'\" t
.\"     Title: clisp
.\"    Author: Bruno Haible <\m[blue]\fB\%http://www.haible.de/bruno\fR\m[]>
.\" Generator: DocBook XSL Stylesheets v1.79.1 <http://docbook.sf.net>
.\"      Date: Last modified: 2020-06-22
.\"    Manual: Platform: x86_64-pc-linux-gnu
.\"    Source: CLISP 2.49.93+
.\"  Language: Persian
.\"
.TH "CLISP" "1" "Last modified: 2020\-06\-22" "CLISP 2.49.93+" "Platform: x86_64-pc-linux-gnu"
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * Define some portability stuff
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.\" http://bugs.debian.org/507673
.\" http://lists.gnu.org/archive/html/groff/2009-02/msg00013.html
.\" ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
.ie \n(.g .ds Aq \(aq
.el       .ds Aq '
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * set default formatting
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" disable hyphenation
.nh
.\" disable justification (adjust text to left margin only)
.ad l
.\" -----------------------------------------------------------------
.\" * MAIN CONTENT STARTS HERE *
.\" -----------------------------------------------------------------
.SH "نام (NAME)"
clisp \- کامپایلر، مفسر و اشکال‌زدای \m[blue]\fBANSI\fR\m[]\&\s-2\u[38]\d\s+2 \m[blue]\fB\fBCommon Lisp\fR\fR\m[]\&\s-2\u[1]\d\s+2\&.
.SH "خلاصه دستور (SYNOPSIS)"
.HP \w'\fBclisp\fR\ 'u
\fBclisp\fR [[\fB\-h\fR] | [\fB\-\-help\fR]] [\fB\-\-version\fR] [\fB\-\-license\fR] [\fB\-help\-image\fR] [\fB\-B\ \fIlisp\-lib\-dir\fR\fR] [\fB\-b\fR] [\fB\-K\ \fIlinking\-set\fR\fR] [\fB\-M\ \fImem\-file\fR\fR] [\fB\-m\ \fImemory\-size\fR\fR] [\fB\-L\ \fIlanguage\fR\fR] [\fB\-N\ \fIlocale\-dir\fR\fR] [\fB\-E\fIdomain\fR\ \fIencoding\fR\fR] [[\fB\-q\fR] | [\fB\-\-quiet\fR] | [\fB\-\-silent\fR] | [\fB\-v\fR] | [\fB\-\-verbose\fR]] [\fB\-on\-error\ \fIaction\fR\fR] [\fB\-repl\fR] [\fB\-w\fR] [\fB\-I\fR] [\fB\-disable\-readline\fR] [[\fB\-ansi\fR] | [\fB\-traditional\fR]] [\fB\-modern\fR] [\fB\-p\ \fIpackage\fR\fR] [\fB\-C\fR] [\fB\-norc\fR] [\fB\-lp\ \fIdirectory\fR\fR...] [\fB\-i\ \fIinit\-file\fR\fR...] [\fB\-c\fR\ [\fB\-l\fR]\ \fIlisp\-file\fR\ [\fB\-o\fR\fB\ \fR\fB\fIoutput\-file\fR\fR]...] [\fB\-x\ \fIexpressions\fR\fR...] [\fB\fIlisp\-file\fR\fR\ [\fB\fIargument\fR\fR...]]
.SH "توضیحات (DESCRIPTION)"
.PP
مفسر و کامپایلر
\m[blue]\fB\fBCommon Lisp\fR\fR\m[]\&\s-2\u[1]\d\s+2
را فراخوانی می‌کند\&.
.SS "حالت تعاملی (Interactive Mode)"
.PP
هنگامی که بدون آرگومان‌های دسته‌ای (batch) فراخوانی شود،
\m[blue]\fBread\-eval\-print loop\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
(حلقه خواندن\-ارزیابی\-چاپ) را اجرا می‌کند که در آن عبارت‌ها به نوبت:
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
از ورودی استاندارد خوانده (\m[blue]\fB\fBREAD\fR\fR\m[]\&\s-2\u[3]\d\s+2) شده،
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
توسط مفسر لیسپ ارزیابی (\m[blue]\fB\fBEVAL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[4]\d\s+2) شده،
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
و نتایج آن‌ها به خروجی استاندارد چاپ (\m[blue]\fB\fBPRINT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[5]\d\s+2) می‌شوند\&.
.RE
.SS "حالت غیرتعاملی یا دسته‌ای (Non\-Interactive (Batch) Mode)"
.PP
هنگام فراخوانی با
\fB\-c\fR،
فایل‌های lisp مشخص‌شده را به یک بایت‌کد مستقل از سکو کامپایل می‌کند که با کارایی بالاتری قابل اجرا است\&.
.PP
هنگام فراخوانی با
\fB\-x\fR،
عبارت‌های lisp مشخص‌شده را اجرا می‌کند\&.
.PP
هنگام فراخوانی با
\fB\fIlisp\-file\fR\fR،
فایل lisp مشخص‌شده را اجرا می‌کند\&.
.PP
حالت دسته‌ای گزینهٔ
\fB\-q\fR
را فعال می‌کند\&.
.SH "گزینه‌ها (OPTIONS)"
.PP
\fB\-h\fR
.br
\fB\-\-help\fR
.RS 4
پیام راهنمایی دربارهٔ نحوهٔ فراخوانی
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
را نمایش می‌دهد\&.
.RE
.PP
\fB\-\-version\fR
.RS 4
شماره نسخهٔ
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
را همان‌طور که توسط تابع
\m[blue]\fB\fBLISP\-IMPLEMENTATION\-VERSION\fR\fR\m[]\&\s-2\u[7]\d\s+2
ارائه می‌شود، به همراه مقدار متغیر
\fI*FEATURES*\fR
و برخی اطلاعات دیگر نمایش می‌دهد\&.
.RE
.PP
\fB\-\-license\fR
.RS 4
خلاصه‌ای از اطلاعات مجوز، یعنی
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBGPL\fR\m[]\&\s-2\u[9]\d\s+2
را نمایش می‌دهد\&.
.RE
.PP
\fB\-help\-image\fR
.RS 4
اطلاعاتی دربارهٔ ایمیج حافظه در حال فراخوانی نمایش می‌دهد: اینکه آیا برای اسکریپت‌نویسی مناسب است یا خیر، و همچنین مقدار
\fB:DOCUMENTATION\fR
ارائه‌شده به
\fBEXT:SAVEINITMEM\fR
را نمایش می‌دهد\&.
.RE
.PP
\fB\-B\fR \fIlisp\-lib\-dir\fR
.RS 4
دایرکتوری نصب را مشخص می‌کند\&. این دایرکتوری حاوی مجموعه‌های پیوند (linking sets) و دیگر فایل‌های داده است\&. این گزینه معمولاً ضروری نیست، زیرا دایرکتوری نصب از پیش در فایل اجرایی
\fBclisp\fR
تعبیه شده است\&. دایرکتوری
\fIlisp\-lib\-dir\fR
می‌تواند به‌طور پویا با استفاده از
\m[blue]\fBSYMBOL\-MACRO\fR\m[]\&\s-2\u[10]\d\s+2
\fICUSTOM:*LIB\-DIRECTORY*\fR
تغییر یابد\&.
.RE
.PP
\fB\-b\fR
.RS 4
دایرکتوری نصب را چاپ کرده و بلافاصله خارج می‌شود\&. رشتهٔ نام (namestring) متغیر
\fICUSTOM:*LIB\-DIRECTORY*\fR
بدون هیچ گیومه‌ای چاپ می‌شود\&. این گزینه بیشتر در Makefileهای ماژول کاربرد دارد؛ برای نمونه ببینید:
modules/syscalls/Makefile\&.in (فایلی در سورس‌کدهای CLISP)\&.
.RE
.PP
\fB\-K\fR \fIlinking\-set\fR
.RS 4
مجموعهٔ پیوند (linking set) را برای اجرا مشخص می‌کند\&. این یک دایرکتوری (نسبت به
\fIlisp\-lib\-dir\fR)
است که دست‌کم شامل یک فایل اجرایی اصلی (زمان‌اجرا یا runtime) و یک ایمیج حافظه اولیه است\&. مقادیر ممکن عبارتند از:
.PP
\fBbase\fR
.RS 4
هستهٔ اصلی
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
.RE
.PP
\fBfull\fR
.RS 4
هسته به همراه تمام ماژول‌هایی که این نسخه با آن‌ها ساخته شده است؛ بخش\ \&32.2، \(lqExternal Modules\(rq را ببینید\&.
.RE
.sp
مقدار پیش‌فرض
\fBbase\fR
است\&.
.RE
.PP
\fB\-M\fR \fImem\-file\fR
.RS 4
ایمیج حافظه اولیه را مشخص می‌کند\&. این باید یک حافظه‌گرفت (memory dump) تولیدشده توسط تابع
\fBEXT:SAVEINITMEM\fR
توسط همین زمان‌اجرای
\fBclisp\fR
باشد\&.
این فایل ممکن است با استفاده از
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fB\fBgzip\fR\fR\m[]\&\s-2\u[11]\d\s+2
فشرده شده باشد\&.
.PP
\fB\-m\fR \fImemory\-size\fR
.RS 4
میزان حافظه‌ای را تعیین می‌کند که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
در هنگام راه‌اندازی تلاش می‌کند دریافت کند\&. این مقدار ممکن است به صورت‌های زیر مشخص شود:
.PP
\fIn\fR
.br
\fIn\fR\fBB\fR
.RS 4
اندازه‌گیری‌شده بر حسب بایت
.RE.PP
\fIn\fR
.br
\fIn\fR\fBW\fR
.RS 4
اندازه‌گیری بر حسب کلمه‌های ماشین (4\(mu\fIn\fR
روی سکوهای ۳۲\-بیتی، 8\(mu\fIn\fR
روی سکوهای ۶۴\-بیتی)
.RE
.PP
\fIn\fR\fBK\fR
.br
\fIn\fR\fBKB\fR
.RS 4
اندازه‌گیری بر حسب کیلوبایت
.RE
.PP
\fIn\fR\fBKW\fR
.RS 4
اندازه‌گیری بر حسب کیلوکلمه
.RE
.PP
\fIn\fR\fBM\fR
.br
\fIn\fR\fBMB\fR
.RS 4
اندازه‌گیری بر حسب مگابایت
.RE
.PP
\fIn\fR\fBMW\fR
.RS 4
اندازه‌گیری بر حسب مگاکلمه
.RE
.sp
پیش‌فرض ۳ مگابایت است\&.
مقدار آرگومان به بیشتر از 100 KB محدود شده است\&.
.sp
این نسخه از
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
در نهایت از تمام
\fImemory\-size\fR
استفاده می‌کند\&.
.RE
.PP
\fB\-L\fR \fIlanguage\fR
.RS 4
زبانی را مشخص می‌کند که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
برای ارتباط با کاربر استفاده می‌کند\&. این مقدار می‌تواند یکی از گزینه‌های
\fBenglish\fR، \fBgerman\fR، \fBfrench\fR، \fBspanish\fR، \fBdutch\fR، \fBrussian\fR یا \fBdanish\fR
باشد\&. زبان‌های دیگر را می‌توان از طریق
\m[blue]\fBمتغیر محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
\fBLANG\fR
مشخص کرد، به شرطی که کاتالوگ پیام متناظر با آن نصب شده باشد\&.
زبان می‌تواند به صورت پویا با استفاده از
\m[blue]\fBSYMBOL\-MACRO\fR\m[]\&\s-2\u[10]\d\s+2
\fICUSTOM:*CURRENT\-LANGUAGE*\fR
تغییر داده شود\&.
.RE
.PP
\fB\-N\fR \fIlocale\-dir\fR
.RS 4
دایرکتوری پایه‌ی پرونده‌های محلی‌سازی (locale) را مشخص می‌کند\&.
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
کاتالوگ‌های پیام خود را در
\fIlocale\-dir\fR/\fIlanguage\fR/LC_MESSAGES/clisp\&.mo
جستجو خواهد کرد\&. این دایرکتوری می‌تواند به صورت پویا با استفاده از
\m[blue]\fBSYMBOL\-MACRO\fR\m[]\&\s-2\u[10]\d\s+2
\fICUSTOM:*CURRENT\-LANGUAGE*\fR
تغییر کند\&.
.RE
.PP
\fB\-E\fR\fB\fIdomain\fR\fR\fB \fR\fB\fIencoding\fR\fR
.RS 4
کدگذاری مورد استفاده برای دامنه‌ی مشخص‌شده را تعیین می‌کند و پیش‌فرضی را که وابسته به
\m[blue]\fBمتغیرهای محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
\fBLC_ALL\fR،
\fBLC_CTYPE\fR و
\fBLANG\fR
است بازنویسی (override) می‌نماید\&.
\fIdomain\fR
می‌تواند موارد زیر باشد:
.PP
\fBfile\fR
.RS 4
بر
\fICUSTOM:*DEFAULT\-FILE\-ENCODING*\fR
اثر می‌گذارد
.RE
.PP
\fBpathname\fR
.RS 4
بر
\fICUSTOM:*PATHNAME\-ENCODING*\fR
اثر می‌گذارد
.RE
.PP
\fBterminal\fR
.RS 4
بر
\fICUSTOM:*TERMINAL\-ENCODING*\fR
اثر می‌گذارد
.RE
.PP
\fBforeign\fR
.RS 4
بر
\fICUSTOM:*FOREIGN\-ENCODING*\fR
اثر می‌گذارد
.RE
.PP
\fBmisc\fR
.RS 4
بر
\fICUSTOM:*MISC\-ENCODING*\fR
اثر می‌گذارد
.RE
.PP
\fIblank\fR
.RS 4
بر تمام موارد بالا اثر می‌گذارد\&.
.RE
.sp
.if n \{\
.sp
.\}
.RS 4
.it 1 an-trap
.nr an-no-space-flag 1
.nr an-break-flag 1
.br
.ps +1
\fBهشدار\fR
.ps -1
.br
توجه داشته باشید که مقادیر این
\m[blue]\fBSYMBOL\-MACRO\fR\m[]\&\s-2\u[10]\d\s+2ها
که در یک تصویر حافظه (memory image) ذخیره شده‌اند نادیده گرفته می‌شوند: این
\m[blue]\fBSYMBOL\-MACRO\fR\m[]\&\s-2\u[10]\d\s+2ها
\fBپس از\fR
بارگذاری تصویر حافظه، بر اساس محیط سیستم‌عامل بازنشانی می‌شوند\&. برای تعیین آن‌ها در هنگام راه‌اندازی باید از
فایل RC،
\fICUSTOM:*INIT\-HOOKS*\fR
یا تابع راه‌اندازی (init function) استفاده کنید، اما برای سازگاری با سایر برنامه‌ها بهتر است
\m[blue]\fBمتغیرهای محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
یادشده را به درستی تنظیم نمایید\&.
بخش\ \&31.1، \(lqسفارشی‌سازی راه‌اندازی و خاتمه فرایند CLISP\(rq را ببینید\&.
.sp .5v
.RE
.RE
.PP
\fB\-q\fR
.br
\fB\-\-quiet\fR
.br
\fB\-\-silent\fR
.br
\fB\-v\fR
.br
\fB\-\-verbose\fR
.RS 4
تغییر سطح پرگویی (verbosity): به طور پیش‌فرض،
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
هنگام راه‌اندازی یک اعلان و هنگام خروج یک پیام خداحافظی نمایش می‌دهد، و متغیرهای
\m[blue]\fB\fI*LOAD\-VERBOSE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[13]\d\s+2
و
\m[blue]\fB\fI*COMPILE\-VERBOSE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[14]\d\s+2
را به
\m[blue]\fB\fBT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[15]\d\s+2، و متغیرهای
\m[blue]\fB\fI*LOAD\-PRINT*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[13]\d\s+2
و
\m[blue]\fB\fI*COMPILE\-PRINT*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[14]\d\s+2
را طبق
[استاندارد ANSI CL]
به
\m[blue]\fB\fBNIL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[16]\d\s+2
مقداردهی اولیه می‌کند\&. اولین
\fB\-q\fR
اعلان و پیام خداحافظی را حذف می‌کند، دومی متغیرهای
\m[blue]\fB\fI*LOAD\-VERBOSE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[13]\d\s+2،
\m[blue]\fB\fI*COMPILE\-VERBOSE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[14]\d\s+2
و
\fICUSTOM:*SAVEINITMEM\-VERBOSE*\fR
را به
\m[blue]\fB\fBNIL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[16]\d\s+2
تنظیم می‌نماید\&. اولین
\fB\-v\fR
متغیرهای
\fICUSTOM:*REPORT\-ERROR\-PRINT\-BACKTRACE*\fR،
\m[blue]\fB\fI*LOAD\-PRINT*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[13]\d\s+2
و
\m[blue]\fB\fI*COMPILE\-PRINT*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[14]\d\s+2
را به
\m[blue]\fB\fBT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[15]\d\s+2
تنظیم می‌کند، و دومی
\fICUSTOM:*LOAD\-ECHO*\fR
را برابر با
\m[blue]\fB\fBT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[15]\d\s+2
قرار می‌دهد\&. این تنظیمات بر خروجی تولیدشده توسط گزینه‌های
\fB\-i\fR
و
\fB\-c\fR
اثر می‌گذارند\&. توجه داشته باشید که این تنظیمات در
\m[blue]\fBحلقه خواندن\-ارزیابی\-چاپ (read\-eval\-print loop)\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
نیز باقی می‌مانند\&. تکرار
\fB\-q\fR
و
\fB\-v\fR
اثر یکدیگر را خنثی می‌کنند؛ برای نمونه،
\fB\-q \-q \-v \-v \-v\fR
معادل با
\fB\-v\fR
است\&.
.RE.PP
\fB\-on\-error\fR \fIaction\fR
.RS 4
برقراری گرداننده‌های سراسری خطا، بسته به
\fIaction\fR:.PP
appease
.RS 4
خطاهای
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2
از نوع
\m[blue]\fBcontinuable\fR\m[]\&\s-2\u[17]\d\s+2
(قابل‌ادامه) به
\m[blue]\fBWARNING\fR\m[]\&\s-2\u[19]\d\s+2
تبدیل می‌شوند (با
\fBEXT:APPEASE\-CERRORS\fR) و سایر
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2ها به روش پیش‌فرض مدیریت می‌شوند
.RE
.PP
debug
.RS 4
خطاهای
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2
دستور
\m[blue]\fB\fBINVOKE\-DEBUGGER\fR\fR\m[]\&\s-2\u[20]\d\s+2
را فراخوانی می‌کنند (رفتار معمول
\m[blue]\fBread\-eval\-print loop\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2)،
و حالت دسته‌ای (batch mode) اعمال‌شده توسط
\fB\-c\fR،
\fB\-x\fR و
\fB\fIlisp\-file\fR\fR
را غیرفعال می‌کند،
.RE
.PP
abort
.RS 4
خطاهای
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2
از نوع
\m[blue]\fBcontinuable\fR\m[]\&\s-2\u[17]\d\s+2
فرونشانده می‌شوند، سایر
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2ها با
\fBEXT:ABORT\-ON\-ERROR\fR
لغو (
\m[blue]\fB\fBABORT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[21]\d\s+2
) می‌شوند
.RE
.PP
exit
.RS 4
خطاهای
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2
از نوع
\m[blue]\fBcontinuable\fR\m[]\&\s-2\u[17]\d\s+2
فرونشانده می‌شوند، سایر
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2ها به اجرای
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
با
\fBEXT:EXIT\-ON\-ERROR\fR
پایان می‌دهند (رفتار معمول
batch mode)\&.
.RE
.sp
همچنین نگاه کنید به
\fBEXT:SET\-GLOBAL\-HANDLER\fR\&.
.RE
.PP
\fB\-repl\fR
.RS 4
آغاز یک
\m[blue]\fBread\-eval\-print loop\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
تعاملی پس از پردازش گزینه‌های
\fB\-c\fR،
\fB\-x\fR و
\fB\fIlisp\-file\fR\fR
و با بروز هر
\m[blue]\fBERROR\fR\m[]\&\s-2\u[18]\d\s+2
که در حین این پردازش
\m[blue]\fB\fBSIGNAL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[22]\d\s+2
شود\&.
.sp
حالت دسته‌ای (batch mode) را غیرفعال می‌کند\&.
.RE
.PP
\fB\-w\fR
.RS 4
پس از اتمام برنامه، منتظر فشرده شدن یک کلید می‌ماند\&.
.RE
.PP
\fB\-I\fR
.RS 4
تعامل بهتر با
\m[blue]\fBEmacs\fR\m[]\&\s-2\u[23]\d\s+2
(هنگام اجرای
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
تحت
\m[blue]\fBEmacs\fR\m[]\&\s-2\u[23]\d\s+2
با استفاده از
\m[blue]\fBSLIME\fR\m[]\&\s-2\u[24]\d\s+2،
\m[blue]\fBILISP\fR\m[]\&\s-2\u[25]\d\s+2
و غیره کاربرد دارد)\&. با این گزینه،
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
به‌گونه‌ای تعامل می‌کند که
\m[blue]\fBEmacs\fR\m[]\&\s-2\u[23]\d\s+2
بتواند آن را پردازش کند:
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
اعلان‌های (prompts) غیرضروری سرکوب نمی‌شوند\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
کتابخانه
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBreadline\fR\m[]\&\s-2\u[26]\d\s+2
با
TAB
(کلید TAB را ببینید) مانند یک نویسه عادی درج‌شونده رفتار می‌کند (بخش
Q:\ \&A.4.6 را ببینید)\&.
.RE
.RE
.PP
\fB\-disable\-readline\fR
.RS 4
عدم استفاده از
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBreadline\fR\m[]\&\s-2\u[26]\d\s+2
حتی در حالتی که با آن پیوند خورده باشد (linked)\&. این گزینه زمانی قابل استفاده است که بخواهید نویسه‌های غیر\-\m[blue]\fB\fIASCII\fR\fR\m[]\&\s-2\u[27]\d\s+2
را الصاق کنید، یا زمانی که
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBreadline\fR\m[]\&\s-2\u[26]\d\s+2
به دلیل مشکلات نصب (نسخه‌های متفاوت روی ماشین‌های ساخت و نصب) یا پیکربندی (مقدار نادرست
\m[blue]\fBمتغیر محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
\fBTERM\fR)
رفتار نامناسبی از خود نشان دهد\&.
.RE
.PP
\fB\-ansi\fR
.RS 4
پیروی از مشخصات
[ANSI CL standard]
حتی در مواردی که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
به‌طور سنتی متفاوت بوده است، از طریق تنظیم
\m[blue]\fBSYMBOL\-MACRO\fR\m[]\&\s-2\u[10]\d\s+2
\fICUSTOM:*ANSI*\fR
روی
\m[blue]\fB\fBT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[15]\d\s+2\&.
.RE
.PP
\fB\-traditional\fR
.RS 4
سنتی: اثرات باقی‌مانده از
\fB\-ansi\fR
را در تصویر حافظه (memory image) ذخیره‌شده برعکس می‌کند\&.
.RE
.PP
\fB\-modern\fR
.RS 4
نمایی مدرن از نمادها ارائه می‌دهد: در زمان راه‌اندازی، متغیر
\m[blue]\fB\fI*PACKAGE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[28]\d\s+2
روی بسته
\(lqCS\-COMMON\-LISP\-USER\(rq
تنظیم شده و
\m[blue]\fB\fI*PRINT\-CASE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[29]\d\s+2
روی
\fB:DOWNCASE\fR
تنظیم خواهد شد\&. این امر موجب می‌شود که جستجوی نمادها حساس به حروف کوچک و بزرگ باشد (به‌جز کلمات کلیدی و بسته‌های سبک قدیمی) و کلمات کلیدی و نمادهای ثبت‌نشده با اولویت حروف کوچک چاپ شوند\&. بخش\ \&11.5، \(lqPackage Case-Sensitivity\(rq را ببینید\&.
.RE
.PP
\fB\-p\fR \fIpackage\fR
.RS 4
در زمان راه‌اندازی، مقدار متغیر
\m[blue]\fB\fI*PACKAGE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[28]\d\s+2
روی بسته‌ای با نام
\fIpackage\fR
تنظیم خواهد شد\&. مقدار پیش‌فرض، مقدار
\m[blue]\fB\fI*PACKAGE*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[28]\d\s+2
در زمان ذخیره تصویر حافظه است که معمولاً
\m[blue]\fB\(lqCOMMON\-LISP\-USER\(rq\fR\m[]\&\s-2\u[30]\d\s+2
می‌باشد\&.
.RE
.PP
\fB\-C\fR
.RS 4
کامپایل در زمان بارگذاری: در زمان راه‌اندازی، مقدار متغیر
\fICUSTOM:*LOAD\-COMPILING*\fR
روی
\m[blue]\fB\fBT\fR\fR\m[]\&\s-2\u[15]\d\s+2
تنظیم خواهد شد\&. سپس کدی که در حال
\m[blue]\fB\fBLOAD\fR\fR\m[]\&\s-2\u[31]\d\s+2
شدن است، بلافاصله و درجا (on the fly)
\m[blue]\fB\fBCOMPILE\fR\fR\m[]\&\s-2\u[32]\d\s+2
می‌گردد\&. این امر به بارگذاری کندتر اما اجرای سریع‌تر منجر می‌شود\&.
.RE
.PP
\fB\-norc\fR
.RS 4
به‌طور معمول
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
در هنگام راه‌اندازی، فایل
\m[blue]\fB\(lqrun control\(rq (RC)\fR\m[]\&\s-2\u[33]\d\s+2
کاربر را بارگذاری می‌کند (این کار
\fBپس از\fR
پردازش گزینه
\fB\-C\fR
انجام می‌شود)\&. فایل بارگذاری‌شده،
\&.clisprc\&.lisp
یا
\&.clisprc\&.fas
در دایرکتوری خانگی
\m[blue]\fB\fBUSER\-HOMEDIR\-PATHNAME\fR\fR\m[]\&\s-2\u[34]\d\s+2،
هر کدام که جدیدتر باشد خواهد بود\&. این گزینه، یعنی
\fB\-norc\fR، از بارگذاری فایل
RC جلوگیری می‌کند\&.
.RE.PP
\fB\-lp\fR \fIdirectory\fR
.RS 4
دایرکتوری‌هایی را برای افزوده شدن به
\fICUSTOM:*LOAD\-PATHS*\fR
در زمان راه‌اندازی مشخص می‌کند\&. این کار
\fBبعد از\fR
بارگذاری
RC file
انجام می‌شود (تا گزینهٔ خط فرمان را بازنویسی نکند)، اما
\fBقبل از\fR
بارگذاری init\-fileهای تعیین‌شده توسط گزینه‌های
\fB\-i\fR
صورت می‌پذیرد (تا فایل‌های راه‌اندازی در دایرکتوری‌های مشخص‌شده جستجو شوند)\&. می‌توان چندین گزینهٔ
\fB\-lp\fR
را تعیین کرد؛ تمام دایرکتوری‌های مشخص‌شده اضافه خواهند شد\&.
.RE
.PP
\fB\-i\fR \fIinit\-file\fR
.RS 4
فایل‌های راه‌اندازی را مشخص می‌کند تا در زمان راه‌اندازی
\m[blue]\fB\fBLOAD\fR\fR\m[]\&\s-2\u[31]\d\s+2
شوند\&. این فایل‌ها باید فایل‌های lisp (کد منبع یا کامپایل‌شده) باشند\&. می‌توان چندین گزینهٔ
\fB\-i\fR
را مشخص کرد؛ تمام فایل‌های تعیین‌شده به ترتیب بارگذاری خواهند شد\&.
.RE
.PP
\fB\-c\fR \fIlisp\-file\fR
.RS 4
\fIlisp\-file\fRهای
مشخص‌شده را به
bytecode
(*\&.fas) کامپایل می‌کند\&. فایل‌های کامپایل‌شده می‌توانند بعداً برای افزایش کارایی، به جای فایل‌های منبع
\m[blue]\fB\fBLOAD\fR\fR\m[]\&\s-2\u[31]\d\s+2
شوند\&.
.sp
حالت دسته‌ای (batch mode)
را تحمیل می‌کند\&.
.RE
.PP
\fB\-o\fR \fIoutputfile\fR
.RS 4
فایل یا دایرکتوری خروجی را برای کامپایل آخرین
\fIlisp\-file\fR
مشخص‌شده تعیین می‌کند\&.
.RE
.PP
\fB\-l\fR
.RS 4
یک فهرست دیس‌اسمبل از
bytecode
\m[blue]\fB\fBDISASSEMBLE\fR\fR\m[]\&\s-2\u[35]\d\s+2
از فایل‌های در حال کامپایل (*\&.lis) تولید می‌کند\&. تنها برای اشکال‌زدایی مفید است\&. برای جزئیات،
Section\ \&24.1, \(lqFunction COMPILE-FILE\(rq
را ببینید\&.
.RE
.PP
\fB\-x\fR \fIexpressions\fR
.RS 4
به جای یک
\m[blue]\fBread\-eval\-print loop\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
مجموعه‌ای از عبارت‌های دلخواه را اجرا می‌کند\&. مقادیر این عبارت‌ها به
\m[blue]\fB\fI*STANDARD\-OUTPUT*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[36]\d\s+2
ارسال خواهند شد\&. به دلیل پردازش آرگومان‌ها توسط پوسته (shell)،
\fIexpressions\fR
باید درون گیومه دوتایی (double quotes) قرار گیرند، و گیومه‌های دوتایی و بک‌اسلش‌ها باید با بک‌اسلش گریز (escape) داده شوند\&.
.sp
حالت دسته‌ای (batch mode)
را تحمیل می‌کند\&.
.RE
.PP
\fIlisp\-file\fR [ \fIargument\fR \&.\&.\&. ]
.RS 4
یک
\fIlisp\-file\fR
را همان‌طور که در
Section\ \&32.6.2, \(lqScripting with CLISP\(rq
توضیح داده شده است، بارگذاری و اجرا می‌کند\&. هیچ
\m[blue]\fBread\-eval\-print loop\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
وجود نخواهد داشت\&. پیش از بارگذاری
\fIlisp\-file\fR،
متغیر
\fIEXT:*ARGS*\fR
به فهرستی از رشته‌ها مقید می‌شود که نمایانگر
\fIargument\fRها
هستند\&.
خط اول
\fIlisp\-file\fR
می‌تواند با
\fB#!\fR
شروع شود، بنابراین به
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
امکان می‌دهد تا به عنوان مفسر اسکریپت استفاده شود\&.
اگر
\fIlisp\-file\fR
برابر
\fB\-\fR
باشد، به جای فایل از
\m[blue]\fB\fI*STANDARD\-INPUT*\fR\fR\m[]\&\s-2\u[36]\d\s+2
استفاده می‌شود\&.
.sp
اگر
memory image
توسط
\fBEXT:SAVEINITMEM\fR
با آرگومان
\fB:SCRIPT\fR
برابر با
\m[blue]\fB\fBNIL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[16]\d\s+2
ایجاد شده باشد، این گزینه
\fIغیرفعال\fR
است\&. در این صورت
\m[blue]\fBLIST\fR\m[]\&\s-2\u[37]\d\s+2
\fIEXT:*ARGS*\fR
با
\fIlisp\-file\fR
آغاز می‌شود\&.
.sp
این گزینه باید آخرین گزینه باشد\&.
.sp
هیچ
RC file
اجرا نخواهد شد\&.
.sp
حالت دسته‌ای (batch mode)
را تحمیل می‌کند\&.
.RE
.PP
طبق معمول،
\fB\-\-\fR
پردازش گزینه‌ها را متوقف کرده و تمام آرگومان‌های باقیمانده خط فرمان را در
\fIEXT:*ARGS*\fR
قرار می‌دهد\&.
.SH "مرجع زبان (LANGUAGE REFERENCE)"
.PP
زبان پیاده‌سازی‌شده
\m[blue]\fBANSI\&\s-2\u[39]\d\s+2\fR\m[]\&\s-2\u[38]\d\s+2
\m[blue]\fB\fBCommon Lisp\fR\fR\m[]\&\s-2\u[1]\d\s+2
است\&. این پیاده‌سازی عمدتاً با استاندارد ANSI Common Lisp مطابقت دارد؛
Section\ \&31.10, \(lqMaximum ANSI CL compliance\(rq
را ببینید\&.
[ANSI CL] ANSI CL standard1994. \m[blue]ANSI\m[]\&\s-2\u[40]\d\s+2 INCITS 226-1994 (R1999)
    Information Technology - Programming Language - Common Lisp
    [formerly ANSI X3.226-1994 (R1999)]..SH "محیط کاربری خط فرمان (COMMAND LINE USER ENVIRONMENT)"
.PP
\fBhelp\fR
.RS 4
دریافت راهنمای برخط حساس به زمینه؛
Chapter\ \&25, Environment chap-25 را ببینید\&.
.RE
.PP
(\fBAPROPOS\fR \fIname\fR)
.RS 4
فهرست کردن
\m[blue]\fBSYMBOL\fR\m[]\&\s-2\u[41]\d\s+2های منطبق با
\fIname\fR\&.
.RE
.PP
(\fBDESCRIBE\fR \fIsymbol\fR)
.RS 4
توصیف
\fIsymbol\fR\&.
.RE
.PP
(exit)
.br
(quit)
.br
(bye)
.RS 4
خروج از
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2\&.
.RE
.PP
EOF
(Control+D در \m[blue]\fB\fBUNIX\fR\fR\m[]\&\s-2\u[42]\d\s+2)
.RS 4
خروج از سطح جاریِ
\m[blue]\fBread\-eval\-print loop\fR\m[]\&\s-2\u[2]\d\s+2
(همچنین ببینید:
Section\ \&1.1, \(lqSpecial Symbols sec_1-4-1-3\(rq)\&.
.RE
.PP
arrow keys
.RS 4
برای ویرایش و مشاهده تاریخچه ورودی، با استفاده از کتابخانه
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBreadline\fR\m[]\&\s-2\u[26]\d\s+2\&.
.RE
.PP
TAB key
.RS 4
وابسته به زمینه (Context sensitive):
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
اگر در
\(lqموقعیت تابع\(rq
باشید (در نخستین نماد پس از یک پرانتز باز، یا در نخستین نماد پس از یک
\m[blue]\fB#\*(Aq\fR\m[]\&\s-2\u[44]\d\s+2)، تکمیل خودکار به نمادهایی که نام تابع هستند محدود می‌شود\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
اگر در "موقعیت نام فایل" (درون یک رشته پس از
\m[blue]\fB#P\fR\m[]\&\s-2\u[45]\d\s+2) باشید، تکمیل روی نام فایل‌ها و به شیوه
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBbash\fR\m[]\&\s-2\u[46]\d\s+2
انجام می‌پذیرد\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
اگر هنوز چیزی تایپ نکرده باشید، یک پیام راهنما دریافت خواهید کرد، درست مانند اجرای دستور
\fBhelp\fR\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
اگر هنوز تایپ نماد بعدی را آغاز نکرده باشید (یعنی در یک نویسه فاصله خالی باشید)، تابع یا ماکروی فعلی
\fBDESCRIBE\fR می‌شود\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
در غیر این صورت، نمادی که در حال حاضر تایپ می‌کنید تکمیل می‌شود\&.
.RE
.sp
.RE
.SH "استفاده و گسترش CLISP (USING AND EXTENDING CLISP)"
.PP
\m[blue]\fB\fBCommon Lisp\fR\fR\m[]\&\s-2\u[1]\d\s+2
یک زبان برنامه‌نویسی
\fIبرنامه‌پذیر\fR
است\&.
\(em\m[blue]\fBJohn Foderaro\fR\m[]\&\s-2\u[47]\d\s+2
.PP
هنگامی که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
فراخوانی می‌شود، محیط زمان اجرا (runtime)
ایمیج حافظه اولیه (initial memory image) را بارگذاری کرده و اعلان (prompt) را نمایش می‌دهد؛ جایی که در آن می‌توان نوشتن
\m[blue]\fB\fBDEFVAR\fR\fR\m[]\&\s-2\u[48]\d\s+2ها،
\m[blue]\fB\fBDEFUN\fR\fR\m[]\&\s-2\u[49]\d\s+2ها و
\m[blue]\fB\fBDEFMACRO\fR\fR\m[]\&\s-2\u[50]\d\s+2ها
را آغاز کرد\&.
.PP
برای جلوگیری از نیاز به وارد کردن مجدد و دستی تعاریف یکسان در هر نشست، می‌توان یک فایل lisp شامل تمام متغیرها، توابع، ماکروها و غیره ایجاد کرد؛ (در صورت تمایل) آن را با
\m[blue]\fB\fBCOMPILE\-FILE\fR\fR\m[]\&\s-2\u[51]\d\s+2
کامپایل نمود؛ و با
\m[blue]\fB\fBLOAD\fR\fR\m[]\&\s-2\u[31]\d\s+2
آن را دستی یا از طریق فایل
RC بارگذاری کرد؛ یا یک ایمیج حافظه را ذخیره کرد تا از سربار
\m[blue]\fB\fBLOAD\fR\fR\m[]\&\s-2\u[31]\d\s+2
جلوگیری شود\&.
.PP
با این حال، گاهی لازم است از قابلیت‌های پیاده‌سازی‌شده در زبانی دیگر استفاده شود؛ مثلاً فراخوانی یک تابع از کتابخانه
\m[blue]\fB\fBC\fR\fR\m[]\&\s-2\u[52]\d\s+2\&.
برای این منظور، از امکانات «رابط توابع خارجی» (Foreign Function Interface) و/یا «ماژول‌های خارجی» (External Modules) استفاده می‌شود\&. در نهایت، افراد واقعاً ماجراجو می‌توانند به بخش «گسترش هسته» (Extending the Core) ورود کنند\&..SH "فایل‌ها (FILES)"
.PP
\fBclisp\fR
.br
\fBclisp\&.exe\fR
.RS 4
راه‌انداز آغازین (یک فایل اجرایی یا، به‌ندرت، یک اسکریپت پوسته) که مکان
runtime
را به خاطر می‌سپارد و آن را با آرگومان‌های مناسب آغاز می‌کند\&.
.RE
.PP
lisp\&.run
.br
lisp\&.exe
.RS 4
فایل اجرایی اصلی (runtime) \- بخشی از
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
پیاده‌سازی‌شده در
\m[blue]\fB\fBC\fR\fR\m[]\&\s-2\u[52]\d\s+2\&.
.RE
.PP
lispinit\&.mem
.RS 4
تصویر حافظه (memory image)
اولیه
(بخشی از
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
پیاده‌سازی‌شده در lisp)
.RE
.PP
config\&.lisp
.RS 4
پیکربندی وابسته به سایت (باید پیش از ساخت
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
سفارشی‌سازی شده باشد)؛ ببینید:
بخش\ \&31.12، \(lqCustomizing CLISP behavior\(rq
.RE
.PP
*\&.lisp
.RS 4
کد منبع lisp
.RE
.PP
*\&.fas
.RS 4
کد lisp، کامپایل‌شده توسط
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
.RE
.PP
*\&.lib
.RS 4
اطلاعات کتابخانه منبع lisp، تولیدشده توسط
\fBCOMPILE\-FILE\fR، ببینید:
بخش\ \&24.3، \(lqFunction REQUIRE\(rq\&.
.RE
.PP
*\&.c
.RS 4
کد C، کامپایل‌شده از کد منبع lisp توسط
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
(ببینید:
بخش\ \&32.3، \(lqThe Foreign Function Call Facility\(rq)
.RE
.PP
برای فایل‌های منبع
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2،
ببینید:
فصل\ \&34، The source files of CLISP\&.
.SH "محیط (ENVIRONMENT)"
.PP
همهٔ
\m[blue]\fBمتغیرهای محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
استفاده می‌کند حداکثر یک‌بار خوانده می‌شوند\&.
.PP
\fBCLISP_LANGUAGE\fR
.RS 4
زبانی را مشخص می‌کند که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
برای برقراری ارتباط با کاربر به کار می‌برد\&. مقادیر معتبر همانند مقادیر گزینهٔ
\fB\-L\fR
است که می‌تواند برای بازنویسی این
\m[blue]\fBمتغیر محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
استفاده شود\&.
.RE
.PP
\fBLC_CTYPE\fR
.RS 4
تنظیمات محلی (locale) را مشخص می‌کند که مجموعه نویسهٔ مورد استفاده را تعیین می‌نماید\&. مقدار می‌تواند به فرم
\fB\fIlanguage\fR\fR
یا
\fB\fIlanguage\fR\fR\fB_\fR\fB\fIcountry\fR\fR
یا
\fB\fIlanguage\fR\fR\fB_\fR\fB\fIcountry\fR\fR\fB\&.\fR\fB\fIcharset\fR\fR
باشد، که در آن
\fIlanguage\fR
یک کد زبان دوحرفی ISO 639 (حروف کوچک) و
\fIcountry\fR
یک کد کشور دوحرفی ISO 3166 (حروف بزرگ) است\&.
\fIcharset\fR
یک مشخصهٔ اختیاری مجموعه نویسه است و معمولاً نیازی به مشخص کردن آن نیست چون مجموعه نویسه را می‌توان از زبان و کشور استنتاج کرد\&. این
\m[blue]\fBمتغیر محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
را می‌توان با گزینهٔ
\fB-Edomain encoding\fR
بازنویسی کرد\&.
.RE
.PP
\fBLANG\fR
.RS 4
زبانی را مشخص می‌کند که
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
برای ارتباط با کاربر استفاده می‌کند، مگر اینکه قبلاً از طریق
\m[blue]\fBمتغیر محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
\fBCLISP_LANGUAGE\fR
یا گزینهٔ
\fB\-L\fR
مشخص شده باشد\&.
همچنین تنظیمات محلی تعیین‌کنندهٔ مجموعه نویسهٔ مورد استفاده را مشخص می‌کند، مگر اینکه از قبل توسط
\m[blue]\fBمتغیر محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
\fBLC_CTYPE\fR
تعیین شده باشد\&.
مقدار ممکن است با یک کد زبان دوحرفی ISO 639 آغاز شود، به عنوان مثال
\fBen\fR،
\fBde\fR،
\fBfr\fR\&.
.RE
.PP
\fBHOME\fR
.br
\fBUSER\fR
.RS 4
برای تعیین مقدار تابع
\m[blue]\fB\fBUSER\-HOMEDIR\-PATHNAME\fR\fR\m[]\&\s-2\u[34]\d\s+2
استفاده می‌شود\&.
.RE
.PP
\fBSHELL\fR
.br
\fBCOMSPEC\fR
.RS 4
برای یافتن مفسر دستور تعاملی فراخوانی‌شده توسط
\fBEXT:SHELL\fR
استفاده می‌شود\&.
.RE
.PP
\fBTERM\fR
.RS 4
اندازهٔ صفحه‌نمایش قابل تشخیص توسط pretty printer را تعیین می‌کند\&.
.RE
.PP
\fBORGANIZATION\fR
.RS 4
برای
\m[blue]\fB\fBSHORT\-SITE\-NAME\fR\fR\m[]\&\s-2\u[53]\d\s+2
و
\m[blue]\fB\fBLONG\-SITE\-NAME\fR\fR\m[]\&\s-2\u[53]\d\s+2
در
config\&.lisp\&.
.RE
.PP
\fBCLHSROOT\fR
.RS 4
برای
\fBCUSTOM:CLHS\-ROOT\fR
در
config\&.lisp\&.
.RE
.PP
\fBIMPNOTES\fR
.RS 4
برای
\fBCUSTOM:IMPNOTES\-ROOT\fR
در
config\&.lisp\&.
.RE
.PP
\fBEDITOR\fR
.RS 4
برای
\fBeditor\-name\fR
در
config\&.lisp\&.
.RE
.PP
\fBLOGICAL_HOST_\fR\fB\fIhost\fR\fR\fB_FROM\fR
.br
\fBLOGICAL_HOST_\fR\fB\fIhost\fR\fR\fB_TO\fR
.br
\fBLOGICAL_HOST_\fR\fB\fIhost\fR\fR
.RS 4
برای
\fICUSTOM:*LOAD\-LOGICAL\-PATHNAME\-TRANSLATIONS\-DATABASE*\fR
.RE.SH "ورودی و خروجی (INPUT AND OUTPUT)"
.PP
بخش\ \&21.1.1، \(lqInitialization of Standard Streams\(rq را ببینید\&.
.SH "همچنین ببینید (SEE ALSO)"
.PP
.RS 4
CLISP impnotes
.RE
.RS 4
clisp-link(1)
.RE
.RS 4
\m[blue]\fB\fBCMU CL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[54]\d\s+2 \- \fBcmucl\fR(1)
.RE
.RS 4
\m[blue]\fB\fBSBCL\fR\fR\m[]\&\s-2\u[55]\d\s+2 \- \fBsbcl\fR(1)
.RE
.RS 4
\m[blue]\fBEmacs\fR\m[]\&\s-2\u[23]\d\s+2 \- \fBemacs\fR(1)
.RE
.SH "گزارش باگ‌ها (BUGS)"
.PP
هنگامی که با باگی در
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
یا در مستندات آن (این صفحه راهنما یا
CLISP impnotes) مواجه شدید، لطفاً آن را به
\m[blue]\fBSourceForge bug tracker\fR\m[]\&\s-2\u[56]\d\s+2
مربوط به
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
گزارش دهید\&. یا به حساب کاربری خود در
\m[blue]\fBSourceForge\fR\m[]\&\s-2\u[57]\d\s+2
یا به حساب
\m[blue]\fBOpenID\fR\m[]\&\s-2\u[58]\d\s+2
خود وارد شوید\&. سپس روی پیوند "Create Ticket" در سمت چپ کلیک کنید\&.
.PP
\fIپیش از\fR
ارسال گزارش باگ، لطفاً مراحل ابتدایی زیر را برای مفیدتر شدن گزارش انجام دهید:
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 1.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  1." 4.2
.\}
مگر در مواردی که باگ شما وابسته به محلی‌سازی (locale) خاصی باشد، لطفاً locale خود را روی
en
تنظیم کنید\&. شما
\fIنمی‌توانید\fR
فرض کنید که نگه‌دارندگان
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
زبانی غیر از
\m[blue]\fBEnglish\fR\m[]\&\s-2\u[59]\d\s+2
را متوجه می‌شوند، حتی با اینکه از نظر تاریخی، نگه‌دارندگان اندکی از
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
زبان مادری‌شان انگلیسی بوده است\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 2.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  2." 4.2
.\}
یک ساخت پاکیزه (clean build) انجام دهید (دایرکتوری ساخت خود را حذف کرده و
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
را با
\fB\&./configure \-\-cbcx build\fR
بسازید، یا دست‌کم پیش از
\fBmake\fR
دستور
\fBmake distclean\fR
را اجرا کنید)\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 3.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  3." 4.2
.\}
اگر یک
\(lqفروپاشی سخت (hard crash)\(rq
(مانند segmentation fault، bus error، core dump و غیره) را گزارش می‌کنید، لطفاً دستور
\fB\&./configure \fR\fB\fB\-\-with\-debug\fR\fR\fB \-\-cbcx build\-g ; cd build\-g; gdb lisp\&.run\fR
را اجرا کرده، سپس مجموعه پیونددهی (linking set) مناسب را با دستور
\fBbase\fR
یا
\fBfull\fR
در
\m[blue]\fB\fBgdb\fR\fR\m[]\&\s-2\u[60]\d\s+2
بارگذاری کنید، و ردگیری پشته (backtrace) را گزارش دهید (همچنین ببینید
Q:\ \&A.1.1.10)\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 4.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  4." 4.2
.\}
اگر از باینری‌های پیش‌ساخته استفاده می‌کنید و دچار یک فروپاشی سخت می‌شوید، مشکل احتمالاً ناشی از ناسازگاری‌های میان پلتفرمی است که باینری روی آن ساخته شده با پلتفرم شما؛ لطفاً سورس‌ها را کامپایل کنید و اگر مشکل همچنان پابرجا بود آن را گزارش دهید\&.
.RE
.PP
هنگام ارسال گزارش باگ، لطفاً اطلاعات زیر را مشخص کنید:
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 1.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  1." 4.2
.\}
پلتفرم شما چیست (\fBuname \-a\fR
روی یک سیستم
\m[blue]\fB\fBUNIX\fR\fR\m[]\&\s-2\u[42]\d\s+2)\؟
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 2.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  2." 4.2
.\}
لطفاً خروجی کامل (کپی و پیست شده) تمامی پیام‌های خطا را ارائه دهید\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 3.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  3." 4.2
.\}
لطفاً دستورالعمل‌های دقیقی درباره نحوه بازتولید مشکل ارائه دهید\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 4.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  4." 4.2
.\}
سورس‌ها یا باینری‌های
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
را از کجا دریافت کرده‌اید؟ چه زمانی؟ (تاریخ‌های مطلق، مانند
\(lq2006\-01\-17\(rq، نسبت به تاریخ‌های نسبی، مانند
\(lq2 days ago\(rq ترجیح داده می‌شوند\&. اگر از
\m[blue]\fBGit\fR\m[]\&\s-2\u[61]\d\s+2
استفاده می‌کنید، لطفاً خروجی
\fBgit rev\-list \-\-max\-count=1 HEAD\fR
را ارائه دهید)\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 5.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  5." 4.2
.\}
اگر شکست در ساخت را گزارش می‌کنید:
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 1.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  1." 4.2
.\}
نسخه کامپایلر شما چیست؟
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 2.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  2." 4.2
.\}
نسخه
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2
\m[blue]\fBlibc\fR\m[]\&\s-2\u[62]\d\s+2
شما (روی
\m[blue]\fBGNU\fR\m[]\&\s-2\u[8]\d\s+2/\m[blue]\fB\fILinux\fR\fR\m[]\&\s-2\u[63]\d\s+2)
چیست؟
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 3.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1.IP "  3." 4.2
.\}
نسخه هر یک از
DEPENDENCIES (فایل موجود در کدهای منبع CLISP) چیست؟
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 4.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  4." 4.2
.\}
چگونه
configure (فایل موجود در کدهای منبع CLISP) را اجرا کردید؟ ما به گزینه‌هایی که استفاده کرده‌اید و همچنین مقادیر
\m[blue]\fBمتغیرهای محیطی\fR\m[]\&\s-2\u[12]\d\s+2
زیر نیاز داریم:
.RS 4
\fBCC\fR
.RE
.RS 4
\fBCFLAGS\fR
.RE
.RS 4
\fBCPPFLAGS\fR
.RE
.RS 4
\fBLDFLAFS\fR
.RE
.RS 4
\fBLD_LIBRARY_PATH\fR
.RE
\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 5.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  5." 4.2
.\}
لطفاً تمام گزارش‌های ساخت (build logs) را ضمیمه کنید\&.
.RE
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04' 6.\h'+01'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP "  6." 4.2
.\}
اگر یک نسخهٔ در حال کار از
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
دارید، لطفاً خروجی
\fBclisp \-\-version\fR
را ارائه دهید\&.
.RE
.SH "پروژه‌ها (PROJECTS)"
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
بهبود کامپایلر به‌گونه‌ای که بتواند توابع محلی را درون‌خطی (inline) کند\&.
.RE
.sp
.RS 4
.ie n \{\
\h'-04'\(bu\h'+03'\c
.\}
.el \{\
.sp -1
.IP \(bu 2.3
.\}
تعبیهٔ
\m[blue]\fB\fBCLISP\fR\fR\m[]\&\s-2\u[6]\d\s+2
در
\m[blue]\fBVIM\fR\m[]\&\s-2\u[64]\d\s+2\&.
.RE
.SH "نویسندگان (AUTHORS)"
.PP
\fBBruno Haible\fR <\&\m[blue]\fB\%http://www.haible.de/bruno\fR\m[]\&>
.RS 4
نویسنده اصلی و نگه‌دارنده دیرینه\&.
.RE
.PP
\fBMichael Stoll\fR <\&\m[blue]\fB\%http://www.mathe2.uni-bayreuth.de/stoll\fR\m[]\&>
.RS 4
نویسنده اصلی\&.
.RE
.PP
\fBSam Steingold\fR <\&\m[blue]\fB\%http://sds.podval.org\fR\m[]\&>
.RS 4
هم‌نگه‌دارنده از سال 1998\&.
.RE
.PP
\fBOthers\fR
.RS 4
برای مشاهده فهرست سایر مشارکت‌کنندگان و مجوز، \fICOPYRIGHT (فایل موجود در کدهای منبع CLISP)\fR را ببینید\&.
.RE
.SH "کپی‌رایت و تکثیر (COPYRIGHT)"
.br
Copyright \(co 1992-2010 Bruno Haible
.br
Copyright \(co 1998-2010 Sam Steingold
.br
.SH "نکات (NOTES)"
.IP " 1." 4
\fBCommon Lisp\fR
.RS 4
\%https://common-lisp.net
.RE
.IP " 2." 4
read-eval-print loop
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/sec_25-1-1
.RE
.IP " 3." 4
\fBREAD\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_readcm_re_g-whitespace.html
.RE
.IP " 4." 4
\fBEVAL\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_eval.html
.RE
.IP " 5." 4
\fBPRINT\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_writecm_p_rintcm_princ.html
.RE
.IP " 6." 4
\fBCLISP\fR
.RS 4
\%http://clisp.org
.RE
.IP " 7." 4
\fBLISP-IMPLEMENTATION-VERSION\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_lisp-impl_tion-version.html
.RE
.IP " 8." 4
GNU
.RS 4
\%https://www.gnu.org
.RE
.IP " 9." 4
GPL
.RS 4
\%https://www.gnu.org/copyleft/gpl.html
.RE
.IP "10." 4
SYMBOL-MACRO
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/mac_define-symbol-macro
.RE
.IP "11." 4
\fBgzip\fR
.RS 4
\%http://www.gzip.org
.RE
.IP "12." 4
environment variable
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/basedefs/V1_chap08.html
.RE
.IP "13." 4
\fI*LOAD-VERBOSE*\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/var_stload-pr_ad-verbosest.html
.RE
.IP "14." 4
\fI*COMPILE-VERBOSE*\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/var_stcompile_le-verbosest.html
.RE
.IP "15." 4
\fBT\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/convar_t.html
.RE
.IP "16." 4
\fBNIL\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/convar_nil.html
.RE
.IP "17." 4
continuable
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/clhs/glo
.RE
.IP "18." 4
ERROR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/contyp_error.html
.RE.IP "19." 4
WARNING
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/contyp_warning.html
.RE
.IP "20." 4
\fBINVOKE-DEBUGGER\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_invoke-debugger.html
.RE
.IP "21." 4
\fBABORT\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_abortcm_c_cm_use-value.html
.RE
.IP "22." 4
\fBSIGNAL\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_signal.html
.RE
.IP "23." 4
Emacs
.RS 4
\%https://www.gnu.org/software/emacs
.RE
.IP "24." 4
SLIME
.RS 4
\%https://common-lisp.net/project/slime
.RE
.IP "25." 4
ILISP
.RS 4
\%https://sourceforge.net/projects/ilisp
.RE
.IP "26." 4
readline
.RS 4
\%http://tiswww.case.edu/php/chet/readline/readline.html
.RE
.IP "27." 4
\fIASCII\fR
.RS 4
\%https://en.wikipedia.org/wiki/ASCII
.RE
.IP "28." 4
\fI*PACKAGE*\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/var_stpackagest.html
.RE
.IP "29." 4
\fI*PRINT-CASE*\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/var_stprint-casest.html
.RE
.IP "30." 4
\(lqCOMMON-LISP-USER\(rq
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/sec_11-1-2-2
.RE
.IP "31." 4
\fBLOAD\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_load.html
.RE
.IP "32." 4
\fBCOMPILE\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_compile.html
.RE
.IP "33." 4
\(lqrun control\(rq (RC)
.RS 4
\%http://www.faqs.org/docs/artu/ch10s03.html
.RE
.IP "34." 4
\fBUSER-HOMEDIR-PATHNAME\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_user-homedir-pathname.html
.RE
.IP "35." 4
\fBDISASSEMBLE\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_disassemble.html
.RE
.IP "36." 4
\fI*STANDARD-OUTPUT*\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/var_stdebug-i_ace-outputst.html
.RE
.IP "37." 4
LIST
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/syscla_list.html
.RE
.IP "38." 4
ANSI
.RS 4
\%https://www.ansi.org
.RE
.IP "39." 4
مؤسسه ملی استاندارد آمریکا
.IP "40." 4
ANSI
.RS 4
\%https://webstore.ansi.org
.RE
.IP "41." 4
SYMBOL
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/syscla_symbol.html
.RE
.IP "42." 4
\fBUNIX\fR
.RS 4
\%http://www.unix.org/online.html
.RE
.IP "43." 4
\fIWin32\fR
.RS 4
\%https://winehq.org
.RE
.IP "44." 4
#'
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/sec_2-4-8-2
.RE
.IP "45." 4
#P
.RS 4
\%[set $man.base.url.for.relative.links]/sec_2-4-8-14
.RE
.IP "46." 4
bash
.RS 4
\%https://www.gnu.org/software/bash
.RE
.IP "47." 4
جان فودرارو (John Foderaro)
.RS 4
\%http://www.franz.com/~jkf
.RE
.IP "48." 4
\fBDEFVAR\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/mac_defparametercm_defvar.html
.RE
.IP "49." 4
\fBDEFUN\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/mac_defun.html
.RE
.IP "50." 4
\fBDEFMACRO\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/mac_defmacro.html
.RE
.IP "51." 4
\fBCOMPILE-FILE\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_compile-file.html
.RE
.IP "52." 4
\fBC\fR
.RS 4
\%http://c-faq.com
.RE
.IP "53." 4
\fBSHORT-SITE-NAME\fR
.RS 4
\%http://www.ai.mit.edu/projects/iiip/doc/CommonLISP/HyperSpec/Body/fun_short-sit_ng-site-name.html
.RE
.IP "54." 4
\fBCMU CL\fR
.RS 4
\%https://www.cons.org/cmucl
.RE
.IP "55." 4
\fBSBCL\fR
.RS 4
\%http://www.sbcl.org
.RE
.IP "56." 4
ردیاب باگ SourceForge
.RS 4
\%https://sourceforge.net/p/clisp/bugs
.RE
.IP "57." 4
SourceForge
.RS 4
\%https://sourceforge.net
.RE
.IP "58." 4
OpenID
.RS 4
\%http://openid.net
.RE
.IP "59." 4
انگلیسی
.RS 4
\%http://www.catb.org/esr/faqs/hacker-howto.html#skills4
.RE.IP "60." 4
\fBgdb\fR
.RS 4
\%https://www.sourceware.org/gdb
.RE
.IP "61." 4
Git
.RS 4
\%https://git-scm.com
.RE
.IP "62." 4
libc
.RS 4
\%https://www.gnu.org/software/libc
.RE
.IP "63." 4
\fILinux\fR
.RS 4
\%https://www.kernel.org
.RE
.IP "64." 4
VIM
.RS 4
\%https://www.vim.org
.RE