ls گنو). بهطور پیشفرض فعال است.
نمایش فایلهای پنهان (Show hidden files). در صورت فعال بودن، Midnight Commander تمام فایلهایی را که با یک نقطه شروع میشوند نشان میدهد (مانند ls -a). بهطور پیشفرض غیرفعال است.
بارگذاری مجدد سریع دایرکتوری (Fast directory reload). اگر این گزینه فعال باشد، Midnight Commander از یک ترفند برای تعیین تغییر محتوای دایرکتوری استفاده میکند. این ترفند بدین صورت است که دایرکتوری را تنها در صورتی بازخوانی میکند که i-node دایرکتوری تغییر کرده باشد؛ این بدان معناست که بارگذاری مجدد تنها زمانی رخ میدهد که فایلهایی ایجاد یا حذف شوند. اگر آنچه تغییر میکند i-node یک فایل در دایرکتوری باشد (تغییر اندازهٔ فایل، تغییر حالت دسترسی یا مالک و غیره)، صفحه بهروزرسانی نمیشود. در این موارد، در صورت فعال بودن این گزینه، باید دایرکتوری را بهصورت دستی (با C-r) دوباره پویش کنید. بهطور پیشفرض غیرفعال است.
حرکت به پایین با علامتگذاری (Mark moves down). در صورت فعال بودن، هنگام علامتگذاری یک فایل (با کلید Insert)، نوار انتخاب به سمت پایین حرکت میکند. بهطور پیشفرض فعال است.
معکوسکردن فقط برای فایلها (Reverse files only). امکان معکوسکردن انتخاب را فقط برای فایلها فراهم میکند. بهطور پیشفرض فعال است. اگر فعال باشد، انتخاب معکوس فقط روی فایلها اعمال میشود، نه روی دایرکتوریها. انتخاب دایرکتوریها دستنخورده باقی میماند. اگر خاموش باشد، معکوسکردن انتخاب روی دایرکتوریها نیز مانند فایلها اعمال میشود: همهٔ موارد انتخابنشده به حالت انتخابشده درمیآیند و بالعکس.
جابهجایی ساده (Simple swap). اگر هر دو پانل شامل فهرست فایل باشند، جابهجایی ساده بدین معناست که پانلها موقعیت مکانی خود را روی صفحه مبادله میکنند: پانل چپ به پانل راست تبدیل میشود و بالعکس. اگر علامت این گزینه برداشته شود، پانلهای فهرست فایل محتوای خود را با حفظ قالب فهرستبندی و گزینههای مرتبسازی مبادله میکنند. بهطور پیشفرض بدون علامت است.
ذخیرهٔ خودکار تنظیمات پانلها (Auto save panels setup). اگر این گزینه فعال باشد، هنگام خروج از Midnight Commander، تنظیمات فعلی پانلها در فایل ~/.config/mc/panels.ini ذخیره میشوند. بهطور پیشفرض غیرفعال است.
ناوبری (Navigation)
حرکت به سبک Lynx (Lynx-like motion). اگر این گزینه فعال باشد، در صورتی که مورد انتخابشدهٔ فعلی یک زیردایرکتوری باشد و خط فرمان شل خالی باشد، میتوانید از کلیدهای جهتنما برای chdir خودکار استفاده کنید. این تنظیم بهطور پیشفرض خاموش است.
پیمایش صفحهای (Page scrolling). اگر تنظیم شده باشد (پیشفرض)، هنگامی که مکاننما به انتها یا ابتدای پانل میرسد، پانل به اندازهٔ نیمی از صفحه پیمایش میکند؛ در غیر این صورت، تنها یک فایل در هر بار پیمایش میشود.
پیمایش در مرکز (Center scrolling). اگر تنظیم شده باشد، هنگامی که مکاننما به وسط ستون پانل برسد، پانل پیمایش خواهد کرد و تنها زمانی به بالا یا پایین پانل میرسد که واقعاً روی فایل اول یا آخر قرار داشته باشد. این رفتار هنگام پیمایش یک فایل در هر بار اعمال میشود و برای کلیدهای page up/down اعمال نمیگردد.
پیمایش صفحهای با ماوس (Mouse page scrolling). کنترل میکند که آیا پیمایش با چرخ ماوس روی پانلها بهصورت صفحهبهصفحه انجام شود یا خطبهخط.
برجستهسازی فایل (File highlight)
میتوانید مشخص کنید که آیا دسترسیها (permissions) و انواع فایل (file types) با رنگهای (Colors). متمایز برجسته شوند یا خیر. اگر برجستهسازی دسترسیها فعال باشد، بخشهایی از perm و mode در فیلدهای نمایشی (display fields) که برای کاربر اجراکنندهٔ Midnight Commander اعمال میشوند، با رنگ تعریفشده توسط کلمهٔ کلیدی selected برجسته میگردند. اگر برجستهسازی نوع فایل فعال باشد، نامهای فایلها طبق قوانین شرح داده شده در فایل /etc/mc/filehighlight.ini رنگآمیزی میشوند. برای اطلاعات بیشتر، بخش برجستهسازی نام فایلها (Filenames Highlight) را ببینید.
جستجوی سریع (Quick search)
میتوانید مشخص کنید که حالت جستجوی سریع (Quick search) چگونه باید کار کند: بدون حساسیت به بزرگی و کوچکی حروف، حساس به بزرگی و کوچکی حروف یا منطبق با ترتیب مرتبسازی پانل: حساس به حروف بزرگ و کوچک یا خیر. در این کادر محاورهای میتوانید گزینههای تأیید را برای حذف فایل، بازنویسی فایلها، اجرا با فشردن Enter، خروج از برنامه، حذف مدخلهای فهرست برگزیده دایرکتوری (directory hotlist) و پاکسازی تاریخچه پیکربندی کنید.
ظاهر (Appearance)
در این کادر محاورهای میتوانید پوسته (skin) مورد استفاده را انتخاب کرده و سایه را برای کادرهای محاورهای و منوهای بازشو فعال کنید.
برای جزئیات فنی درباره فایلهای تعریف پوسته، بخش Skins را ببینید.
Shadows. اگر این گزینه فعال باشد، تمام کادرهای محاورهای و منوهای بازشو دارای سایه خواهند بود.
بیتهای نمایش (Display bits)
این بخش برای پیکربندی دامنه نویسههای قابل نمایش روی صفحه به کار میرود. این تنظیم چنانچه ترمینال/curses شما تنها از هفت بیت خروجی پشتیبانی کند میتواند 7-bits باشد؛ ISO-8859-1 تمام نویسهها را در نقشه ISO-8859-1 نمایش میدهد و full 8 bits برای ترمینالهایی است که میتوانند نویسههای کامل ۸ بیتی را نمایش دهند.
یادگیری کلیدها (Learn keys)
این کادر محاورهای به شما اجازه میدهد کلیدهای کاربردی (functional keys)، پیکانهای جهتنما و برخی کلیدهای دیگر را بیازمایید و بازتعریف کنید تا روی ترمینال شما به درستی کار کنند. آنها اغلب درست کار نمیکنند، زیرا پایگاههای داده بسیاری از ترمینالها ناقص یا خراب هستند.
میتوانید با کلید Tab و کلیدهای حرکتی vi ('h' چپ، 'j' پایین، 'k' بالا و 'l' راست) جابهجا شوید. بهمحض اینکه یکی از کلیدهای حرکت مکاننما را فشار دهید و شناخته شود، میتوانید از آن کلید نیز استفاده کنید.
میتوانید کلیدها را فقط با فشردن تکتک آنها بیازمایید. هنگامی که کلیدی را فشار میدهید و به درستی شناخته میشود، عبارت OK باید در کنار نام آن کلید ظاهر شود. بهمحض اینکه کلیدی با OK مشخص شد، عملکرد معمول خود را آغاز میکند؛ برای مثال، فشردن F1 برای بار اول تنها بررسی میکند که کلید F1 کار میکند، اما پس از آن راهنما را نمایش خواهد داد. همین موضوع برای کلیدهای جهتنما نیز صدق میکند. کلید Tab باید همواره کار کند.
اگر برخی از کلیدها به درستی کار نکنند، پس از فشردن آنها عبارت OK نمایان نخواهد شد. در این صورت ممکن است بخواهید آن را بازتعریف کنید. این کار را با فشردن دکمه حاوی نام آن کلید (یا با ماوس، یا با فشردن Enter یا Space پس از انتخاب دکمه با Tab یا کلیدهای جهتنما) انجام دهید. سپس کادر پیامی نمایان میشود که از شما میخواهد آن کلید را فشار دهید. کلید را بفشارید و صبر کنید تا کادر پیام ناپدید شود. اگر میخواهید عملیات را لغو کنید، کافی است یک بار Escape را فشار دهید و منتظر بمانید.
هنگامی که کار با تمام کلیدها به پایان رسید، میتوانید آنها را ذخیره (Save) کنید. تعاریف کلیدهایی که بازتعریف کردهاید در بخش [terminal:TERM] از فایل ~/.config/mc/ini شما نوشته خواهد شد (که در آن TERM نام ترمینال فعلی شماست). تعاریف کلیدهایی که از قبل به درستی کار میکردند ذخیره نمیشوند.
سیستم فایل مجازی (Virtual FS)
این گزینه امکان کنترل تنظیمات سیستم فایل مجازی (Virtual File System). را به شما میدهد.
برنامه Midnight Commander اطلاعات مربوط به برخی از سیستمهای فایل مجازی را در حافظه نگه میدارد تا دسترسی به فایلهای موجود در سیستم فایل را سرعت بخشد (برای نمونه، فهرست دایرکتوریهای دریافت شده از سرورهای FTP).
همچنین، به منظور دسترسی به محتویات فایلهای فشرده (برای نمونه، فایلهای tar فشرده)، Midnight Commander باید فایلهای موقت غیرفشرده را روی دیسک شما ایجاد کند.
از آنجا که هم اطلاعات درون حافظه و هم فایلهای موقت روی دیسک منابع را مصرف میکنند، ممکن است بخواهید پارامترهای اطلاعات کَششده را تنظیم کنید تا مصرف منابع خود را کاهش دهید یا سرعت دسترسی به سیستمهای فایل پرکاربرد را به حداکثر برسانید.
به دلیل ساختار آرشیوهای tar، بخش Tar filesystem باید کل فایل را بخواند تا فقط مدخلهای فایل را بارگذاری کند. از آنجا که بیشتر فایلهای tar معمولاً به صورت فشرده نگهداری میشوند (فایلهای tar ساده گونهای رو به انقراض هستند)، سیستم فایل tar باید فایل را در مکانی موقت روی دیسک از حالت فشرده خارج کند و سپس به فایل غیرفشرده به عنوان یک فایل tar معمولی دسترسی یابد.
اکنون، از آنجا که همه ما دوست داریم فایلها و فایلهای tar را در سراسر دیسک مرور کنیم، معمول است که از یک فایل tar خارج شوید و سپس بعداً دوباره وارد آن شوید. از آنجا که خروج از فشردگی کند است، Midnight Commander اطلاعات را برای مدت محدودی در حافظه کَش میکند. هنگامی که این مهلت زمانی منقضی شود، تمامی منابع مرتبط با آن سیستم فایل آزاد میشوند. مهلت زمانی پیشفرض روی یک دقیقه تنظیم شده است.
بخش سیستم فایل FTP (FTP File System) (ftpfs) به شما امکان میدهد دایرکتوریها را روی سرورهای دوردست FTP مرور کنید. این بخش دارای چندین گزینه است.
ftp anonymous password گذرواژهای است که هنگام ورود به عنوان “anonymous” به کار میرود. برخی سایتها نیازمند یک نشانی رایانامه معتبر هستند. از سوی دیگر، احتمالاً نمیخواهید نشانی رایانامه واقعی خود را به سایتهای غیرقابل اعتماد بدهید، بهویژه اگر از فیلتر کردن هرزنامه استفاده نمیکنید.
سیستم ftpfs فهرست دایرکتوری دریافتی از یک سرور FTP را در کَش نگه میدارد. زمان انقضای کَش با گزینه ftpfs directory cache timeout قابل پیکربندی است. مقدار پایین برای این گزینه ممکن است تمام عملیاتها را روی ftpfs کند کند، چرا که هر عملیات نیازمند ارسال یک درخواست به سرور FTP خواهد بود.
میتوانید یک میزبان پروکسی FTP برای ارتباطات FTP تعریف کنید. توجه داشته باشید که اکثر دیوارهای آتش امروزی دستکم برای FTP غیرفعال (passive FTP، پایینتر را ببینید) کاملاً شفاف هستند، بنابراین پروکسیهای FTP منسوخ تلقی میشوند.
اگر Always use ftp proxy تنظیم نشده باشد، میتوانید از علامت تعجب برای فعال کردن پروکسی برای میزبانهای خاصی استفاده کنید. برای دیدن مثالها به FTP File System مراجعه کنید.
اگر این گزینه تنظیم شده باشد، برنامه دو کار انجام میدهد: فایل /etc/mc/mc.no_proxy را برای خطوط حاوی نامهای میزبان محلی بررسی میکند (اگر نام میزبان با یک نقطه شروع شود، یک دامنه در نظر گرفته میشود) و فرض میکند هر نام میزبانی که در نام خود نقطه ندارد مستقیماً قابل دسترسی است. به تمامی میزبانهای دیگر از طریق پروکسی FTP مشخصشده دسترسی پیدا خواهد شد.
میتوانید استفاده از فایل ~/.netrc را فعال کنید که نامهای کاربری ورود و گذرواژهها را برای سرورهای ftp نگه میدارد. برای توضیحات مربوط به قالب .netrc به netrc (5) مراجعه کنید.
Use passive mode استفاده از حالت غیرفعال (passive mode) در FTP را فعال میکند؛ در این حالت، اتصال انتقال داده توسط کلاینت آغاز میشود، نه توسط سرور. این گزینه توصیه شده و به طور پیشفرض فعال است. اگر این گزینه غیرفعال شود، اتصال داده توسط سرور آغاز میگردد. این حالت ممکن است با برخی دیوارهای آتش کار نکند. هنگام راهاندازی، Midnight Commander تلاش میکند اطلاعات مقداردهی اولیه را از فایل ~/.config/mc/ini بارگذاری کند. اگر این فایل وجود نداشته باشد، از فایل سراسری سیستم /etc/mc/mc.ini استفاده میشود. اگر این فایل وجود نداشته باشد، از فایل سراسری سیستم /usr/share/mc/mc.ini استفاده میشود. اگر این فایل نیز وجود نداشته باشد، MC از تنظیمات پیشفرض استفاده میکند.
دستور Save Setup با ذخیره تنظیمات کنونی منوهای Left، Right و Options فایل ~/.config/mc/ini را ایجاد میکند.
اگر گزینه auto save setup را فعال کنید، MC همیشه هنگام خروج، تنظیمات کنونی را ذخیره خواهد کرد.
همچنین تنظیماتی وجود دارند که نمیتوان آنها را از طریق منوها تغییر داد. برای تغییر این تنظیمات باید فایل پیکربندی را با ویرایشگر دلخواه خود ویرایش کنید. برای اطلاعات بیشتر بخش Special Settings را ببینید.
اجرای دستورهای سیستمعامل (Executing operating system commands)
شما میتوانید با تایپ مستقیم دستورها در خط ورودی Midnight Commander، یا با انتخاب برنامهای که میخواهید اجرا کنید به وسیله نوار انتخاب در یکی از پانلها و فشردن Enter، دستورها را اجرا کنید.
اگر روی فایلی که قابلاجرا نیست Enter را فشار دهید، Midnight Commander پسوند فایل انتخابشده را با پسوندهای موجود در Extensions File. بررسی میکند. در صورت یافتن تطابق، کد مرتبط با آن پسوند اجرا میشود. پیش از اجرای دستور، یک بسط ماکروی بسیار ساده صورت میگیرد.
دستور داخلی cd (The cd internal command)
دستور cd توسط Midnight Commander تفسیر میشود و برای اجرا به پوسته ارسال نمیگردد. بنابراین ممکن است تمام بسطها و جایگزینیهای ماکروی مفیدی را که پوستهتان انجام میدهد پشتیبانی نکند، هرچند برخی از آنها را انجام میدهد:
جایگزینی تیلدا (Tilde substitution). علامت (~) با دایرکتوری خانگی شما جایگزین خواهد شد؛ اگر یک نام کاربری را پس از علامت تیلدا اضافه کنید، با دایرکتوری ورود کاربر مشخصشده جایگزین میشود.
برای نمونه، ~guest دایرکتوری خانگی برای کاربر guest است، در حالی که ~/guest دایرکتوری guest در دایرکتوری خانگی شماست.
دایرکتوری قبلی (Previous directory). میتوانید با استفاده از نام دایرکتوری ویژه '-' به دایرکتوری قبلی خود بازگردید، مانند: cd -
دایرکتوریهای CDPATH (CDPATH directories). اگر دایرکتوری مشخصشده برای دستور cd در دایرکتوری جاری نباشد، Midnight Commander از مقدار موجود در متغیر محیطی CDPATH برای جستجوی دایرکتوری در هر یک از دایرکتوریهای نامبرده استفاده میکند.
برای نمونه میتوانید متغیر CDPATH خود را روی ~/src:/usr/src تنظیم کنید، که به شما اجازه میدهد از هر کجای سیستم فایل با استفاده از نام نسبی دایرکتوری، به هر یک از دایرکتوریهای درون دایرکتوریهای ~/src و /usr/src بروید (به عنوان مثال cd linux میتواند شما را به /usr/src/linux ببرد). هنگام دسترسی به یک منوی کاربر، یا اجرای یک دستور وابسته به پسوند، یا اجرای یک دستور از ورودی خط فرمان، یک جایگزینی ماکروی ساده صورت میگیرد.
ماکروها عبارتاند از:
- %i
- تورفتگی فضای خالی، برابر با موقعیت ستون مکاننما. فقط برای منوی ویرایش.
- %y
- نوع نحو (syntax) فایل جاری. فقط برای منوی ویرایش.
- %k
- نام فایل بلوک.
- %e
- نام فایل خطا.
- %m
- نام منوی جاری.
- %f و %p
- در منوی کاربر مدیر فایل: نام فایل جاری در پنل انتخابشده. در منوی کاربر mcedit: نام فایل بازشده.
- %x
- پسوند نام فایل جاری.
- %b
- نام فایل جاری بدون پسوند.
- %d
- نام دایرکتوری جاری.
- %F
- فایل جاری در پنل انتخابنشده.
- %D
- نام دایرکتوری پنل انتخابنشده.
- %t
- فایلهای علامتگذاریشدهٔ جاری.
- %T
- فایلهای علامتگذاریشده در پنل انتخابنشده.
- %u و %U
- مشابه ماکروهای %t و %T، اما علاوه بر آن علامت فایلها برداشته میشود. از این ماکرو تنها یکبار در هر مدخل فایل منو یا مدخل فایل پسوند میتوانید استفاده کنید، زیرا در نوبت بعدی هیچ فایل علامتگذاریشدهای وجود نخواهد داشت.
- %s و %S
- فایلهای انتخابشده: فایلهای علامتگذاریشده در صورت وجود؛ در غیر این صورت، فایل جاری.
- %cd
- این یک ماکروی ویژه است که برای تغییر دایرکتوری جاری به دایرکتوری مشخصشده در جلوی آن به کار میرود. این ماکرو در اصل بهعنوان رابطی برای Virtual File System استفاده میشود.
- %view
- این ماکرو برای فراخوانی نمایشدهندهٔ داخلی استفاده میشود. این ماکرو میتواند بهتنهایی یا همراه با آرگومانها به کار رود. اگر آرگومانی به این ماکرو ارسال میکنید، باید در داخل براکت قرار گیرد.
- آرگومانها عبارتاند از: ascii برای وادار کردن نمایشدهنده به حالت ascii؛ hex برای وادار کردن نمایشدهنده به حالت hex؛ nroff برای اعلام به نمایشدهنده جهت تفسیر توالیهای پررنگ (bold) و زیرخط (underline) مربوط به nroff؛ unformatted برای اعلام به نمایشدهنده جهت عدم تفسیر دستورات nroff برای پررنگ کردن یا زیرخطدار کردن متن.
- %%
- نویسهٔ %
- %{some text}
- اعلان برای جایگزینی. یک کادر ورودی نمایش داده میشود و متن داخل آکولادها بهعنوان اعلان (prompt) به کار میرود. ماکرو با متن تایپشده توسط کاربر جایگزین میشود. کاربر میتواند برای لغو، کلید Esc یا F10 را فشار دهد. این ماکرو هنوز روی خط فرمان کار نمیکند.
- %var{ENV:default}
- اگر متغیر محیطی ENV تنظیم نشده باشد، default جایگزین میشود. در غیر این صورت، مقدار ENV جایگزین خواهد شد. پشتیبانی از زیرپوسته یک گزینهٔ زمان کامپایل است که با این پوستهها کار میکند: bash، ash (نسخههای BusyBox و Debian)، (o/m)ksh، tcsh، zsh و fish.
هنگامی که پشتیبانی از زیرپوسته فعال باشد، Midnight Commander یک رونوشت همروند از پوستهٔ شما (پوستهای که در متغیر SHELL تعریف شده و اگر تعریف نشده باشد، پوستهٔ موجود در فایل /etc/passwd) ایجاد کرده و آن را در یک شبهترمینال اجرا میکند؛ بهجای فراخوانی یک پوستهٔ جدید در هر بار اجرای دستور، دستور بهگونهای به زیرپوسته فرستاده میشود که گویی خودتان آن را تایپ کردهاید. این قابلیت همچنین به شما امکان میدهد متغیرهای محیطی را تغییر دهید، از توابع پوسته استفاده کنید و نامهای مستعاری (alias) تعریف نمایید که تا زمان خروج از Midnight Commander معتبر خواهند بود.
کاربران bash میتوانند دستورهای راهاندازی را در ~/.local/share/mc/bashrc (جایگزین: ~/.bashrc) و نگاشتهای ویژهٔ صفحهکلید را در ~/.local/share/mc/inputrc (جایگزین: ~/.inputrc) مشخص کنند.
کاربران ash/dash (نسخههای BusyBox یا Debian) میتوانند دستورهای راهاندازی را در ~/.local/share/mc/ashrc (جایگزین: ~/.profile) مشخص کنند.
کاربران ksh/oksh (گونههای PD ksh) میتوانند دستورهای راهاندازی را در ~/.local/share/mc/kshrc (جایگزین: ENV یا ~/.profile) مشخص کنند.
کاربران mksh (نسخهٔ MirBSD ksh) میتوانند دستورهای راهاندازی را در ~/.local/share/mc/mkshrc (جایگزین: ENV یا ~/.mkshrc) مشخص کنند.
کاربران zsh میتوانند دستورهای راهاندازی را در ~/.local/share/mc/.zshrc (جایگزین: ~/.zshrc) مشخص کنند.
کاربران tcsh, fish در حال حاضر نمیتوانند دستورهای راهاندازی ویژهٔ mc را مشخص کنند. آنها باید به فایلهای راهاندازی مختص پوسته اتکا کنند.
بندهای زیر تنها زمانی کاربرد دارند که پشتیبانی از زیرپوسته فعال باشد:
شما میتوانید در هر زمان با دنبالهٔ کلیدی C-o برنامهها را معلق کرده و به Midnight Commander بازگردید؛ اگر اجرای برنامهای را متوقف کنید، تا زمانی که از برنامهٔ متوقفشده خارج نشوید، قادر به اجرای دیگر دستورهای خارجی نخواهید بود.
اعلان پایهای که Midnight Commander نمایش میدهد بهصورت "user@host:current_path$ " است. هنگام استفاده از یک پوستهٔ توانمند مانند Bash، اعلانی که Midnight Commander نمایش میدهد همان اعلانی خواهد بود که هماکنون در پوستهٔ خود استفاده میکنید.
(هنگام استفاده از fish مشکلی شناختهشده وجود دارد: اعلان تنها در حالت تمامصفحه (Ctrl-o) نمایش داده میشود، نه زمانی که پانلها مرئی هستند.)
بخش گزینهها (OPTIONS) اطلاعات بیشتری در مورد نحوهٔ کنترل استفاده از زیرپوسته (-U/-u) دارد. علاوه بر این، برای تنظیم یک زیرپوستهٔ مشخص متفاوت با متغیر SHELL فعلی شما یا پوستهٔ ورود تعریفشده در /etc/passwd، میتوانید MC را به این صورت فراخوانی کنید: SHELL=/bin/myshell mc
Chmod
پنجرهٔ Chmod برای تغییر بیتهای مشخصه (attribute bits) در گروهی از فایلها و دایرکتوریها استفاده میشود. این پنجره با ترکیب کلیدهای C-x c قابل فراخوانی است.
پنجرهٔ Chmod از دو بخش تشکیل شده است - Permissions و File.
در بخش File، نام فایل یا دایرکتوری و مجوزهای آن در قالب مبنای هشت (octal)، و همچنین مالک و گروه آن نمایش داده میشود.
در بخش Permissions مجموعهای از دکمههای گزینش (check buttons) وجود دارد که با بیتهای مشخصهٔ فایل متناظر هستند. همزمان با تغییر بیتهای مشخصه، میتوانید تغییر مقدار هشتهشتی را در بخش File مشاهده کنید.
برای جابهجایی میان عناصر واسط (دکمهها و دکمههای گزینش) از کلیدهای جهتنما یا کلید Tab استفاده کنید. برای تغییر وضعیت دکمههای گزینش یا انتخاب یک دکمه از Space استفاده نمایید. شما همچنین میتوانید از کلیدهای میانبر روی دکمهها برای فعالسازی سریع آنها استفاده کنید. کلیدهای میانبر بهصورت حروف برجسته روی دکمهها نشان داده میشوند.
برای ثبت و اعمال بیتهای مشخصه، از کلید Enter استفاده کنید.
هنگام کار با گروهی از فایلها یا دایرکتوریها، کافی است روی بیتهایی که میخواهید فعال یا پاک شوند کلیک کنید. پس از انتخاب بیتهایی که قصد تغییرشان را دارید، یکی از دکمههای عملیاتی (Set marked یا Clear marked) را انتخاب کنید.
در نهایت، برای تنظیم دقیق مشخصهها به مقادیر تعیینشده، میتوانید از دکمهٔ [Set all] استفاده کنید، که روی همهٔ فایلهای برچسبخورده اعمال خواهد شد.
[Marked all] تنها مشخصههای نشانهگذاریشده را برای همهٔ فایلهای انتخابشده تنظیم میکند
[Set marked] بیتهای نشانهگذاریشده را در مشخصههای تمام فایلهای انتخابشده فعال میکند
[Clean marked] بیتهای نشانهگذاریشده را در مشخصههای تمام فایلهای انتخابشده پاک میکند
[Set] مشخصههای یک فایل را تنظیم میکند
[Cancel] دستور Chmod را لغو میکند دستور Chown برای تغییر مالک/گروه یک فایل به کار میرود. کلید میانبر این دستور C-x o است.
Chown پیشرفته (Advanced Chown)
دستور Chown پیشرفته در واقع ترکیب دستورهای Chmod و Chown در یک پنجرهٔ واحد است. با استفاده از آن میتوانید مجوزها و مالک/گروه فایلها را بهطور همزمان تغییر دهید.
Chattr
پنجرهٔ Chattr برای تغییر ویژگیهای (صفتهای) گروهی از فایلها و دایرکتوریها در سیستمفایل لینوکس به کار میرود. این پنجره را میتوان با ترکیب کلیدهای C-x e فراخوانی کرد.
همهٔ ویژگیها توسط تمام سیستمفایلها پشتیبانی یا استفاده نمیشوند. فهرست پرچمهای ویژگی در دسترس بهصورت مجموعهای از دکمههای گزینش (check buttons) نمایش داده میشود که متناظر با پرچمهای ویژگی هستند (برای جزئیات به chattr(1) مراجعه کنید). همگام با تغییر پرچمهای ویژگی، میتوانید تغییر مقدار نمادین را در زیر نام فایل مشاهده کنید.
برای جابهجایی میان ویجتها (دکمهها و دکمههای گزینش) از کلیدهای جهتنما یا کلید Tab استفاده کنید. برای تغییر وضعیت دکمههای گزینش یا انتخاب یک دکمه، از کلید Space استفاده کنید.
برای اعمال ویژگیها، از کلید Enter استفاده کنید.
هنگام کار با گروهی از فایلها یا دایرکتوریها، تنها کافی است روی پرچمهایی که میخواهید تنظیم یا پاک شوند کلیک کنید. پس از انتخاب پرچمهای مورد نظر، یکی از دکمههای عملیاتی (Set marked یا Clear marked) را انتخاب نمایید.
در نهایت، برای تنظیم دقیق ویژگیها دقیقاً مطابق با موارد مشخصشده، میتوانید از دکمهٔ [Set all] استفاده کنید که روی تمام فایلهای نشانهگذاریشده اعمال خواهد شد.
[Marked all] تنها ویژگیهای نشانهگذاریشده را روی تمام فایلهای انتخابشده اعمال میکند.
[Set marked] پرچمهای نشانهگذاریشده را در ویژگیهای تمام فایلهای انتخابشده فعال میکند.
[Clean marked] پرچمهای نشانهگذاریشده را در ویژگیهای تمام فایلهای انتخابشده پاک میکند.
[Set] ویژگیهای یک فایل منفرد را تنظیم میکند.
[Cancel] دستور Chattr را لغو میکند.
عملیاتهای فایل (File Operations)
هنگامی که فایلها را کپی، جابهجا یا حذف میکنید، Midnight Commander کادر محاورهایِ عملیات فایل را نمایش میدهد. این پنجره فایلهایی را که در حال حاضر در حال پردازش هستند نشان داده و حداکثر از دو نوار پیشرفت استفاده میکند. نوار بایتهای فایل نشاندهندهٔ درصدی از فایل جاری است که تا کنون پردازش شده است. نوار بایتهای کل، درصد پردازششده از مجموع اندازهٔ فایلهای نشانهگذاریشده را نشان میدهد. همچنین شمارندههایی که تعداد فایلهای پردازششده از میان فایلهای نشانهگذاریشده را مشخص میکنند، نمایش داده میشوند. اگر گزینهٔ Verbose غیرفعال باشد، نوار بایتهای فایل و نوار بایتهای کل نمایش داده نخواهند شد.
سه دکمه در پایین این کادر محاورهای وجود دارد:
- [Skip]
- دکمهای برای صرفنظر کردن از پردازش ادامهٔ فایل جاری.
- [Suspend]
- دکمهای برای تعلیق عملیات فایل؛ این دکمه پس از فشردهشدن به دکمهٔ [Continue] تبدیل میشود که عملیات معلقشده را ادامه میدهد.
- [Abort]
- دکمهای برای متوقف ساختن کل عملیات؛ از پردازش سایر فایلها صرفنظر میشود.
سه کادر محاورهای دیگر نیز وجود دارند که ممکن است در حین عملیاتهای فایل با آنها مواجه شوید:
کادر محاورهای خطا شرایط بروز خطا را گزارش میدهد و دارای چهار گزینه است:
- [Ignore]
- دکمهای برای نادیدهگرفتن این خطا.
- [Ignore all]
- دکمهای برای نادیدهگرفتن این خطا و تمام خطاهای بعدی.
- [Abort]
- دکمهای برای لغو کامل عملیات.
- [Retry]
- دکمهای برای تلاش مجدد و ادامه، در صورتی که مشکل را از طریق یک پایانهٔ دیگر برطرف کرده باشید.
کادر محاورهای جایگزینی زمانی نشان داده میشود که قصد داشته باشید فایلی را روی یک فایل موجود دیگر کپی کرده یا انتقال دهید (رونویسی کنید). این کادر تاریخها و اندازههای هر دو فایل را نشان میدهد. دکمههای زیر در این کادر محاورهای قرار دارند:
- [Yes]
- دکمهای برای رونویسی روی فایل.
- [No]
- دکمهای برای صرفنظر کردن از فایل.
- [Append]
- دکمهای برای الحاق فایل مبدأ به انتهای فایل مقصد.
- [Reget]
- دکمهای برای الحاق ادامهٔ فایل مبدأ به فایل مقصد (ادامهٔ دریافت فایلهای ناقص). این دکمه تنها در صورتی نمایش داده میشود که اندازهٔ فایل مقصد غیرصفر و کمتر از اندازهٔ فایل مبدأ باشد.
- [All]
- دکمهای برای رونویسی روی تمام فایلها.
- [Older]
- دکمهای برای رونویسی، تنها در صورتی که فایل مبدأ تازهتر از فایل مقصد باشد.
- [None]
- دکمهای برای عدم رونویسی روی هیچیک از فایلها.
- [Smaller]
- دکمهای برای رونویسی، تنها در صورتی که اندازهٔ فایل مبدأ کوچکتر از اندازهٔ فایل مقصد باشد.
- [Size differs]
- دکمهای برای رونویسی روی فایلهایی که اندازهٔ متفاوتی دارند.
- [Abort]
- دکمهای برای لغو کامل کل عملیات.
اگر گزینهٔ گزینش Don't overwrite with zero length file فعال باشد، فایلهای مبدأ با اندازهٔ صفر روی فایلهای مقصد با اندازهٔ غیرصفر رونویسی نخواهند شد.
کادر محاورهای حذف بازگشتی زمانی نشان داده میشود که بخواهید یک دایرکتوری غیرخالی را حذف کنید. دکمههای زیر در این کادر محاورهای قرار دارند:
- [Yes]
- دکمهای برای حذف دایرکتوری بهصورت بازگشتی.
- [No]
- دکمهای برای صرفنظر کردن از حذف این دایرکتوری.
- [All]
- دکمهای برای حذف تمام دایرکتوریها.
- [None]
- دکمهای برای صرفنظر کردن از حذف تمام دایرکتوریهای غیرخالی.
- [Abort]
- دکمهای برای لغو کامل کل عملیات.
اگر فایلها را نشانهگذاری کرده باشید و عملیاتی را روی آنها اجرا کنید، تنها نشانهگذاری فایلهایی برداشته میشود که عملیات روی آنها با موفقیت انجام شده باشد. فایلهای ناموفق یا صرفنظرشده همچنان نشانهگذاریشده باقی میمانند. عملیاتهای رونوشت/انتقال به شما امکان میدهند نام فایلها را بهسادگی تغییر دهید. برای انجام این کار، باید الگوی مبدأ صحیحی را تعیین کنید و معمولاً در بخش انتهایی مقصد، چند نویسه عام (wildcard) مشخص نمایید. تمامی فایلهای منطبق با الگوی مبدأ، بر اساس الگوی مقصد رونوشت/تغییر نام داده میشوند. اگر فایلهای علامتگذاریشدهای وجود داشته باشد، تنها فایلهای علامتگذاریشدهای که با الگوی مبدأ مطابقت دارند تغییر نام پیدا میکنند.
گزینههای دیگری نیز وجود دارند که میتوانید آنها را تنظیم کنید:
Follow links
مشخص میکند که آیا پیوندهای نمادین (symlinks) و پیوندهای سخت (hardlinks) در دایرکتوری مبدأ (بهصورت بازگشتی در زیردایرکتوریها) بهصورت پیوندهای جدیدی در دایرکتوری مقصد ایجاد شوند یا اینکه مایلید محتوای آنها رونوشت شود.
Dive into subdirs
رفتار برنامه را هنگامی که دایرکتوری مبدأ در حال رونوشت شدن است اما دایرکتوری مقصد از پیش وجود دارد، تعیین میکند. عمل پیشفرض، رونوشت محتویات دایرکتوری مبدأ به درون دایرکتوری مقصد است. فعال کردن این گزینه موجب رونوشت خودِ دایرکتوری مبدأ به درون دایرکتوری مقصد میشود.
برای نمونه، میخواهید دایرکتوری /foo شامل فایل bar را در /bla/foo، که یک دایرکتوری از پیش موجود است، رونوشت کنید. در حالت عادی (زمانی که Dive into subdirs تنظیم نشده باشد)، mc فایل /foo/bar را درون فایل /bla/foo/bar رونوشت میکند. با فعال کردن این گزینه، دایرکتوری /bla/foo/foo ایجاد خواهد شد و /foo/bar درون /bla/foo/foo/bar رونوشت میشود.
Preserve attributes
مشخص میکند که آیا مجوزها، برچسبهای زمانی و (در صورت دسترسی ریشه) مالکیت فایلهای اصلی حفظ شوند یا خیر. اگر این گزینه تنظیم نشده باشد، مقدار فعلی umask اعمال خواهد شد.
Use shell patterns
هنگامی که این گزینه فعال باشد، میتوانید از نویسههای عام '*' و '?' در الگوی مبدأ استفاده کنید. عملکرد آنها درست مانند شل است. در الگوی مقصد، تنها نویسههای عام '*' و '\<digit>' مجاز هستند. نخستین نویسه عام '*' در الگوی مقصد، متناظر با نخستین گروه نویسه عام در الگوی مبدأ است، دومین '*' متناظر با دومین گروه است و به همین ترتیب. نویسه عام '\1' با نخستین گروه نویسه عام در الگوی مبدأ، نویسه عام '\2' با گروه دوم و به همین ترتیب تا '\9' مطابقت دارد. نویسه عام '\0' بیانگر کل نام فایل مبدأ است.
دو مثال:
اگر الگوی مبدأ "*.tar.gz"، مقصد "/bla/*.tgz" و فایلی که قرار است رونوشت شود "foo.tar.gz" باشد، نسخه رونوشتشده "foo.tgz" در "/bla" خواهد بود.
فرض کنید میخواهید نام پایه و پسوند را جابهجا کنید تا "file.c" به "c.file" تبدیل شود و به همین ترتیب. الگوی مبدأ برای این کار "*.*" و مقصد "\2.\1" است.
Use shell patterns off
هنگامی که گزینه الگوهای شل غیرفعال است، MC دیگر گروهبندی خودکار را انجام نمیدهد. باید از عبارات '\(...\)' در الگوی مبدأ برای مشخص کردن مفهوم نویسههای عام در الگوی مقصد استفاده کنید. این حالت انعطافپذیری بیشتری دارد اما به تایپ بیشتری نیز نیاز دارد. در غیر این صورت، الگوهای مقصد مشابه وضعیتی هستند که گزینه الگوهای شل فعال است.
دو مثال:
اگر الگوی مبدأ "^\(.*\)\.tar\.gz$"، مقصد "/bla/*.tgz" و فایلی که باید رونوشت شود "foo.tar.gz" باشد، نسخه رونوشتشده "/bla/foo.tgz" خواهد بود.
فرض کنید میخواهید نام پایه و پسوند را جابهجا کنید تا "file.c" به "c.file" تبدیل شود و غیره. الگوی مبدأ برای این کار "^\(.*\)\.\(.*\)$" و مقصد "\2.\1" است.
Case Conversions
همچنین میتوانید بزرگی و کوچکی حروف نام فایلها را تغییر دهید. اگر از '\u' یا '\l' در الگوی مقصد استفاده کنید، نویسه بعدی به ترتیب به حروف بزرگ یا کوچک تبدیل خواهد شد.
اگر از '\U' یا '\L' در الگوی مقصد استفاده کنید، نویسههای بعدی تا رسیدن به '\E' بعدی، یا '\U' و '\L' بعدی یا انتهای نام فایل، به حروف بزرگ یا کوچک متناظر تبدیل خواهند شد.
نویسههای '\u' و '\l' اولویت بالاتری نسبت به '\U' و '\L' دارند.
برای نمونه، اگر الگوی مبدأ '*' (با فعال بودن Use shell patterns ) یا '^\(.*\)$' (با غیرفعال بودن Use shell patterns ) باشد و الگوی مقصد '\L\u*' باشد، نام فایلها بهگونهای تبدیل خواهند شد که حرف نخست بزرگ و سایر حروف کوچک باشند.
همچنین میتوانید از '\' بهعنوان نویسه گریز (quote) استفاده کنید. برای نمونه، '\\' یک بکاسلش و '\*' یک ستاره است.
Stable symlinks
به Midnight Commander دستور میدهد که پیوندهای نمادین را در مقصد بهگونهای تغییر دهد که به همان مکان قبلی اشاره کنند. این گزینه روی پیوندهای نمادین مطلق اثری ندارد، اما اگر پیوند نسبی باشد، مقدار آن را با افزودن ../های لازم و دیگر بخشهای دایرکتوری مجدداً محاسبه کرده و مقدار آن را تا جای ممکن کوتاه میسازد (بیشتر سامانههای فایل امروزی پیوندهای نمادین کوتاه را درون اینودها نگهداری میکنند و بنابراین فضای دیسک را هدر نمیدهند).
کادر گفتگوی انتخاب یا لغو انتخاب گروهی از فایلها و دایرکتوریها. سطر ورودی امکان ورود عبارت باقاعده برای نام فایلهایی که انتخاب یا لغو انتخاب خواهند شد را فراهم میکند.
هنگامی که جعبهٔ علامتزدن Files only فعال باشد، تنها فایلها انتخاب خواهند شد. اگر Files only غیرفعال باشد، هم فایلها و هم دایرکتوریها انتخاب میشوند. هنگامی که جعبهٔ علامتزدن Shell Patterns فعال باشد، عبارت باقاعده بسیار شبیه به الگوهای تطبیق نام فایل (globbing) در پوسته خواهد بود (* نشاندهندهٔ صفر یا چند نویسه و ? نشاندهندهٔ یک نویسه است). اگر Shell Patterns غیرفعال باشد، علامتگذاری فایلها با عبارات باقاعدهٔ معمولی انجام میشود (نگاه کنید به ed (1)). هنگامی که جعبهٔ علامتزدن Case sensitive فعال باشد، انتخاب نسبت به بزرگی و کوچکی حروف حساس خواهد بود. اگر Case sensitive غیرفعال باشد، بزرگی و کوچکی حروف نادیده گرفته میشود.
نمایشگر تفاوت داخلی (Internal Diff Viewer)
ابزار mcdiff یک ابزار بصری برای نمایش تفاوتها (diff) است. شما میتوانید دو فایل را با یکدیگر مقایسه کرده و آنها را درجا ویرایش کنید (تفاوتها بهطور پویا بهروزرسانی میشوند). همچنین میتوانید نسخهٔ کاری را از سیستمهای محبوب کنترل نسخه (مانند GIT، Subversion و غیره) مرور و مشاهده کنید.
کلیدهای میانبر زیر در نمایشگر تفاوت داخلی Midnight Commander در دسترس هستند:
- F1
- فراخوانی نمایشگر راهنمای ابرمتنی توکار.
- F2
- ذخیرهٔ فایلهای تغییریافته.
- F4
- ویرایش فایل پانل چپ در ویرایشگر داخلی.
- F14
- ویرایش فایل پانل راست در ویرایشگر داخلی.
- F5
- ادغام قطعهٔ تفاوت (hunk) جاری. تنها قطعهٔ جاری ادغام خواهد شد.
- F7
- شروع جستوجو.
- F17
- ادامهٔ جستوجو.
- F10, Esc, q
- خروج از نمایشگر diff.
- Alt-s, s
- تغییر وضعیت نمایش وضعیت قطعهٔ تفاوت.
- Alt-n, l
- تغییر وضعیت نمایش شمارهٔ خطوط.
- f
- بیشینهکردن اندازهٔ پانل چپ.
- =
- یکسانسازی عرض پانلها.
- >
- کاهش اندازهٔ پانل راست.
- <
- کاهش اندازهٔ پانل چپ.
- c
- تغییر وضعیت نمایش نویسهٔ بازگشت به ابتدای سطر پایانی (CR) بهصورت ^M.
- 2, 3, 4, 8
- تنظیم اندازهٔ تببندی (tabulation).
- C-u
- جابهجایی محتوای پانلهای diff با یکدیگر.
- C-r
- بازآوری صفحه.
- C-o
- رفتن به زیرپوسته (subshell) و نمایش صفحهٔ خط فرمان.
- Enter, Space, n
- یافتن قطعهٔ تفاوت بعدی.
- Backspace, p
- یافتن قطعهٔ تفاوت قبلی.
- g
- رفتن به خط.
- Down
- پیمایش یک خط به جلو.
- Up
- پیمایش یک خط به عقب.
- PageUp
- حرکت به اندازهٔ یک صفحه به بالا.
- PageDown
- حرکت به اندازهٔ یک صفحه به پایین.
- Home, A1
- حرکت به ابتدای سطر.
- End
- حرکت به انتهای سطر.
- C-Home
- حرکت به ابتدای فایل.
- C-End, C1
- حرکت به انتهای فایل. نمایشگر درونی فایل دو حالت نمایش ارائه میدهد: ASCII و hex. برای جابهجایی بین این حالتها، از کلید F4 استفاده کنید.
نمایشگر تلاش خواهد کرد تا بر اساس سیستم شما یا نوع فایل، بهترین روش را برای نمایش اطلاعات به کار گیرد. برخی از دنبالههای نویسهای، که اغلب در صفحات راهنمای از پیش قالببندیشده ظاهر میشوند، بهصورت توپر (bold) و زیرخطدار نمایش داده میشوند و در نتیجه نمایش تمیزی از فایلهایتان فراهم میکنند.
در حالت hex، تابع جستجو متنهای درون گیومه و مقادیر ثابت عددی را میپذیرد. متن داخل گیومه پس از حذف گیومهها، دقیقاً مطابقت داده میشود. هر عدد با یک بایت مطابقت دارد. میتوانید متنهای داخل گیومه را با مقادیر ثابت بهصورت زیر ترکیب کنید:
"String" 34 0xBB 012 "more text"
اعداد همیشه در مبنای شانزده (hex) تفسیر میشوند. در مثال بالا، «34» بهصورت 0x34 تفسیر میشود. پیشوند «0x» واقعاً الزامی نیست: میتوانستیم به جای «0xBB» عبارت «BB» را وارد کنیم. و «012» بهصورت 0x12 تفسیر میشود، نه یک عدد در مبنای هشت (octal).
در ادامه فهرستی از عملیات مربوط به هر کلید که توسط Midnight Commander در نمایشگر درونی فایل پشتیبانی میشود، آورده شده است:
- F1
- فراخوانی نمایشگر راهنمای فرامتنی درونبرنامهای.
- F2
- تغییر وضعیت حالت شکست خطوط (wrap).
- F4
- تغییر وضعیت حالت hex.
- F5
- پرش به موقعیت (Goto). میتوانید شماره خط، آفست یا درصدی از اندازهٔ فایل را برای موقعیتی که میخواهید مشاهده کنید، تعیین کنید.
- F7, /, ?
- شروع جستجو. این کلیدها پنجرهٔ محاورهای را فراخوانی میکنند که به شما امکان تنظیم گزینههای جستجو را میدهد. اگر کلید ? باشد، گزینهٔ «Backwards» (رو به عقب) فعال خواهد بود.
- C-s
- ادامهٔ جستجو رو به جلو.
- C-r
- ادامهٔ جستجو در جهت معکوس (رو به عقب).
- F17, n
- ادامهٔ جستجو در جهت انتخابشده.
- N
- تغییر موقت جهت جستجو: رو به عقب اگر جستجوی رو به جلو انتخاب شده باشد، و برعکس.
- F8
- تغییر وضعیت حالت خام/تجزیهشده (Raw/Parsed): این کلید فایل را همانطور که روی دیسک قرار دارد، یا اگر فیلتر پردازشی در فایل mc.ext.ini مشخص شده باشد، خروجی حاصل از آن فیلتر را نمایش میدهد. حالت جاری همواره برعکس عبارتی است که روی برچسب دکمه نوشته شده، چرا که روی دکمه حالتی درج میشود که با فشردن آن واردش میشوید.
- F9
- تغییر وضعیت حالت قالببندیشده/قالببندینشده (format/unformat): زمانی که حالت قالببندی روشن باشد، نمایشگر برخی دنبالههای رشتهای را برای نمایش متون توپر و زیرخطدار با رنگهای مختلف تفسیر میکند. همچنین برچسب روی دکمه حالتی مخالف حالت فعلی را نشان میدهد.
- F10, Esc.
- خروج از نمایشگر درونی فایل.
- PageDown, space, C-v.
- پیمایش یک صفحه به جلو.
- PageUp, Alt-v, C-b, Backspace.
- پیمایش یک صفحه به عقب.
- Down
- پیمایش یک خط به جلو.
- Up
- پیمایش یک خط به عقب.
- C-l
- تازهسازی صفحه.
- C-o
- رفتن به زیرپوسته (subshell) و نمایش صفحهٔ خط فرمان.
- [n] m
- تنظیم نشانگر n.
- [n] r
- پرش به نشانگر n.
- C-f
- پرش به فایل بعدی.
- C-b
- پرش به فایل قبلی.
- Alt-r
- تغییر وضعیت خطکش (ruler).
- Alt-e
- برای تغییر کدگذاری نویسهها (charset) در متنِ در حال نمایش میتوانید از Alt-e (M-e) استفاده کنید. تبدیل کد از صفحه کد (codepage) انتخابی به صفحه کد سیستم انجام میشود. برای لغو تبدیل کد میتوانید گزینهٔ «<No translation>» را در پنجرهٔ انتخاب charset برگزینید.
امکان تنظیم نحوهٔ نمایش فایل توسط نمایشگر فایل وجود دارد؛ به بخش Edit Extension File مراجعه کنید. ویرایشگر فایل داخلی یک ویرایشگر تمامصفحه و با امکانات کامل است. این ویرایشگر میتواند فایلهایی با اندازهٔ حداکثر ۶۴ مگابایت را ویرایش کند. ویرایش فایلهای باینری نیز امکانپذیر است. اگر گزینهٔ use_internal_edit در فایل راهاندازی تنظیم شده باشد، ویرایشگر فایل داخلی با استفاده از کلید F4 فراخوانی میشود.
قابلیتهایی که در حال حاضر پشتیبانی میکند عبارتند از: رونویسی (کپی)، جابهجایی، حذف، برش (cut) و جایگذاری (paste) بلوکها؛ بازگردانی (undo) کلیدبهکلید؛ منوهای کشویی؛ درج فایل؛ دستورهای ماکرو؛ جستوجو و جایگزینی با عبارات باقاعده؛ برجستهسازی متن با کلیدهای Shift+جهتنما (در صورت پشتیبانی ترمینال)؛ جابهجایی بین حالتهای درج و بازنویسی (insert-overwrite)؛ پیچش کلمات (word wrap)؛ تورفتگی خودکار؛ اندازهٔ تب قابل تنظیم؛ برجستهسازی نحوی برای انواع مختلف فایلها؛ و گزینهای برای هدایت (pipe) بلوکهای متنی به دستورهای پوسته مانند indent و ispell.
بخشها:
- گزینههای ویرایشگر در ini-file
استفاده از این ویرایشگر بسیار آسان است و نیازی به آموزش ندارد. برای آگاهی از عملکرد هر کلید، کافی است به منوی کشویی مربوطه مراجعه کنید. کلیدهای دیگر عبارتند از: کلیدهای حرکتی همراه با Shift متن را برجسته (انتخاب) میکنند. C-Ins در فایل mcedit.clip کپی میکند و S-Ins از mcedit.clip جایگذاری مینماید. S-Del متن را در mcedit.clip، برش داده و C-Del متن برجستهشده را حذف میکند. انتخاب با ماوس نیز کار میکند، و میتوانید طبق معمول با نگه داشتن کلید Shift هنگام کشیدن ماوس، رفتار ماوس را لغو کرده و اجازه دهید انتخاب استاندارد ماوسِ ترمینال کار کند.
برای تعریف ماکرو، کلیدهای C-R را فشار دهید و سپس کلیدهایی را که میخواهید اجرا شوند تایپ کنید. پس از پایان، دوباره C-R را فشار دهید. سپس میتوانید با فشردن هر کلیدی که میخواهید، ماکرو را به آن اختصاص دهید. ماکرو هنگامی اجرا میشود که کلیدهای C-A و سپس کلید اختصاصیافته را فشار دهید. همچنین ماکرو در صورت فشردن Meta، Ctrl یا Esc به همراه کلید اختصاصیافته اجرا خواهد شد، به شرطی که آن کلید برای عملکرد دیگری استفاده نشده باشد. دستورهای ماکرو پس از تعریف در فایل ~/.local/share/mc/mcedit/mcedit.macros قرار میگیرند. میتوانید با حذف سطر مربوطه در این فایل، ماکرو را حذف کنید.
برای تغییر مجموعه نویسههای (charset) متن نمایشدادهشده میتوانید از Alt-e (M-e) استفاده کنید. بازکدگذاری (recoding) از صفحهٔ کد (codepage) انتخابشده به صفحهٔ کد سیستم انجام میگیرد. برای لغو بازکدگذاری میتوانید در پنجرهٔ گفتوگوی انتخاب مجموعه نویسه، گزینهٔ "<No translation>" را انتخاب کنید.
کلید F19 بلوک برجستهشدهٔ کنونی را قالببندی میکند (متن ساده یا کد C یا ++C یا غیره). این عمل توسط فایل /usr/share/mc/edit.indent.rc کنترل میشود که در نخستین بار استفاده، در دایرکتوری خانگی شما درون مسیر ~/.local/share/mc/mcedit/edit.indent.rc کپی میگردد.
ویرایشگر همچنین نویسههای غیر آمریکایی (160+) را نمایش میدهد. هنگام ویرایش فایلهای باینری، باید display bits را در منوی گزینهها روی 7 بیت تنظیم کنید تا فاصلهگذاریها تمیز و مرتب باقی بماند.
گزینههای ویرایشگر در ini-file (Options of editor in ini-file)
برخی از گزینههای ویرایشگر در ini-file در این بخش شرح داده شدهاند. این گزینهها در بخش [Midnight-Commander] قرار میگیرند.
- editor_wordcompletion_collect_entire_file
- جستوجوی
گزینههای
تکمیل
خودکار در
تمام فایل
یا صرفاً از
ابتدای
فایل تا
موقعیت
مکاننما (0).
برنامهٔ Midnight Commander از اجرای همزمان چندین پیمانهٔ داخلی (مانند ویرایشگر، نمایشگر و نمایشگر diff) و جابهجایی میان آنها بدون بستن فایلهای باز پشتیبانی میکند. با این حال، استفادهٔ همزمان از چندین مدیر فایل در حال حاضر پشتیبانی نمیشود.
بیایید هر یک از این پیمانهها را یک صفحه (screen) بنامیم. سه روش برای جابهجایی بین صفحهها با استفاده از میانبرهای عمومی زیر وجود دارد:
تکمیل خودکار (Completion)
اجازه دهید Midnight Commander به جای شما تایپ کند.
تلاش برای انجام تکمیل خودکار روی متنِ پیش از موقعیت فعلی. نرمافزار MC بهنوبت متن را بهعنوان متغیر (اگر متن با $ آغاز شود)، نام کاربری (اگر متن با ~ آغاز شود)، نام میزبان (اگر متن با @ آغاز شود) یا دستور (اگر در خط فرمان در موقعیتی باشید که بتوان در آن دستوری وارد کرد؛ که در این صورت تکمیلهای ممکن شامل کلمات رزروشدهٔ پوسته و دستورات توکار (built-in) پوسته نیز میشود) در نظر گرفته و برای تکمیل آن تلاش میکند. اگر هیچیک از این موارد مطابقت نداشته باشد، تکمیل نام فایل آزمایش میشود.
تکمیل نام فایل، نام کاربری، متغیر و نام میزبان روی تمام خطوط ورودی کار میکند؛ در حالی که تکمیل دستور، ویژهٔ خط فرمان است. اگر تکمیل خودکار مبهم باشد (چندین احتمال گوناگون وجود داشته باشد)، MC بوق میزند و اقدام بعدی به تنظیم گزینهٔ Complete: show all در پنجرهٔ محاورهای Configuration بستگی دارد. اگر فعال باشد، فهرستی از تمام حالتهای ممکن در کنار موقعیت فعلی باز میشود و میتوانید با کلیدهای جهتنما و Enter مورد درست را انتخاب کنید. همچنین میتوانید حروف ابتدایی را که موارد مختلف در آنها تفاوت دارند تایپ کنید تا به زیرمجموعهای از تمام موارد احتمالی بروید و تا جای ممکن عبارت را تکمیل کنید. اگر دوباره Alt-Tab را فشار دهید، تنها همان زیرمجموعه در کادر فهرست نمایش داده میشود؛ در غیر این صورت نخستین موردی که با تمام نویسههای پیشین مطابقت دارد برجسته خواهد شد. به محض رفع ابهام، پنجرهٔ محاورهای ناپدید میشود؛ اما میتوانید آن را با کلیدهای انصراف Esc، F10 و کلیدهای جهتنمای چپ و راست نیز پنهان کنید. اگر گزینهٔ Complete: show all غیرفعال باشد، این پنجره تنها در صورتی باز میشود که Alt-Tab را برای دومین بار فشار دهید؛ در بار نخست، MC تنها بوق میزند.
گریزدهی (escaping) نمادهای ?، * و & را در نام فایلها (بهصورت \?، \* و \&) اعمال کنید تا هنگام انجام جایگزینی در خط ورودی، بهعنوان نمادهای متا در عبارات باقاعده (regular expressions) استفاده نشوند.
سیستم فایل مجازی (Virtual File System)
نرمافزار Midnight Commander مجهز به یک لایهٔ کد برای دسترسی به سیستمفایل است؛ این لایهٔ کد بهعنوان سوییچ سیستم فایل مجازی شناخته میشود. سوییچ سیستم فایل مجازی به Midnight Commander امکان میدهد با فایلهایی که روی سیستمفایل یونیکس قرار ندارند نیز کار کند.
در حال حاضر، Midnight Commander همراه با چند سیستمفایل مجازی (VFS) ارائه میشود: سیستمفایل local که برای دسترسی به سیستمفایل معمولی یونیکس استفاده میشود؛ ftpfs، که برای مدیریت فایلها روی سیستمهای دوردست از طریق پروتکل FTP استفاده میشود؛ tarfs، که برای کار با فایلهای tar و tar فشرده به کار میرود؛ undelfs، که برای بازیابی فایلهای حذفشده روی سیستمهای فایل ext2 استفاده میشود (سیستمفایل پیشفرض در سیستمهای لینوکس)، shell (برای مدیریت فایلها روی اتصالات پوسته مانند rsh و ssh). و در صورتی که کد با پشتیبانی از sftpfs کامپایل شده باشد (برای کار با فایلها از طریق اتصالات SFTP).
یک extfs عمومی (سیستمفایل مجازی خارجی یا EXTernal virtual File System) نیز بهمنظور گسترش آسان قابلیتهای VFS با استفاده از اسکریپتها و نرمافزارهای خارجی تعبیه شده است.
کد سوییچ VFS تمام نامهای مسیر استفادهشده را تفسیر کرده و آنها را به سیستمفایل مناسب ارجاع میدهد؛ قالبهای مورد استفاده برای هر یک از این سیستمهای فایل در ادامه در بخشهای مربوط به خودشان شرح داده شده است. سیستم فایل FTP (ftpfs) به شما امکان میدهد فایلهای روی ماشینهای دوردست را دستکاری کنید. برای استفاده از آن، میتوانید از مورد FTP link در منو استفاده کنید یا دایرکتوری جاری خود را مستقیماً با دستور cd به نام مسیری شبیه به این تغییر دهید:
ftp://[!][user[:pass]@]machine[:port]/[remote-dir]
عناصر user، port و remote-dir اختیاری هستند. اگر عنصر user را مشخص کنید، Midnight Commander به عنوان آن کاربر به ماشین دوردست متصل میشود (login میکند)، در غیر این صورت از ورود ناشناس (anonymous login) یا نام کاربری موجود در فایل ~/.netrc استفاده خواهد کرد. عنصر اختیاری pass گذرواژهای است که برای اتصال استفاده میشود. استفاده از گذرواژه در نام دایرکتوری VFS توصیه نمیشود، زیرا میتواند به صورت متن خام روی صفحه نمایش ظاهر شده و در تاریخچه دایرکتوری ذخیره شود.
برای فعالسازی استفاده از پروکسی FTP، علامت ! (علامت تعجب) را پیش از نام میزبان قرار دهید.
مثالها:
ftp://ftp.nuclecu.unam.mx/linux/local ftp://tsx-11.mit.edu/pub/linux/packages ftp://!behind.firewall.edu/pub ftp://guest@remote-host.com:40/pub ftp://miguel:xxx@server/pub
لطفاً برای گزینههای ftpfs، کادر گفتگوی Virtual File System را بررسی کنید.
سیستم فایل Tar (Tar File System)
سیستم فایل tar با استفاده از دستور chdir، دسترسی فقطخواندنی به فایلهای tar و فایلهای فشردهشدهٔ tar را برای شما فراهم میکند. برای رفتن به دایرکتوری یک فایل tar، دایرکتوری جاری خود را با استفاده از نحو زیر به فایل tar تغییر دهید:
/filename.tar/utar://[dir-inside-tar]
فایل mc.ext.ini از پیش میانبری را برای فایلهای tar فراهم کرده است؛ این بدان معناست که معمولاً کافی است نشانگر را روی یک فایل tar برده و کلید Return را فشار دهید تا وارد فایل tar شوید؛ برای جزئیات در مورد نحوه انجام این کار، بخش Edit Extension File را ببینید.
مثالها:
mc-3.0.tar.gz/utar://mc-3.0/vfs /ftp/GCC/gcc-2.7.0.tar/utar://
مورد دوم، مسیر کامل بایگانی tar را مشخص میکند.
سیستم فایل انتقال فایل بر بستر پوسته (FIle transfer over SHell filesystem)
سیستم فایل پوسته یک سیستم فایل مبتنی بر شبکه است که به شما امکان میدهد فایلهای موجود در یک ماشین دوردست را طوری دستکاری کنید که گویی محلی هستند. برای استفاده از این قابلیت، طرف مقابل باید پوستهای سازگار با bash داشته باشد.
برای اتصال به یک ماشین دوردست، تنها کافی است با دستور chdir به دایرکتوری ویژهای بروید که نام آن در قالب زیر است:
sh://[user@]machine[:options]/[remote-dir]
عناصر user، options و remote-dir اختیاری هستند. اگر عنصر user را مشخص کنید، Midnight Commander تلاش خواهد کرد به عنوان آن کاربر به ماشین دوردست متصل شود، در غیر این صورت از نام کاربری شما استفاده خواهد کرد.
گزینههای options در دسترس عبارتند از:
'C' - استفاده از فشردهسازی؛ 'r' - استفاده از rsh به جای ssh؛ port - مشخص کردن پورت مورد استفاده توسط سرور دوردست.اگر عنصر remote-dir وجود داشته باشد، دایرکتوری جاری شما روی ماشین دوردست بر روی آن تنظیم خواهد شد.
مثالها:
sh://onlyrsh.mx:r/linux/local sh://joe@want.compression.edu:C/private sh://joe@noncompressed.ssh.edu/private sh://joe@somehost.ssh.edu:2222/privateسیستمفایل SFTP یک سیستمفایل مبتنی بر شبکه است که به شما اجازه میدهد فایلهای موجود در یک ماشین راه دور را طوری دستکاری و مدیریت کنید که گویی محلی هستند.
برای اتصال به یک ماشین راه دور، تنها کافی است به یک دایرکتوری ویژه که نام آن در قالب زیر است chdir کنید:
sftp://[user@]machine:[port]/[remote-dir]
عناصر user، port و remote-dir اختیاری هستند. اگر عنصر user را مشخص کنید، Midnight Commander تلاش خواهد کرد به عنوان آن کاربر به ماشین راه دور وارد شود، در غیر این صورت از نام کاربری ورود شما استفاده خواهد کرد. port - درگاه مورد استفاده توسط سرور راه دور را مشخص میکند (بهطور پیشفرض 22). اگر عنصر remote-dir وجود داشته باشد، دایرکتوری جاری شما در ماشین راه دور روی آن تنظیم خواهد شد.
مثالها:
sftp://onlyrsh.mx/linux/local sftp://joe:password@want.compression.edu/private sftp://joe@noncompressed.ssh.edu/private sftp://joe@somehost.ssh.edu:2222/private
هنگام برقراری اتصال، اثرانگشت کلید سرور با استفاده از فایل ~/.ssh/known_hosts راستیآزمایی میشود. اگر جفت میزبان/کلید پیدا نشود، یا میزبان پیدا شود اما کلید مطابقت نداشته باشد، پیام مناسبی نمایش داده میشود. سه دکمه در کادر محاورهای پیام وجود دارد:
[Yes] افزودن جفت میزبان/کلید جدید به فایل ~/.ssh/known_hosts و ادامه.
[Ignore] عدم افزودن جفت میزبان/کلید جدید به فایل ~/.ssh/known_hosts، اما با این وجود ادامه دادن (با مسئولیت خودتان).
[No] لغو اتصال.
سیستمفایل بازیابی فایلهای حذفشده (Undelete File System)
در سیستمهای لینوکس، اگر در هنگام اجرای configure درخواست استفاده از امکانات بازیابی ext2fs را داده باشید، سیستمفایل بازیابی (undelete) در دسترس شما خواهد بود. بازیابی فایلهای حذفشده تنها بر روی سیستمفایلهای ext2 امکانپذیر است. سیستمفایل undelete صرفاً یک رابط برای کتابخانهٔ ext2fs است تا نام تمامی فایلهای حذفشده روی یک ext2fs را بازیابی کرده و فایلهای انتخابشده را در یک پارتیشن معمولی استخراج کند.
برای استفاده از این سیستمفایل، باید با دستور chdir وارد نام فایل ویژهای شوید که از پیشوند "undel://" و نام فایلی که سیستمفایل اصلی در آن قرار دارد تشکیل شده است.
برای نمونه، جهت بازیابی فایلهای حذفشده روی دومین پارتیشن از اولین دیسک SCSI در لینوکس، از نام مسیر زیر استفاده میکنید:
undel://sda2
ممکن است مدتی طول بکشد تا undelfs اطلاعات مورد نیاز را پیش از شروع مرور فایلها توسط شما بارگذاری کند.
سیستمفایل خارجی (EXTernal File System)
extfs به شما اجازه میدهد تا با نوشتن اسکریپتها، قابلیتها و انواع فایلهای متعددی را به آسانی در GNU Midnight Commander ادغام کنید.
سیستمفایلهای extfs را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:
1. سیستمفایلهای مستقل (Stand-alone) که با هیچ فایل موجودی مرتبط نیستند. آنها دادههای مشخصی از کل سیستم را به صورت یک درخت دایرکتوری نمایش میدهند. میتوانید آنها را با تایپ کردن cd fsname:// فراخوانی کنید که در آن fsname یک نام کوتاه extfs است (پایین را ببینید). نمونههایی از این سیستمفایلها شامل audio (فهرست شیارهای صوتی روی CD) یا apt (فهرست تمامی بستههای دبیان در سیستم) هستند.
برای نمونه، جهت فهرست کردن شیارهای صوتی CD-Audio در درایو CD-ROM خود، تایپ کنید:
cd audio://
2. سیستمفایلهای «آرشیوی» (مانند rpm، patchfs و موارد دیگر) که محتویات یک فایل را به صورت یک درخت دایرکتوری نشان میدهند. این میتواند شامل فایلهای «واقعی» فشردهشده در یک آرشیو (urar، rpm) یا فایلهای مجازی مانند پیامها در یک صندوق پستی (mailfs) یا بخشهایی از یک وصله (patchfs) باشد. برای دسترسی به چنین سیستمفایلهایی، fsname:// باید به نام آرشیو افزوده شود. توجه داشته باشید که خود آرشیو میتواند روی یک vfs دیگر قرار داشته باشد.
برای نمونه، جهت فهرست کردن محتویات یک آرشیو zip به نام documents.zip تایپ کنید:
cd documents.zip/uzip://
از جنبههای بسیاری، میتوانید با extfs درست مانند هر دایرکتوری دیگری رفتار کنید. برای نمونه، میتوانید آن را به hotlist بیفزایید یا از تاریخچهٔ دایرکتوریها به آن جابهجا شوید. یک محدودیت مهم این است که مشابه هر VFS غیرمحلی دیگری، نمیتوانید دستورهای شل را در داخل extfs اجرا کنید.
اسکریپتهای معمول extfs که همراه Midnight Commander عرضه میشوند عبارتند از:
- a
- دسترسی به دیسکت 'A:' مربوط به DOS/Windows (cd a://).
- apt
- پیشانه (front end) برای سیستم مدیریت بستهٔ APT دبیان (cd apt://).
- audio
- استخراج و پخش CD صوتی (cd audio:// یا cd device/audio://).
- bpp
- بستهٔ توزیع گنو/لینوکس Bad Penguin (cd file.bpp/bpp://).
- deb
- بستهٔ توزیع گنو/لینوکس دبیان (cd file.deb/deb://).
- dpkg
- بستههای نصبشدهٔ گنو/لینوکس دبیان (cd deb://).
- hp48
- مشاهده و کپی کردن فایلها به/از یک ماشینحساب HP48 (cd hp48://).
- lslR
- مرور فهرستهای lslR که در بسیاری از سرورهای FTP یافت میشوند (cd filename/lslR://).
- mailfs
- پشتیبانی از فایلهای صندوق پستی با قالب mbox (cd mailbox/mailfs://).
- patchfs
- سیستمفایل extfs برای مدیریت diffهای نوع unified و context (cd filename/patchfs://).
- rpm
- بستهٔ RPM (cd filename/rpm://).
- rpms
- مدیریت پایگاهدادهٔ RPM (cd rpms://).
- ulha, urar, uzip, uzoo, uar, uha
- ابزارهای آرشیوکننده (cd archive/xxxx:// که در آن xxxx یکی از این موارد است: ulha، urar، uzip، uzoo، uar، uha).
میتوانید همانگونه که در بخش Edit Extension File شرح داده شده است، نوع یا پسوند فایل را به extfs مشخصی متصل کنید. در اینجا نمونهای از یک مدخل برای بستههای دبیان آورده شده است:.PP
regex/.deb$
Open=%cd %p/deb://
رنگها (Colors)
برنامه Midnight Commander با استفاده از پایگاه داده پایانه و نام پایانه شما تلاش خواهد کرد تا پشتیبانی پایانه از رنگ را تشخیص دهد. گاهی اوقات این برنامه دچار سردرگمی میشود، بنابراین میتوانید با استفاده از نشانهای -c و -b به ترتیب حالت رنگی را اجبار یا آن را غیرفعال کنید.
اگر برنامه به جای ncurses با مدیر صفحه S-Lang کامپایل شده باشد، متغیر COLORTERM را نیز بررسی خواهد کرد؛ اگر این متغیر مقداردهی شده باشد، همان اثری را دارد که نشان -c دارد.
میتوانید پایانههایی را که همواره باید در حالت رنگی اجرا شوند، با افزودن متغیر color_terminals به بخش Colors در فایل مقداردهی اولیه مشخص کنید. این کار مانع از تلاش Midnight Commander برای تشخیص پشتیبانی پایانه از رنگ میشود. مثال:
[Colors] color_terminals=linux,xterm color_terminals=terminal-name1,terminal-name2...
این برنامه میتواند هم با ncurses و هم با S-Lang کامپایل شود؛ ncurses راهکاری برای اجبار حالت رنگی ارائه نمیدهد و صرفاً از اطلاعات موجود در پایگاه داده پایانه استفاده میکند.
برنامه Midnight Commander راهکاری برای تغییر رنگهای پیشفرض ارائه میدهد. در حال حاضر رنگها با استفاده از متغیر محیطی MC_COLOR_TABLE یا بخش Colors در فایل مقداردهی اولیه پیکربندی میشوند.
در بخش Colors، نگاشت رنگ پیشفرض از متغیر base_color بارگذاری میشود. میتوانید با استفاده از نام پایانه به عنوان کلید در این بخش، یک نگاشت رنگ جایگزین برای یک پایانه تعیین کنید. مثال:
[Colors] base_color= xterm=menu=magenta:marked=,magenta:markselect=,red
قالب تعریف رنگ به صورت زیر است:
<keyword>=<fgcolor>,<bgcolor>,<attributes>:<keyword>=...
رنگها اختیاری هستند، و کلیدواژهها عبارتند از: normal، selected، disabled، marked، markselect، errors، input، inputmark، inputunchanged، commandlinemark، reverse، gauge، header، inputhistory، commandhistory. رنگهای نوار دکمه عبارتند از: bbarhotkey، bbarbutton. رنگ نوار وضعیت: statusbar. رنگهای منو عبارتند از: menunormal، menusel، menuhot، menuhotsel، menuinactive. رنگهای کادر محاوره عبارتند از: dnormal، dfocus، dhotnormal، dhotfocus، dtitle. رنگهای محاوره خطا عبارتند از: errdfocus، errdhotnormal، errdhotfocus، errdtitle. رنگهای راهنما عبارتند از: helpnormal، helpitalic، helpbold، helplink، helpslink، helptitle. رنگهای نمایشگر عبارتند از: viewnormal، viewbold، viewunderline، viewselected. رنگهای ویرایشگر عبارتند از: editnormal، editbold، editmarked، editwhitespace، editnonprintable، editlinestate. رنگهای منوی بازشو عبارتند از: pmenunormal، pmenusel، pmenutitle.
header رنگ سربرگ پانل را تعیین میکند، خطی که شامل عناوین ستونها و نشانگر حالت مرتبسازی است.
input رنگ خطوط ورودی بهکاررفته در کادرهای محاورهای پرسوجو را تعیین میکند.
gauge رنگ بخش پر شده نوار پیشرفت (gauge) را تعیین میکند، که برای نمایش پیشرفت عملیات فایلها، مانند رونوشتبرداری، به کاربر استفاده میشود.
disabled رنگ عنصری (ویجت) را که قابل انتخاب نیست تعیین میکند.
کادرهای محاوره از رنگهای زیر استفاده میکنند: dnormal برای متن عادی استفاده میشود، dfocus رنگی است که برای مؤلفهٔ انتخابشدهٔ فعلی استفاده میشود، dhotnormal رنگی است که برای تمایز رنگ کلید میانبر در مؤلفههای عادی استفاده میشود، در حالی که رنگ dhotfocus برای رنگ برجسته در مؤلفهٔ انتخابشدهٔ فعلی به کار میرود.
منوها از همان طرح استفاده میکنند اما در عوض از برچسبهای menunormal، menusel، menuhot، menuhotsel و menuinactive استفاده میکنند.
راهنما از رنگهای زیر استفاده میکند: helpnormal برای متن عادی استفاده میشود، helpitalic برای متنی که در صفحه راهنما با حروف مورب تأکید شده است، helpbold برای متنی که در صفحه راهنما با حروف توپر (bold) تأکید شده است، helplink برای پیوندهای انتخابنشده و helpslink برای پیوند انتخابشده به کار میرود.
منوی بازشو از رنگهای زیر استفاده میکند: pmenunormal برای موارد انتخابنشده منو و به عنوان رنگ اصلی پنجره منوی بازشو استفاده میشود، pmenusel برای مورد انتخابشده منو، pmenutitle برای عنوان منوی بازشو به کار میرود.
رنگهای ممکن عبارتند از: black، gray، red، brightred، green، brightgreen، brown، yellow، blue، brightblue، magenta، brightmagenta، cyan، brightcyan، lightgray و white. همچنین یک کلیدواژه ویژه برای پسزمینه شفاف وجود دارد: 'default'. از 'default' فقط میتوان برای رنگ پسزمینه استفاده کرد. کلیدواژه ویژه دیگر “base” به معنی رنگهای اصلی mc است. زمانی که ۲۵۶ رنگ در دسترس باشد، میتوان آنها را به صورت color16 تا color255 یا به صورت rgb000 تا rgb555 و gray0 تا gray23 تعیین کرد. مثال:
[Colors] base_color=normal=white,default:marked=magenta,default
صفتها میتوانند هر یک از موارد bold، italic، underline، reverse و blink باشند که اگر بیش از یک مورد مد نظر باشد، با علامت مثبت (+) الحاق میشوند. واژه ویژه “none” به معنای بدون صفت است، بدون تلاش برای بازگشت به base_color. مثال:
menuhotsel=yellow;black;bold+underlineشما میتوانید ظاهر Midnight Commander را تغییر دهید. برای این کار، باید فایلی را مشخص کنید که شامل توصیف رنگها و خطوط رسم کادرها باشد. تعریف دوبارهٔ رنگها کاملاً با تخصیص رنگها، همانطور که در بخش رنگها (Colors). شرح داده شده، سازگار است.
اگر پوستهٔ شما شامل تعاریف رنگ حقیقی (true-color) است، باید کلید 'truecolors' را با مقدار TRUE در بخش [skin] تعریف کنید. اگر true-color استفاده نشده است اما از 256-color استفاده میشود، باید به جای آن '256colors' را تعریف کنید.
فایل پوسته بر اساس الگوریتم زیر جستجو میشود (تا اولین موردِ یافتشده):
-
1) گزینه خط فرمان -S <skin> یا --skin=<skin>
2) متغیر محیطی MC_SKIN
3) پارامتر skin در بخش [Midnight-Commander] در فایل پیکربندی.
4) فایل /etc/mc/skins/default.ini
5) فایل /usr/share/mc/skins/default.ini
گزینهٔ خط فرمان، متغیر محیطی و پارامتر موجود در فایل پیکربندی ممکن است شامل مسیر مطلق به فایل پوسته (با پسوند .ini یا بدون آن) باشند. جستجوی فایل پوسته در مسیرهای زیر انجام خواهد شد (تا اولین موردِ یافتشده):
- 1) ~/.local/share/mc/skins/
2) /etc/mc/skins/
3) /usr/share/mc/skins/
برای دریافت اطلاعات بیشتر، به موارد زیر مراجعه کنید:
- توضیحات
بخشها و
پارامترها
(Description of section and parameters)
تعاریف جفتهای رنگی (Color pair definitions)
نامهای مستعار رنگ و مشخصه (Color and attribute aliases)
رسم خطوط (Draw lines)
سازگاری (Compatibility)
توضیحات بخشها و پارامترها (Description of section and parameters)
بخش [skin] شامل فراداده برای فایل پوسته است. پارامتر description شامل متنی کوتاه دربارهٔ پوسته است.
بخش [filehighlight] شامل توصیف جفتهای رنگی برای برجستهسازی نام فایلها است. نام پارامترها باید با نام بخشهای درون فایل filehighlight.ini یکسان باشد. برای دریافت اطلاعات بیشتر، بخش برجستهسازی نام فایلها (Filenames Highlight) را ببینید.
بخش [core] عناصری را توصیف میکند که در همهجا استفاده میشوند.
- _default_
- جفترنگ پیشفرض. در تمام بخشهای دیگر در صورتی که فاقد تعاریف رنگ باشند استفاده میشود
- selected
- مکاننما
- marked
- دادههای انتخابشده
- markselect
- مکاننما روی دادههای انتخابشده
- gauge
- رنگ بخش پُرشده در نوار پیشرفت
- input
- رنگ خطوط ورودی مورد استفاده در کادرهای محاورهای پرسوجو
- inputmark
- رنگ متن انتخابشده در ورودی
- inputunchanged
- رنگ متن ورودی پیش از اولین تغییر یا حرکت مکاننما
- commandlinemark
- رنگ متن انتخابشده در خط فرمان
- reverse
- رنگ معکوس
بخش [dialog] عناصری را توصیف میکند که در پنجرههای محاورهای قرار دارند (بهجز محاورههای خطا).
- _default_
- رنگ پیشفرض برای این بخش. در صورت تعیین نشدن، از [core]._default_ استفاده میشود
- dfocus
- رنگ عنصر فعال (دارای فوکوس)
- dhotnormal
- رنگ کلیدهای میانبر
- dhotfocus
- رنگ کلیدهای میانبر در عنصر دارای فوکوس
بخش [error] عناصری را توصیف میکند که در پنجرههای محاورهای خطا قرار دارند
- _default_
- رنگ پیشفرض برای این بخش. در صورت تعیین نشدن، از [core]._default_ استفاده میشود
- errdhotnormal
- رنگ کلیدهای میانبر
- errdhotfocus
- رنگ کلیدهای میانبر در عنصر دارای فوکوس
بخش [menu] عناصری را توصیف میکند که در منو قرار میگیرند. این بخش منوی سیستم (فراخوانیشده با F9) و منوهای تعریفشده توسط کاربر (فراخوانیشده با F2 در پانلها و با F11 در ویرایشگر) را توصیف میکند.
- _default_
- رنگ پیشفرض برای این بخش. در صورت تعیین نشدن، از [core]._default_ استفاده میشود
- entry
- رنگ گزینههای منو
- رنگ کلیدهای میانبر منو
- رنگ گزینهٔ فعال منو (دارای فوکوس).TP menuhotsel رنگ کلیدهای میانبر در گزینهٔ منوی دارای تمرکز
- رنگ منوی غیرفعال
بخش [help] عناصری را توصیف میکند که در پنجرهٔ راهنما قرار دارند.
- _default_
- رنگ پیشفرض برای این بخش. در صورت مشخص نشدن، از [core]._default_ استفاده میشود
- helpitalic
- جفترنگ برای عنصر دارای صفت italic
- helpbold
- جفترنگ برای عنصر دارای صفت bold
- helplink
- رنگ پیوندها
- helpslink
- رنگ پیوند فعال (دارای تمرکز)
بخش [editor] رنگ عناصر موجود در ویرایشگر را توصیف میکند.
- _default_
- رنگ پیشفرض برای این بخش. در صورت مشخص نشدن، از [core]._default_ استفاده میشود
- editbold
- جفترنگ برای عنصر دارای صفت bold
- editmarked
- رنگ متن انتخابشده
- editwhitespace
- رنگ برجستهسازی تبها و فاصلههای انتهایی
- editlinestate
- رنگ ناحیهٔ وضعیت خط
بخش [viewer] رنگ عناصر موجود در نمایشگر را توصیف میکند.
- viewunderline
- جفترنگ برای عنصر دارای صفت underline
تعاریف جفترنگ (Color pair definitions)
هر پارامتری در skin-file شامل تعریف یک جفترنگ است.
جفترنگها بهصورت دو رنگ و صفتهای اختیاری که با ';' از یکدیگر جدا شدهاند توصیف میشوند. فیلد اول رنگ پیشزمینه، فیلد دوم رنگ پسزمینه و فیلد سوم صفتها را مشخص میکند. هر یک از این فیلدها را میتوان خالی گذاشت؛ در این حالت مقدار از جفترنگ پیشفرض (جفترنگ سراسری یا جفترنگ پیشفرض این بخش) برداشته خواهد شد.
مثال:
[core]
# green on black
_default_=green;black
# green (default) on blue
selected=;blue
# yellow on black (default)
# underlined yellow on black (default)
marked=yellow;;underline
رنگهای ممکن (نامها) و صفتها در بخش Colors شرح داده شدهاند.
این بخش اختیاری میتواند نامهای مستعاری را برای تکرنگها (نه جفترنگها) و همچنین ترکیبی از مشخصهها تعریف کند؛ به عبارت دیگر، برای بخشهایی از پارامترها که با نقطه-ویرگول جدا شدهاند. نامهای مستعار تا زمانی که حلقهای تشکیل ندهند، میتوانند به نامهای مستعار دیگر ارجاع دهند.
مثال:
[aliases]
myfavfg=green
myfavbg=black
myfavattr=bold+italic
[core]
_default_=myfavfg;myfavbg;myfavattr
رسم خطوط (Draw lines)
خطوط در بخش [Lines] در فایل پوسته (skin-file) تعیین میشوند. بهطور پیشفرض از خطوط تکی استفاده میشود، اما میتوانید آن را برای استفاده از هر نماد utf-8 (برای مثال نمادهای مشابه خط) بازتعریف کنید.
هشدار!!! هنگامی که Midnight Commander را با کتابخانهٔ صفحه نمایش ncurses کامپایل میکنید، استفاده از رسم خطوط محدود است! تنها رسم خطوط تکی امکانپذیر خواهد بود. برای تمام پرسشها و نظرات لطفاً با توسعهدهندگان ncurses تماس بگیرید.
توضیحات پارامترهای [Lines]:
- lefttop
- قطعه خط گوشهٔ بالا-چپ.
- righttop
- قطعه خط گوشهٔ بالا-راست.
- centertop
- شاخهٔ رو به پایین خط افقی.
- centerbottom
- شاخهٔ رو به بالای خط افقی.
- leftbottom
- قطعه خط گوشهٔ پایین-چپ.
- rightbottom
- قطعه خط گوشهٔ پایین-راست.
- leftmiddle
- شاخهٔ سمت راست خط عمودی.
- rightmiddle
- شاخهٔ سمت چپ خط عمودی.
- centermiddle
- تقاطع خطوط.
- horiz
- خط افقی.
- vert
- خط عمودی.
- thinhoriz
- خط افقی باریک.
- thinvert
- خط عمودی باریک.
سازگاری (Compatibility)
تعیین رنگ از طریق skin-file با تعیین رنگهای شرحدادهشده در بخش Colors. کاملاً سازگار است.
در این حالت، بازتعریف رنگها نسبت به فایل پوسته اولویت داشته و مکمل آن است.
بخش [filehighlight] در فایل پوسته (skin-file) فعلی شامل نام کلیدها به عنوان گروههای برجستهسازی و مقادیر به عنوان جفتهای رنگ است. جفتهای رنگ در بخش پوستهها (Skins) مستند شدهاند.
قواعد برجستهسازی نام فایلها در فایل /usr/share/mc/filehighlight.ini (~/.config/mc/filehighlight.ini) قرار دارند. نام بخش در این فایل باید برابر با نام پارامترها در بخش [filehighlight] (در فایل پوسته فعلی) باشد.
کلیدها در این گروهها عبارتند از:
- type
- نوع فایل. در صورت وجود، سایر گزینهها نادیده گرفته میشوند.
- regexp
- عبارت باقاعده. در صورت وجود، گزینه 'extensions' نادیده گرفته میشود.
- extensions
- فهرستی از پسوندهای فایلها که با نویسه ';' از یکدیگر جدا شدهاند.
- extensions_case
- (تنها با پارامتر 'extensions' معنا دارد) قاعده 'extensions' را حساس به بزرگی و کوچکی حروف (true) یا غیرحساس (false) میکند.
کلید `type' میتواند دارای این مقادیر باشد:
- FILE (همهی فایلها) - FILE_EXE - DIR (همهی دایرکتوریها) - LINK_DIR - LINK (همهی پیوندها به جز پیوند مرده) - HARDLINK - SYMLINK - STALE_LINK - DEVICE (همهی فایلهای دستگاه) - DEVICE_BLOCK - DEVICE_CHAR - SPECIAL (همهی فایلهای ویژه) - SPECIAL_SOCKET - SPECIAL_FIFO - SPECIAL_DOOR
تنظیمات ویژه (Special Settings)
بیشتر تنظیمات Midnight Commander از طریق منوها قابل تغییر هستند. با این حال، تعداد اندکی از تنظیمات وجود دارند که تنها با ویرایش فایل تنظیمات قابل تغییرند.
این متغیرها ممکن است در فایل ~/.config/mc/ini شما مقداردهی شوند:
- clear_before_exec
- به طور پیشفرض، Midnight Commander پیش از اجرای یک دستور صفحه را پاک میکند. اگر ترجیح میدهید خروجی دستور را در پایین صفحه مشاهده کنید، فایل ~/.config/mc/ini خود را ویرایش کرده و مقدار فیلد clear_before_exec را به 0 تغییر دهید.
- confirm_view_dir
- اگر کلید F3 را روی یک دایرکتوری بفشارید، به طور معمول MC وارد آن دایرکتوری میشود. اگر این پرچم روی 1 تنظیم شده باشد و فایلهایی علامتگذاری شده داشته باشید، MC پیش از تغییر دایرکتوری تأییدیه خواهد خواست.
- ftpfs_retry_seconds
- این مقدار، تعداد ثانیههایی است که Midnight Commander پیش از تلاش مجدد برای اتصال به یک سرور FTP که ورود را رد کرده است، منتظر میماند. اگر مقدار صفر باشد، ورود مجدداً تکرار نخواهد شد.
- max_dirt_limit
- مشخص میکند حداکثر چند بهروزرسانی صفحه در نمایشگر داخلی فایل نادیده گرفته شوند. به طور معمول این مقدار اهمیت چندانی ندارد، زیرا کد برنامه به طور خودکار تعداد بهروزرسانیهای قابل رد شدن را بر اساس نرخ ورودی کلیدها تنظیم میکند. با این حال، در دستگاههای بسیار کند یا پایانههایی با تکرار خودکار سریع صفحهکلید، یک مقدار بزرگ میتواند بهروزرسانیهای صفحه را بسیار پرشی و ناگهانی کند.
- به نظر میرسد تنظیم max_dirt_limit روی 10 بهترین رفتار را ایجاد میکند، و این مقدار پیشفرض است.
- mouse_move_pages_viewer
- کنترل میکند که آیا پیمایش با ماوس در نمایشگر داخلی فایل به صورت صفحهبهصفحه باشد یا خطبهخط.
- only_leading_plus_minus
- رفتار ویژه برای '+', '-', '*' در خط فرمان (انتخاب، لغو انتخاب، معکوس کردن انتخاب) را تنها زمانی مجاز میداند که خط فرمان خالی باشد. در این حالت نیازی به نقلقول کردن این نویسهها در میانه خط فرمان ندارید. از سوی دیگر، هنگامی که خط فرمان خالی نباشد، نمیتوانید از آنها برای تغییر انتخاب استفاده کنید.
- alternate_plus_minus
- اگر درست (true) باشد، از کلیدهای '+', '-', '\' و '*' به طور عادی استفاده میشود. برای انتخاب/لغو انتخاب، از 'Alt-+', 'Alt--' و 'Alt-*' استفاده کنید.
- show_output_starts_shell
- این متغیر تنها زمانی کار میکند که از پشتیبانی subshell استفاده نمیکنید. وقتی برای بازگشت به صفحه کاربر از کلید میانبر C-o استفاده میکنید، در صورت تنظیم این متغیر، یک پوسته تازه دریافت خواهید کرد. در غیر این صورت، فشردن هر کلیدی شما را به Midnight Commander بازمیگرداند.
- timeformat_recent
- تغییر قالب زمان مورد استفاده برای نمایش تاریخهای کمتر از ۶ ماه گذشته از اکنون. برای مشخصات قالب، صفحه راهنمای strftime یا date را ببینید. در صورت عدم وجود این گزینه، از timeformat پیشفرض استفاده میشود.
- timeformat_old
- تغییر قالب زمان مورد استفاده برای نمایش تاریخهای قدیمیتر از ۶ ماه از اکنون یا برای تاریخهای آینده. برای مشخصات قالب، صفحه راهنمای strftime یا date را ببینید. در صورت عدم وجود این گزینه، از timeformat پیشفرض استفاده میشود.
- torben_fj_mode
- اگر این پرچم تنظیم شده باشد، کلیدهای home و end در پانلها کمی متفاوت کار خواهند کرد؛ به جای انتقال انتخاب به اولین و آخرین فایل در پانلها، به صورت زیر عمل میکنند:
- کلید home: به خط میانی بالا میرود، اگر پایینتر از آن باشد؛ در غیر این صورت به خط بالایی میرود مگر اینکه از قبل روی خط بالا باشد، که در این صورت به اولین فایل در پانل میرود.
- کلید end رفتار مشابهی دارد: به خط میانی پایین میآید، اگر بالاتر از آن باشد؛ در غیر این صورت به خط پایینی میرود مگر اینکه از قبل در خط پایین باشید، که در این حالت انتخاب را به نام آخرین فایل در پانل منتقل میکند.
- use_file_to_guess_type
- اگر این متغیر فعال باشد (پیشفرض)، دستور file را برای مطابقت انواع فایل فهرستشده در فایل mc.ext.ini. فراخوانی میکند.
- xtree_mode
- اگر این متغیر فعال باشد (پیشفرض غیرفعال است)، هنگامی که سیستم فایل را در یک پانل درختی (Tree) مرور میکنید، به طور خودکار پانل دیگر را با محتویات دایرکتوری انتخابشده بازخوانی میکند.
- shell_directory_timeout
- این متغیر طول عمر یک مدخل حافظه موقت دایرکتوری را بر حسب ثانیه نگه میدارد. مقدار پیشفرض ۹۰۰ ثانیه است.
- clipboard_store
- این متغیر حاوی مسیر (به همراه گزینهها) برای ابزار بیرونی کلیپبورد مانند 'xclip' جهت خواندن متن از فایل به درون گزینش X است. برای مثال:
clipboard_store=xclip -i
- clipboard_paste
- این متغیر حاوی مسیر (به همراه گزینهها) برای ابزار بیرونی کلیپبورد مانند 'xclip' جهت چاپ متن گزینششده به خروجی استاندارد است. برای مثال:
clipboard_paste=xclip -o
- autodetect_codeset
- این گزینه امکان استفاده از دستور `enca' را برای تشخیص خودکار مجموعهنویسه (codeset) فایلهای متنی در نمایشگر و ویرایشگر داخلی فراهم میکند. فهرستی از مقادیر مجاز را میتوان با دستور `enca --list languages | cut -d : -f1' به دست آورد. این گزینه باید در بخش [Misc] قرار گیرد.
برای مثال:
autodetect_codeset=russianMidnight Commander روشی را برای تعیین گزینههای ویرایشگرها و نمایشگرهای خارجی ارائه میدهد. Midnight Commander ابتدا بخش "[External editor or viewer parameters]" را در فایل راهاندازی سیستم (فایل mc.lib واقع در دایرکتوری کتابخانهٔ Midnight Commander) و سپس در فایل ~/.config/mc/ini جستجو میکند. نام گزینه باید برابر با نام (مسیر کامل) ویرایشگر یا نمایشگر خارجی باشد. مقدار گزینه میتواند شامل متغیرهای زیر باشد:
- %filename
- نام فایل برای ویرایش/نمایش.
- %lineno
- خط آغازین در فایل در حال باز شدن.
برای مثال:
[External editor or viewer parameters]
vi=%filename +%lineno
joe=%filename +%lineno
more=%filename +%lineno
خط آغازین تنها در صورتی به ویرایشگر/نمایشگر خارجی ارسال میشود که از پنجرهٔ نتایج یافتن فایل (Find file) فراخوانی شده باشد.
اگر ویرایشگر/نمایشگر خارجی از طریق کلیدهای F4/F3 راهاندازی شود، MC انتظار دارد که آن برنامه (دستکم "joe"، اما احتمالاً سایر برنامهها نیز) دارای قابلیتی باشد که بهطور پیشفرض فایل را در همان جایی که آخرین بار باز بوده است باز کند. MC مانع از ذخیره و بازیابی موقعیت در فایلهای بازشده توسط ویرایشگر/نمایشگر خارجی نمیشود.
پایگاههای داده پایانه (Terminal databases)
Midnight Commander روشی را برای اصلاح پایگاه داده پایانهٔ سیستم شما بدون نیاز به دسترسیهای ریشه (root) فراهم میکند. Midnight Commander در فایل راهاندازی سیستم (فایل mc.lib واقع در دایرکتوری کتابخانهٔ Midnight Commander) و در فایل ~/.config/mc/ini به دنبال بخش "terminal:your-terminal-name" و سپس بخش "terminal:general" میگردد؛ هر خط از این بخش شامل یک نماد کلید است که میخواهید تعریف کنید، که پس از آن یک علامت مساوی و سپس تعریف مربوط به کلید میآید. شما میتوانید از شکل ویژهٔ \e برای نمایش نویسهٔ escape و از ^x برای نمایش نویسهٔ control-x استفاده کنید.
نمادهای کلید معتبر عبارتند از:
f0 to f20 کلیدهای تابعی f0-f20 bs کلید پسبر (backspace) home کلید خانه (home) end کلید پایان (end) up کلید جهتنمای بالا (up arrow) down کلید جهتنمای پایین (down arrow) left کلید جهتنمای چپ (left arrow) right کلید جهتنمای راست (right arrow) pgdn کلید صفحه به پایین (page down) pgup کلید صفحه به بالا (page up) insert نویسه درج (insert) delete نویسه حذف (delete) complete برای انجام تکمیل (completion)
برای مثال، جهت تعریف کلید insert بهصورت Escape + [ + O + p، این مقدار را در فایل ini تنظیم میکنید:
insert=\e[Op
همچنین اکنون میتوانید از کلیدهای یادگیری گسترشیافته (extended learn keys) استفاده کنید. برای مثال:
ctrl-alt-right=\e[[1;6C ctrl-alt-left=\e[[1;6D
این بدان معناست که ctrl+alt+left یک توالی فرار \e[[1;6D ارسال میکند و بنابراین Midnight Commander عبارت "\e[[1;6D" را بهصورت C-Alt-Left تفسیر میکند.
نماد کلید complete نمایانگر توالیهای فراری است که برای فراخوانی فرایند تکمیل (completion) استفاده میشود؛ این کار با Alt-tab فراخوانی میشود، اما میتوانید کلیدهای دیگری را برای انجام همین کار تعریف کنید (روی آن صفحهکلیدهایی با کلیدهای متعدد، مناسب و بلااستفاده در همهجا)..SH ""
فایلها (FILES)
مسیرهای کامل زیر ممکن است در نصبهای مختلف متفاوت باشد. این مسیرها همچنین تحت تأثیر متغیر محیطی MC_DATADIR قرار دارند. اگر این متغیر تنظیم شده باشد، مقدار آن بهجای /usr/share/mc در مسیرهای زیر استفاده میشود.
/usr/share/mc/help/mc.hlp
- فایل راهنمای برنامه.
/usr/share/mc/mc.ext.ini
- فایل پیشفرض پسوندهای سراسری سیستم.
~/.config/mc/mc.ext.ini
- فایل پسوندها، پیکربندی نمایش و پیکربندی ویرایش کاربر. این فایل در صورت وجود، محتوای فایلهای سراسری سیستم را بازنویسی میکند (نادیده میگیرد).
/etc/mc/mc.ini
/usr/share/mc/mc.ini
- فایلهای پیکربندی سراسری سیستم برای Midnight Commander؛ فقط در صورتی استفاده میشوند که کاربر فایل ~/.config/mc/ini مخصوص خود را نداشته باشد. اگر /etc/mc/mc.ini موجود باشد، /usr/share/mc/mc.ini استفاده نمیشود.
/usr/share/mc/mc.lib
- تنظیمات سراسری برای Midnight Commander. تنظیمات این فایل بر تمام کاربران تأثیر میگذارد، چه دارای ~/.config/mc/ini باشند و چه نباشند. در حال حاضر، تنها تنظیمات پایانه از mc.lib بارگذاری میشوند.
~/.config/mc/ini
- پیکربندی اختصاصی کاربر. اگر این فایل وجود داشته باشد، تنظیمات بهجای فایل راهاندازی سراسری سیستم از اینجا بارگذاری میشود.
/usr/share/mc/hints/mc.hint
- این فایل حاوی نکاتی (hints) است که توسط برنامه نمایش داده میشوند.
/usr/share/mc/mc.menu
- این فایل شامل منوی برنامههای پیشفرض سراسری سیستم است.
~/.config/mc/menu
- منوی برنامههای اختصاصی کاربر. اگر این فایل وجود داشته باشد، بهجای منوی برنامههای سراسری سیستم استفاده میشود.
~/.cache/mc/Tree
- فهرست دایرکتوریها برای قابلیتهای ساختار درختی و نمای درختی.
~/.local/share/mc.menu
- منوی محلی تعریفشده توسط کاربر. اگر این فایل وجود داشته باشد، بهجای منوی برنامههای پوشه خانه (home) یا منوی سراسری سیستم استفاده میشود.
برای تغییر دایرکتوری ریشهٔ پیشفرض MC، میتوانید از متغیر محیطی MC_PROFILE_ROOT استفاده کنید. مقدار MC_PROFILE_ROOT باید یک مسیر مطلق باشد. اگر MC_PROFILE_ROOT تنظیم نشده یا خالی باشد، متغیر HOME استفاده میشود. در صورتی که HOME نیز تنظیم نشده یا خالی باشد، دایرکتوریهای MC از کتابخانهٔ GLib دریافت میشوند.
مجوز (LICENSE)
این برنامه تحت شرایط مجوز عمومی همگانی گنو (GNU GPL) منتشرشده توسط بنیاد نرمافزارهای آزاد توزیع میشود. برای جزئیات بیشتر دربارهٔ مجوز و عدم وجود ضمانت، به راهنمای داخلی برنامه مراجعه کنید.
در دسترس بودن (AVAILABILITY)
جدیدترین نسخهٔ این برنامه را میتوانید در آدرس زیر بیابید: http://ftp.midnight-commander.org ed(1), gpm(1), terminfo(1), view(1), sh(1), bash(1), tcsh(1), zsh(1).
صفحهٔ Midnight Commander در وب جهانگستر: https://www.midnight-commander.org
نویسندگان (AUTHORS)
نویسندگان و مشارکتکنندگان در فایل AUTHORS در توزیع کد منبع فهرست شدهاند.
گزارش باگها (BUGS)
برای اطلاعات دربارهٔ کارهایی که باقی مانده است، فایل TODO را در توزیع بررسی کنید.
اگر میخواهید مشکلی در برنامه را گزارش دهید، لطفاً یک گزارش باگ در https://www.midnight-commander.org ثبت کنید.
شرح دقیقی از باگ، نگارش برنامهای که در حال اجرای آن هستید (mc -V این اطلاعات را نمایش میدهد)، و سیستمعاملی را که برنامه روی آن در حال اجراست ارائه دهید. اگر برنامه دچار فروپاشی شد (crash کرد)، ارسال ردپای پشته (stack trace) مایهٔ سپاس خواهد بود.
| January 2025 | MC Version 4.8.33 |