.\" Hey, EMACS: -*- nroff -*- .TH DOSBOX 1 "Aug 30, 2018" .\" Please adjust this date whenever revising the manpage. .SH "نام (NAME)" dosbox \- یک شبیه‌ساز x86/DOS به همراه صدا و تصویر .SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)" .B dosbox .B [\-fullscreen] .B [\-startmapper] .B [\-noautoexec] .B [\-securemode] .B [\-userconf] .BI "[\-scaler " scaler ] .BI "[\-forcescaler " scaler ] .BI "[\-conf " configfile ] .BI "[\-lang " langfile ] .B [file] .BI "[\-c " command ] .B [\-exit] .BI "[\-machine " machinetype ] .LP .B dosbox \-version .LP .BI "dosbox \-editconf" " program" .LP .BI "dosbox \-opencaptures" " program" .LP .B dosbox \-printconf .LP .B dosbox \-eraseconf .LP .B dosbox \-resetconf .LP .B dosbox \-erasemapper .LP .B dosbox \-resetmapper .SH "توضیحات (DESCRIPTION)" این صفحهٔ راهنما به طور خلاصه .BR dosbox "، یک شبیه‌ساز x86/DOS را شرح می‌دهد." .LP .RB "آرگومان اختیاری " file " باید یک فایل اجرایی DOS یا یک" دایرکتوری باشد. اگر یک فایل اجرایی dos باشد (.com .exe .bat)، برنامه به طور خودکار اجرا خواهد شد. اگر یک دایرکتوری باشد، یک نشست DOS با مونت شدن دایرکتوری به عنوان C:\\ اجرا خواهد شد. .LP .RI "برای مشاهدهٔ مقدمه عبارت " INTRO .RB "را در داخل " dosbox " وارد کنید." .SH "گزینه‌ها (OPTIONS)" خلاصه‌ای از گزینه‌ها در زیر آورده شده است. .TP .B \-fullscreen .RB "اجرای " dosbox " در حالت تمام‌صفحه." .TP .B \-startmapper .RB "اجرای نگاشت‌کننده کلید داخلی هنگام راه‌اندازی " dosbox ". می‌توانید از آن برای تغییر کلیدهایی که " dosbox " استفاده می‌کند بهره ببرید." .TP .B \-noautoexec از بخش [autoexec] فایل پیکربندی بارگذاری‌شده صرف‌نظر می‌کند. .TP .B \-securemode .RB "مشابه " \-noautoexec "، اما دستور " "config.com \-securemode" را به انتهای .I AUTOEXEC.BAT اضافه می‌کند (که به نوبه خود هرگونه تغییر در نحوهٔ مونت شدن درایوها را در داخل .RB "" dosbox " غیرفعال می‌سازد)." .TP .B \-userconf فایل پیکربندی واقع در ~/.dosbox را بارگذاری می‌کند. می‌تواند با .RB "گزینهٔ " \-conf " ترکیب شود." .TP .BI \-scaler " scaler" .RI "از مقیاس‌دهندهٔ گرافیکی مشخص‌شده توسط " scaler " استفاده می‌کند. برای مقیاس‌دهنده‌های موجود به فایل" پیکربندی مراجعه کنید. .TP .BI \-forcescaler " scaler" .RB "مشابه پارامتر " \-scaler " است، اما تلاش می‌کند استفاده از مقیاس‌دهندهٔ" مشخص‌شده را اجباری کند، حتی اگر اندازه مناسب نباشد. .TP .BI \-c " command" .RI "دستور مشخص‌شدهٔ " command " را پیش از اجرای " .BR file " اجرا می‌کند." .RI "می‌توان چندین دستور را مشخص کرد. البته هر " command " باید با " .BR \-c " آغاز شود. یک دستور می‌تواند:" یک برنامهٔ داخلی، یک دستور DOS یا یک فایل اجرایی در یک درایو مونت‌شده باشد. .TP .BI \-conf " configfile" .RB "اجرای " dosbox " با گزینه‌های مشخص‌شده در " .IR configfile ". این فایل دارای بخشی است که می‌توانید دستورات مورد نظر خود را برای" اجرا در هنگام راه‌اندازی در آن قرار دهید. چندین .IR configfile " می‌توانند در خط فرمان مشخص شوند." .TP .BI \-lang " langfile" .RB "اجرای " dosbox " با زبان مشخص‌شده در " .IR langfile . .TP .B "\-exit " .BR dosbox " پس از پایان برنامهٔ DOS مشخص‌شده توسط " file " بسته خواهد شد." .TP .BI \-machine " machinetype" .RB "تنظیم " dosbox " برای شبیه‌سازی نوع خاصی از ماشین." .RI "گزینه‌های معتبر عبارتند از: " "hercules, cga, tandy, pcjr, ega, vgaonly, svga_s3(default), svga_et3000, svga_et4000, svga_paradise, vesa_nolfb, vesa_oldvbe". نوع ماشین بر کارت گرافیک و کارت‌های صدای در دسترس تأثیرگذار است. .TP .B \-version اطلاعات نسخه را نمایش داده و خارج می‌شود. برای رابط‌های کاربری (frontend) مفید است. .TP .BI \-editconf " program" .RI "برنامهٔ " program " را با فایل پیکربندی به عنوان اولین پارامتر فراخوانی می‌کند." می‌توانید این دستور را بیش از یک بار مشخص کنید. در این صورت اگر برنامهٔ نخست اجرا نشود، .RI "به سراغ " program " دوم می‌رود." .TP .BI \-opencaptures " program" .RI "برنامهٔ " program " را با مسیر پوشهٔ ضبط‌ها به عنوان اولین پارامتر فراخوانی می‌کند." .TP .B \-printconf مسیر فایل پیکربندی پیش‌فرض را چاپ می‌کند. .TP .B \-eraseconf, \-resetconf فایل پیکربندی پیش‌فرض را حذف می‌کند. .TP .B \-erasemapper, \-resetmapper فایل نگاشت پیکربندی‌شده در فایل پیکربندی پیش‌فرض اولیه را حذف می‌کند. .SH "دستورات داخلی (INTERNAL COMMANDS)" .B dosbox از بیشتر دستورات DOS موجود در command.com پشتیبانی می‌کند. افزون بر این، دستورات اضافی زیر نیز در دسترس هستند: .HP .BI "MOUNT [\-t " type "] [\-size " size ] .I driveletter sourcedirectory .B [\-ioctl] .BI "[\-usecd " number "] [\-label " drivelabel "] [\-freesize " freesize ] .LP .B MOUNT \-cd .LP .B MOUNT \-u driveletter .LP .RB "برنامه‌ای برای مونت کردن دایرکتوری‌های محلی به عنوان درایو در داخل " dosbox . .RS .TP .I driveletter حرف درایو در داخل dosbox (مانند C). .TP .I sourcedirectory دایرکتوری محلی که می‌خواهید درون dosbox داشته باشید. .TP .BI \-t " type" نوع دایرکتوری مونت‌شده. موارد پشتیبانی‌شده: dir (استاندارد)، floppy، cdrom. .TP .BI \-size " drivesize" اندازهٔ درایو را تنظیم می‌کند. برای جزئیات به مثال‌های موجود در README مراجعه کنید. .TP .BI \-freesize " size_in_mb" میزان فضای خالی در دسترس روی یک درایو را به مگابایت تنظیم می‌کند. این نسخهٔ ساده‌تری از .RB "" \-size " است." .TP .BI \-label " drivelabel" .RI "نام درایو را روی " drivelabel " تنظیم می‌کند. در برخی سیستم‌ها در" صورتی که برچسب دیسک نوری به درستی خوانده نشود مورد نیاز است. زمانی مفید است که یک برنامه نتواند cdrom خود را پیدا کند. اگر برچسبی مشخص نکنید و هیچ .RB "پشتیبانی سطح پایینی انتخاب نشده باشد (" "\-usecd #" " یا " "\-ioctl/aspi" "):" .RS .LP برای win32: برچسب از «Real Drive» استخراج می‌شود. .TP برای Linux: برچسب روی NO_LABEL تنظیم می‌شود. .TP اگر برچسبی را مشخص کنید، این برچسب تا زمانی که درایو مونت است حفظ خواهد شد. این مقدار به‌روزرسانی نخواهد شد!! .RE .TP .B \-ioctl اجبار به استفاده از دستورات ioctl. .TP .BI \-usecd " number" اجبار به استفاده از پشتیبانی cdrom مربوط به SDL برای درایو با شماره مشخص. .IR number " را می‌توان با " .BR \-cd " پیدا کرد." .TP .B \-cd .RB "نمایش تمام درایوهای cdrom شناسایی‌شده و شماره‌های آن‌ها. با " \-usecd " استفاده می‌شود." .TP .B \-u یک درایو مونت‌شده را آن‌مونت می‌کند. روی درایوهای مجازی (مانند Z:\\) کار نمی‌کند. .RE .PP .B "مثال:" .TP .RB "برای مونت کردن دایرکتوری /home/dos/dosgames به عنوان درایو C در " dosbox : .RS mount c /home/dos/dosgames .RE .TP .B MEM .LP نمایش مقدار حافظه آزاد .TP .B CONFIG [\-writeconf] [\-writelang] file .LP .B CONFIG \-securemode .LP .RB "نوشتن پیکربندی یا تنظیمات زبان فعلی در " file "،" که روی سیستم‌فایل محلی قرار دارد، نه در یک درایو مونت‌شده در .BR dosbox . .RS .TP .B \-securemode .RB "انتقال " dosbox " به یک حالت امن‌تر. در این حالت" .RI "دستورات داخلی " MOUNT "، " IMGMOUNT " و " BOOT " کار نخواهند کرد." همچنین در این حالت ایجاد یک configfile یا languagefile جدید امکان‌پذیر نیست. (هشدار: تنها با راه‌اندازی مجدد .BR dosbox " می‌توانید از این حالت خارج شوید.)" .RE .LP فایل پیکربندی تنظیمات گوناگون .BR dosbox " را کنترل می‌کند: مقدار حافظه شبیه‌سازی‌شده،" کارت‌های صدای شبیه‌سازی‌شده و بسیاری .RI "موارد دیگر. افزون بر این، امکان دسترسی به " AUTOEXEC.BAT " را فراهم می‌کند." .LP فایل زبان تمام خروجی‌های قابل مشاهدهٔ دستورات داخلی و dos داخلی را کنترل می‌کند. .RB "برای اطلاعات بیشتر بخش " "فایل‌ها (FILES)" " را ببینید." .TP .B LOADFIX [\-size] [programname] [parameters] .LP .B LOADFIX \-f .LP برنامه‌ای برای کاهش میزان حافظهٔ در دسترس. برای برنامه‌های قدیمی که انتظار ندارند مقدار زیادی حافظه آزاد باشد مفید است. .RS .TP .B [programname] نام برنامه‌ای که پس از مصرف حافظه توسط loadfix اجرا می‌شود. .TP .B [parameters] .RB "پارامترهای ارائه‌شده به فایل اجرایی " programname . .TP .B \-size میزان حافظه‌ای که باید مصرف شود (به کیلوبایت). به عنوان مثال \-32، \-64 یا \-128 .TP .B \-f تمام حافظهٔ مصرف‌شده توسط loadfix را آزاد می‌کند. .RE .TP .B RESCAN .LP .RB "وادار کردن " dosbox " به بازخوانی ساختار دایرکتوری. زمانی مفید است که چیزی" .RB "را در یک درایو مونت‌شده در خارج از " dosbox " تغییر داده باشید. (ترکیب کلید CTRL\-F4 نیز" این کار را انجام می‌دهد!) .TP .B IMGMOUNT .LP .RB "ابزاری برای مونت کردن ایمیج دیسک‌ها و ایمیج‌های CD\(hyROM در " dosbox . .TP .RB "برای نحو کامل و صحیح، فایل " README " برنامهٔ " dosbox " را بخوانید." .RE .TP .B BOOT .LP دستور Boot، ایمیج‌های فلاپی یا دیسک سخت را مستقل از .RB "شبیه‌سازی سیستم‌عامل ارائه‌شده توسط " dosbox " راه‌اندازی می‌کند. این کار به شما امکان می‌دهد فلاپی‌های راه‌انداز (booter) را اجرا کرده یا به سایر سیستم‌های عامل در داخل " dosbox " بوت کنید." .TP .RB "برای نحو کامل و صحیح، فایل " README " برنامهٔ " dosbox " را بخوانید." .RE .TP .B IPX .LP .RB "لازم است شبکه‌سازی IPX را در فایل پیکربندی " dosbox " فعال کنید." .RB "تمام شبکه‌سازی IPX از طریق برنامهٔ داخلی " dosbox " به نام" .BR IPXNET " مدیریت می‌شود. برای دریافت راهنما پیرامون شبکه‌سازی IPX از داخل " dosbox "، عبارت" .BR "IPXNET HELP" " را تایپ کنید تا برنامه دستورات و مستندات مربوطه را فهرست کند." .TP .RB "برای نحو کامل و صحیح، فایل " README " برنامهٔ " dosbox " را بخوانید." .RE .TP .B KEYB .LP دستور Keyb می‌تواند چیدمان صفحه‌کلید و جدول کد (codepage) مورداستفاده در dosbox را تغییر دهد. .TP .RB "برای نحو کامل و صحیح، فایل " README " برنامهٔ " dosbox " را بخوانید." .RE .SH "فایل‌ها (FILES)" فایل‌های پیکربندی و زبان از قالبی مشابه فایل‌های .ini ویندوز استفاده می‌کنند. اگر هیچ configfile در خط فرمان مشخص نشده باشد، فایلی با نام .BR dosbox.conf " (در صورت وجود در دایرکتوری جاری)" به طور خودکار بارگذاری خواهد شد. اگر یک configfile در خط فرمان مشخص شده باشد، آن فایل به جای آن استفاده می‌شود. اگر هیچ فایل پیکربندی در دایرکتوری جاری مشخص یا یافت نشود، .RB "آنگاه dosbox فایلی را از " ~/.dosbox/ " بارگذاری خواهد کرد. در صورت عدم وجود فایلی،" سعی خواهد کرد یکی ایجاد کند. .SH "کلیدهای ویژه (SPECIAL KEYS)" .TP 12m .IP ALT\-ENTER ورود به حالت تمام‌صفحه و بازگشت از آن. .IP ALT\-PAUSE مکث در شبیه‌سازی. .IP CTRL\-F1 راه‌اندازی نگاشت‌کننده کلید (keymapper). .IP CTRL\-ALT\-F5 شروع/توقف ضبط ویدیو از صفحه نمایش. .IP CTRL\-F4 تعویض ایمیج دیسک مونت‌شده (تنها همراه با imgmount استفاده می‌شود). به‌روزرسانی حافظهٔ موقت دایرکتوری برای همهٔ درایوها! .IP CTRL\-F5 ذخیرهٔ یک تصویر از صفحه (png). .IP CTRL\-F6 شروع/توقف ضبط خروجی صدا در یک فایل wave. .IP CTRL\-ALT\-F7 شروع/توقف ضبط دستورات OPL. .IP CTRL\-ALT\-F8 شروع/توقف ضبط دستورات خام MIDI. .IP CTRL\-F7 کاهش فریم‌های نادیده‌گرفته‌شده (frameskip). .IP CTRL\-F8 افزایش فریم‌های نادیده‌گرفته‌شده (frameskip). .IP CTRL\-F9 بستن اجباری dosbox. .IP CTRL\-F10 به دام انداختن/آزاد کردن ماوس. .IP CTRL\-F11 کاهش سرعت شبیه‌سازی (افزایش چرخه‌های dosbox). .IP CTRL\-F12 افزایش سرعت شبیه‌سازی (کاهش چرخه‌های dosbox). .IP ALT\-F12 آزادسازی سرعت (دکمه توربو). .PP این‌ها ترکیب‌های کلید پیش‌فرض هستند. می‌توان آن‌ها را در keymapper تغییر داد. .PP فایل‌های ذخیره/ضبط‌شده در current_directory/capture یافت می‌شوند (در configfile قابل تغییر است). .RB "دایرکتوری باید پیش از راه‌اندازی " dosbox " وجود داشته باشد، در غیر این صورت هیچ‌چیزی" ذخیره/ضبط نخواهد شد! .PP .BR "نکته: " "به محض اینکه چرخه‌های " dosbox " را فراتر از حداکثر ظرفیت رایانه‌تان افزایش دهید، اثری مشابه با کاهش سرعت شبیه‌سازی ایجاد خواهد کرد. این حداکثر از یک رایانه تا رایانهٔ دیگر متفاوت خواهد بود و استانداردی وجود ندارد. .SH "نیازمندی‌های سیستم (SYSTEM REQUIREMENTS)" دستگاه سریع. حدس من Pentium\-2 400+ است تا شبیه‌سازی مناسبی از بازی‌های نوشته‌شده برای یک ماشین 286 حاصل شود. برای بازی‌های حالت حفاظت‌شده (protected mode) یک ماشین 1 گیگاهرتزی توصیه می‌شود، اما انتظار نداشته باشید که سریع اجرا شوند!! حتماً بخش بعدی را در مورد نحوهٔ افزایش نسبی سرعت مطالعه کنید. .SS "برای اجرای بازی‌های نیازمند منابع بالا (To run resource\-demanding games)" .BR dosbox " پردازنده، کارت‌های صدا و تصویر و برخی موارد دیگر را" .RB "هم‌زمان شبیه‌سازی می‌کند. می‌توانید با استفاده از CTRL\-F12 برنامهٔ " dosbox " را اورکلاک کنید، اما" محدود به توان CPU واقعی خود خواهید بود. می‌توانید با ابزارهای گوناگون (مانند top) مشاهده کنید که CPU واقعی شما چه مقدار زمان آزاد دارد. به محض اینکه ۱۰۰٪ از زمان پردازندهٔ واقعی شما .RB "استفاده شود، هیچ راه دیگری برای افزایش سرعت " dosbox " وجود ندارد مگر اینکه بار پردازشی ایجادشده" .RB "توسط بخش‌های غیر پردازشی " dosbox " را کاهش دهید." .PP بنابراین: .PP .RB "تمام برنامه‌ها را به جز " dosbox " ببندید." .PP .RB "برنامهٔ " dosbox " را اورکلاک کنید تا ۱۰۰٪ پردازندهٔ شما استفاده شود (CTRL\-F12)." .PP .RB "از آنجا که شبیه‌سازی VGA از نظر مصرف واقعی پردازنده بیشترین تقاضا را در " dosbox " دارد،" از اینجا شروع می‌کنیم. تعداد فریم‌های نادیده‌گرفته‌شده (frameskip) را (با گام‌های یک‌تایی) با فشردن کلیدهای CTRL\-F8 افزایش دهید. مصرف پردازنده باید کاهش یابد. یک گام به عقب برگردید و این کار را تا زمانی که بازی به اندازه کافی برایتان روان شود تکرار کنید. لطفاً توجه داشته باشید که این یک بده‌بستان است: آنچه را در روانی تصویر از دست می‌دهید، در سرعت به دست می‌آورید. .SH "نکات (NOTES)" .RB "اگرچه امیدواریم روزی " dosbox " تقریباً تمام برنامه‌های ساخته‌شده برای رایانه‌های شخصی را اجرا کند..." .RB "اما هنوز به آنجا نرسیده‌ایم. در حال حاضر، اجرای " dosbox " بر روی یک رایانهٔ ۱.۷ گیگاهرتزی تقریباً معادل یک رایانهٔ 386 با بسامد 25MHz است." اگرچه نگارش 0.60 پشتیبانی از «حالت حفاظت‌شده» (protected mode) را برای اجرای برنامه‌های پیچیده‌تر و جدیدتر اضافه کرده است، اما توجه داشته باشید که این پشتیبانی در مراحل اولیهٔ توسعه است و به هیچ وجه به اندازهٔ پشتیبانی از بازی‌های حالت واقعی (real-mode) پردازندهٔ 386 (یا قدیمی‌تر) کامل نیست. همچنین دقت کنید که بازی‌های «حالت حفاظت‌شده» به منابع بسیار بیشتری نیاز دارند و ممکن است .RB "برای اجرای درست آن‌ها در " dosbox " به پردازنده‌ای بسیار سریع‌تر نیاز داشته باشید." .SH "گزارش باگ‌ها (BUGS)" همهٔ برنامه‌های DOS به درستی کار نمی‌کنند. .BR dosbox " در صورت بروز خطا بدون هشدار خارج خواهد شد." .SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)" فایل README در /usr/share/doc/dosbox .SH "نویسندگان (AUTHORS)" این صفحهٔ راهنما توسط Peter Veenstra و James Oakley برای سیستم Debian نوشته شده است (اما ممکن است توسط دیگران نیز استفاده شود).