.TH ETEX 1 "1 March 2011" "Web2C 2015"
.\"=====================================================================
.if n .ds MF Metafont
.if t .ds MF M\s-2ETAFONT\s0
.if t .ds TX \fRT\\h'-0.1667m'\\v'0.20v'E\\v'-0.20v'\\h'-0.125m'X\fP
.if n .ds TX TeX
.if n .ds MF Metafont
.if t .ds MF M\s-2ETAFONT\s0
.ie t .ds OX \fIT\v'+0.25m'E\v'-0.25m'X\fP for troff
.el .ds OX TeX for nroff
.\" the same but obliqued
.\" BX definition must follow TX so BX can use TX
.if t .ds BX \fRB\s-2IB\s0\fP\*(TX
.if n .ds BX BibTeX
.\" LX definition must follow TX so LX can use TX
.if t .ds LX \fRL\\h'-0.36m'\\v'-0.15v'\s-2A\s0\\h'-0.15m'\\v'0.15v'\fP\*(TX
.if n .ds LX LaTeX
.if t .ds AX \fRA\\h'-0.1667m'\\v'0.20v'M\\v'-0.20v'\\h'-0.125m'S\fP\*(TX
.if n .ds AX AmSTeX
.if t .ds AY \fRA\\h'-0.1667m'\\v'0.20v'M\\v'-0.20v'\\h'-0.125m'S\fP\*(LX
.if n .ds AY AmSLaTeX
.if n .ds WB Web
.if t .ds WB W\s-2EB\s0
.\"=====================================================================
.SH "نام (NAME)"
etex \- نگارش گسترش‌یافته TeX (ساده)
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.B etex
.RI [ options ]
.RI [ \fB&\fPformat ]
.RI [ file | \fB\e\fPcommands ]
.\"=====================================================================
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
اجرای حروف‌چین e-\*(TX بر روی
.IR file ،
که به‌طور پیش‌فرض
.IR file.dvi
را ایجاد می‌کند.
اگر آرگومان file هیچ پسوندی نداشته باشد، «.tex» به آن افزوده خواهد شد.
به‌جای نام فایل، می‌توان مجموعه‌ای از دستورهای e-\*(TX را وارد کرد که نخستینِ آن‌ها باید با یک بک‌اسلش (\e) آغاز شود.
با یک آرگومان
.BI & format
برنامه e-\*(TX از مجموعه متفاوتی از دستورهای از پیش کامپایل‌شده استفاده می‌کند که در
.IR format\fB.fmt\fP
قرار دارند؛
معمولاً بهتر است به‌جای آن از گزینه
.B -fmt
.I format
استفاده شود.
.PP
برنامه e-\*(TX نخستین دستاورد ملموس از یک پروژه پژوهش و توسعه بین‌المللی به‌نام «پروژه NTS» است که در سال ۱۹۹۲ تحت حمایت DANTE e.V. پایه‌گذاری شد. اهداف این پروژه، تداوم و توسعه روح و فلسفه \*(TX در عین احترام به خواسته Knuth مبنی بر دست‌نخورده (منجمد) ماندن \*(TX است.
.PP
برنامه e-\*(TX می‌تواند در دو حالت مختلف به کار رود: در
.I compatibility mode
انتظار می‌رود کاملاً با \*(TX استاندارد قابل تعویض باشد.
در
.I extended mode
چندین دستور اولیه (primitive) جدید افزوده شده‌اند که (در میان موارد دیگر) حروف‌چینی دوجهته را تسهیل می‌کنند.
.PP
یک قالب در حالت extended mode با قرار دادن یک ستاره (*) در ابتدای نام فایل منبعِ قالب تولید می‌شود.
.PP
مدیریت آرگومان‌های خط فرمان توسط e-\*(TX مشابه سایر برنامه‌های \*(TX در پیاده‌سازی
.I web2c
است.
.\"=====================================================================
.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
این نسخه از e-\*(TX گزینه‌های خط فرمان زیر را می‌پذیرد.
.TP
.BI -fmt \ format
استفاده از
.I format
به‌عنوان نام قالب مورد استفاده، به‌جای نامی که e-\*(TX با آن فراخوانی شده یا خط
.IR %& .
.TP
.B -enc
فعال‌سازی افزونه‌های enc\*(TX. این گزینه تنها در ترکیب با
.B -ini
مؤثر است.
برای مستندات افزونه‌های enc\*(TX به
.B http://www.olsak.net/enctex.html
مراجعه کنید.
.TP
.B -etex
فعال‌سازی افزونه‌های e-\*(TX. این گزینه تنها در ترکیب با
.B -ini
مؤثر است.
.TP
.B -file-line-error
چاپ پیام‌های خطا در قالب
.IR file:line:error ،
مشابه شیوه‌ای که بسیاری از کامپایلرها آن‌ها را قالب‌بندی می‌کنند.
.TP
.B -no-file-line-error
غیرفعال‌سازی چاپ پیام‌های خطا به شیوه
.IR file:line:error .
.TP
.B -file-line-error-style
این نام قدیمی گزینه
.B -file-line-error
است.
.TP
.B -halt-on-error
خروج با یک کد خطا در صورت برخورد با خطا هنگام پردازش.
.TP
.B -help
چاپ پیام راهنما و خروج.
.TP
.B -ini
شروع در حالت
.IR INI ،
که برای ذخیره و ایجاد خروجی قالب‌ها (dump formats) به کار می‌رود. حالت
.I INI
می‌تواند برای حروف‌چینی استفاده شود، اما هیچ قالبی از پیش بارگذاری نشده است و ممکن است مقداردهی‌های اولیه اساسی مانند تنظیم catcodeها لازم باشد.
.TP
.BI -interaction \ mode
تنظیم حالت تعامل (interaction mode). این حالت می‌تواند یکی از موارد
.IR batchmode ،
.IR nonstopmode ،
.IR scrollmode
و
.I errorstopmode
باشد. مفهوم این حالت‌ها همانند دستورهای
\e
متناظر آن‌ها است.
.TP
.B -ipc
ارسال خروجی DVI به یک سوکت علاوه بر فایل خروجی معمول. در دسترس بودن این گزینه به انتخاب نصاب بستگی دارد.
.TP
.B -ipc-start
همانند
.BR -ipc ،
همچنین سرور را در طرف دیگر نیز راه‌اندازی می‌کند. در دسترس بودن این گزینه به انتخاب نصاب بستگی دارد.
.TP
.BI -jobname \ name
استفاده از
.I name
برای نام کار (job name)، به‌جای استخراج آن از نام فایل ورودی.
.TP
.BI -kpathsea-debug \ bitmask
تنظیم پرچم‌های اشکال‌زدایی جستجوی مسیر بر اساس ماسک بیتی (bitmask). برای جزئیات به دفترچه راهنمای
.I Kpathsea
مراجعه کنید.
.TP
.BI -mktex \ fmt
فعال‌سازی
.RI mktex fmt ،
که در آن
.I fmt
باید
.I tex
یا
.I tfm
باشد.
.TP
.B -mltex
فعال‌سازی افزونه‌های ML\*(TX. تنها در ترکیب با
.B -ini
مؤثر است.
.TP
.BI -no-mktex \ fmt
غیرفعال‌سازی
.RI mktex fmt ،
که در آن
.I fmt
باید
.I tex
یا
.I tfm
باشد.
.TP
.BI -output-comment \ string
استفاده از
.I string
برای توضیح فایل
.I DVI
به‌جای درج تاریخ.
.TP
.BI -output-directory \ directory
نوشتن فایل‌های خروجی در
.I directory
به‌جای دایرکتوری جاری. فایل‌های ورودی ابتدا در
.I directory
و سپس در طول مسیر جستجوی عادی بررسی می‌شوند.
.TP
.B -parse-first-line
اگر خط نخست فایل ورودی اصلی با
.I %&
آغاز شود، آن را برای یافتن نام dump یا گزینه
.B -translate-file
تجزیه می‌کند.
.TP
.B -no-parse-first-line
غیرفعال‌سازی تجزیه خط نخست فایل ورودی اصلی..TP
.BI -progname \ name
وانمود کردن به این‌که برنامهٔ
.IR name
است. این کار هم بر قالب استفاده‌شده و هم بر مسیرهای جستجو اثر می‌گذارد.
.TP
.B -recorder
فعال‌سازی ثبت‌کنندهٔ نام فایل. این گزینه ردپایی از فایل‌های بازشده برای ورودی و خروجی را در فایلی با پسوند
.IR .fls
بر جای می‌گذارد.
.TP
.B -shell-escape
فعال‌سازی ساختار
.BI \ewrite18{ command } .
آرگومان
.I command
می‌تواند هر دستور شلی باشد. این ساختار معمولاً به دلایل امنیتی غیرمجاز است.
.TP
.B -no-shell-escape
غیرفعال‌سازی ساختار
.BI \ewrite18{ command } ،
حتی اگر در فایل
.I texmf.cnf
فعال شده باشد.
.TP
.B -src-specials
درج source specialها در فایل
.IR DVI .
.TP
.BI -src-specials \ where
درج source specialها در مکان‌های معینی از فایل
.IR DVI .
آرگومان
.I where
فهرستی از مقادیر جداشده با کاما است:
.IR cr ،
.IR display ،
.IR hbox ،
.IR math ،
.IR par ،
.IR parent
یا
.IR vbox .
.TP
.BI -translate-file \ tcxname
استفاده از جدول ترجمهٔ
.I tcxname
برای تنظیم نگاشت نویسه‌های ورودی و نگاشت مجدد نویسه‌های خروجی.
.TP
.BI -default-translate-file \ tcxname
مشابه
.B -translate-file
با این تفاوت که یک خط حاوی
.I %&
می‌تواند این تنظیم را نادیده بگیرد و جایگزین کند.
.TP
.B -version
نمایش اطلاعات نسخه و خروج.
.\"=====================================================================
.SH "محیط (ENVIRONMENT)"
برای جزئیات دقیق درباره نحوهٔ استفاده از متغیرهای محیطی، مستندات کتابخانهٔ Kpathsearch (گره «Path specifications») را ببینید.
از ابزار
.B kpsewhich
می‌توان برای پرس‌وجوی مقادیر متغیرها استفاده کرد.
.PP
یک نکتهٔ مهم: در بیشتر قالب‌های e-\*(TX، نمی‌توانید از نویسهٔ ~ در نام فایلی که مستقیماً به e-\*(TX می‌دهید استفاده کنید، زیرا ~ یک نویسهٔ فعال است و بنابراین بسط می‌یابد، نه این‌که بخشی از نام فایل به شمار آید. برنامه‌های دیگر، مانند
\*(MF
این مشکل را ندارند.
.PP
.TP
.B TEXMFOUTPUT
به‌طور معمول، e-\*(TX فایل‌های خروجی خود را در دایرکتوری جاری قرار می‌دهد. اگر هر یک از فایل‌های خروجی در آنجا قابل باز شدن نباشد، تلاش می‌کند آن را در دایرکتوری مشخص‌شده در متغیر محیطی TEXMFOUTPUT باز کند.
هیچ مقدار پیش‌فرضی برای این متغیر وجود ندارد. برای مثال، اگر دستور
.I etex paper
را وارد کنید و دایرکتوری جاری قابل نوشتن نباشد، چنانچه TEXMFOUTPUT دارای مقدار
.IR /tmp
باشد، e-\*(TX تلاش می‌کند فایل
.I /tmp/paper.log
(و در صورت تولید هرگونه خروجی،
.IR /tmp/paper.dvi )
را ایجاد کند. همچنین TEXMFOUTPUT برای فایل‌های ورودی نیز بررسی می‌شود، زیرا \*(TX اغلب فایل‌هایی تولید می‌کند که باید پس از آن خوانده شوند؛ برای ورودی، هیچ پسوندی (مانند «.tex») به‌طور پیش‌فرض اضافه نمی‌شود و نام ورودی صرفاً همان‌طور که داده شده بررسی می‌شود.
.TP
.B TEXINPUTS
مسیر جستجو برای فایل‌های
.I \einput
و
.IR \eopenin .
این مقدار باید با «.» شروع شود تا فایل‌های کاربر پیش از فایل‌های سیستمی پیدا شوند. یک بخش خالی در مسیر، با مسیرهای تعریف‌شده در فایل
.I texmf.cnf
جایگزین خواهد شد. برای مثال، تنظیم TEXINPUTS روی ".:/home/user/tex:" دایرکتوری جاری و «/home/user/tex» را به ابتدای مسیر جستجوی استاندارد اضافه می‌کند.
.TP
.B TEXFORMATS
مسیر جستجو برای فایل‌های قالب (format).
.TP
.B TEXPOOL
مسیر جستجو برای رشته‌های درونی
.BR etex .
.TP
.B TEXEDIT
الگوی دستور برای جابه‌جایی به ویرایشگر. مقدار پیش‌فرض، که معمولاً
.BR vi
است، هنگام کامپایل e-\*(TX تنظیم می‌شود.
.TP
.B TFMFONTS
مسیر جستجو برای فایل‌های متریک قلم
.RI ( .tfm ).
.\"=====================================================================.SH "فایل‌ها (FILES)"
محل فایل‌های ذکرشده در زیر از سیستمی به سیستم دیگر متفاوت است. برای یافتن محل آن‌ها از ابزار
.B kpsewhich
استفاده کنید.
.TP
.I etex.pool
فایل متنی حاوی رشته‌های داخلی e-\*(TX.
.TP
.I texfonts.map
تعاریف نگاشت نام فایل.
.TP
.I *.tfm
فایل‌های متریک برای قلم‌های e-\*(TX.
.TP
.I *.fmt
فایل‌های قالب (.\|fmt) از پیش پردازش‌شدهٔ e-\*(TX.
.\"=====================================================================
.SH "نکات (NOTES)"
از نسخهٔ 1.40 به بعد، pdf\*(TX افزونه‌های e-\*(TX را در بر دارد، بنابراین در این نصب، e\*(TX ممکن است تنها یک پیوند نمادین به pdf\*(TX باشد. به
.BR pdftex (1)
مراجعه کنید.
این صفحهٔ راهنما قرار نیست جامع باشد. مستندات کامل برای این نسخه از e-\*(TX را می‌توان در کتابچهٔ راهنمای info با عنوان
.IR "Web2C: A TeX implementation"
یافت.
.\"=====================================================================
.SH "گزارش باگ‌ها (BUGS)"
این نسخه از e-\*(TX چندین افزونهٔ اختیاری را پیاده‌سازی می‌کند.
در واقع، بسیاری از این افزونه‌ها تا حدی کم یا زیاد با تعریف e-\*(TX در تضاد هستند.
هنگامی که چنین افزونه‌هایی فعال باشند، اعلان چاپ‌شده هنگام شروع e-\*(TX تغییر می‌یابد تا به جای
.BR e-TeX
عبارت
.B e-TeXk
را چاپ کند.
.PP
این نسخه از e-\*(TX در به دام انداختن سرریز محاسباتی هنگام جمع یا تفریق ابعاد ناموفق است.
مواردی که این رخ می‌دهد نادر است، اما در صورت وقوع، فایل
.I DVI
تولیدشده نامعتبر خواهد بود.
.\"=====================================================================
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.BR pdftex (1),
.BR tex (1),
.BR mf (1).
.\"=====================================================================
.SH "نویسندگان (AUTHORS)"
برنامهٔ e-\*(TX توسط Peter Breitenlohner و تیم NTS توسعه داده شد؛ Peter
بعداً توسعهٔ آن را خارج از تیم ادامه داد.
.PP
سامانهٔ \*(TX توسط Donald E. Knuth طراحی شد،
که آن را با استفاده از سامانهٔ \*(WB خود برای برنامه‌های Pascal پیاده‌سازی کرد.
این برنامه در Stanford توسط Howard Trickey، و در Cornell توسط Pavel Curtis به Unix پورت شد.
نسخه‌ای که اکنون همراه با توزیع Unix \*(TX ارائه می‌شود، توسط سامانهٔ \*(WB به C
.RB ( web2c )
تولید شده است که در اصل توسط Tomas Rokicki و Tim Morgan نوشته شده بود.
.PP
افزونه‌های enc\*(TX توسط Petr Olsak نوشته شده‌اند.